Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương, thành phố Hải Phòng đang bước vào giai đoạn cao điểm với hàng loạt biện pháp mạnh mẽ nhằm khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Mục tiêu cao nhất là hoàn thành các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) để sớm gỡ bỏ cảnh báo “Thẻ vàng” cho ngành thủy sản Việt Nam.
1. Phản ứng nhanh trước chỉ đạo hỏa tốc của Thủ tướng
Trước những tồn tại chưa được giải quyết dứt điểm sau đợt thanh tra lần thứ 5 của EC, ngày 25/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 34/CĐ-TTg yêu cầu các địa phương ven biển tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và bố trí đủ nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm.
Ngay lập tức, lãnh đạo UBND thành phố Hải Phòng đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng và các địa phương có tàu cá khẩn trương rà soát kỹ các nhiệm vụ. Thành phố quán triệt nguyên tắc quản lý “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Toàn bộ các cơ quan liên quan phải báo cáo kết quả tham mưu triển khai về UBND thành phố trước ngày 06/5/2026 để đảm bảo tiến độ theo yêu cầu của Chính phủ.
2. Thành lập Tổ công tác liên ngành IUU - "Cánh tay nối dài" trong kiểm tra, giám sát
Để tăng cường hiệu lực thực thi pháp luật, Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU thành phố đã ban hành Quyết định số 52/QĐ-BCĐ thành lập Tổ công tác kiểm tra liên ngành về chống khai thác IUU.
Tổ công tác do bà Phạm Thị Đào, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm Tổ trưởng, cùng các Tổ phó là lãnh đạo các Sở: Nội vụ, Khoa học và Công nghệ, Ngoại vụ, Tư pháp, Công an thành phố và Chi cục Thủy sản. Tổ có nhiệm vụ kiểm tra toàn diện việc triển khai IUU tại 26 xã, phường và đặc khu có tàu cá trên địa bàn thành phố (bao gồm các địa bàn trọng điểm như Thủy Nguyên, Đồ Sơn, Cát Hải, Bạch Long Vĩ...). Các nội dung kiểm tra tập trung vào:
Công tác quản lý tổng số tàu cá, phân loại tàu cá đủ điều kiện và không đủ điều kiện hoạt động.
Xác minh, xử lý nghiêm các trường hợp tàu cá mất kết nối VMS (thiết bị giám sát hành trình) trên 6 giờ trên biển hoặc vượt ranh giới cho phép.
Kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật tại các trạm kiểm soát biên phòng, cảng cá, bến cá và các tàu cá neo đậu trong cảng.
Tổ công tác có quyền trưng dụng cán bộ, phương tiện và thực hiện kiểm tra đột xuất (không báo trước) đến hết ngày 31/12/2026.
3. Lộ trình thực hiện Kế hoạch 127: Chuẩn hóa dữ liệu và hạ tầng số
Song song với việc kiểm tra, thành phố đang đẩy mạnh thực hiện Kế hoạch số 127/KH-UBND (ban hành ngày 13/4/2026 và được điều chỉnh vào ngày 29/4/2026) với các nhiệm vụ cụ thể hóa khuyến nghị của EC.
Về quản lý tàu cá: Hải Phòng đặt mục tiêu hoàn thành 100% việc đăng ký, đăng kiểm và cấp phép khai thác thủy sản. Điểm mới trong giai đoạn này là việc đối soát dữ liệu thông tin tàu cá (chủ tàu, số định danh cá nhân) để cập nhật chính xác vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và kết nối liên thông với hệ thống VNeID của Bộ Công an. Đối với các tàu cá "3 không" (không đăng ký, không giấy phép, không chứng chỉ), thành phố kiên quyết xử lý để không phát sinh mới.
Về giám sát hoạt động: Thành phố triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) tại các cảng cá lớn như Ngọc Hải và Trân Châu. Các đơn vị chức năng tổ chức trực ban 24/7 để theo dõi hệ thống VMS, kịp thời cảnh báo chủ tàu khi có dấu hiệu vi phạm. Sở Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm phối hợp với nhà cung cấp thiết bị VMS đảm bảo duy trì nguồn điện và kết nối ổn định trên tàu cá.
4. Thắt chặt kỷ cương trong xử lý vi phạm và ngoại giao nghề cá
Công tác xử lý vi phạm hành chính được thành phố xác định là nhiệm vụ "then chốt" để răn đe. Thanh tra thành phố chủ trì xác minh các hành vi vi phạm IUU, đảm bảo mọi hồ sơ xử phạt đều trùng khớp với số liệu trên phần mềm quản lý. Đối với các trường hợp tàu cá vi phạm quy định mất kết nối VMS hoặc ngắt kết nối trong bờ không thông báo, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan phải xác minh rõ nguyên nhân trước khi khép hồ sơ.
Trong lĩnh vực đối ngoại, Sở Ngoại vụ được giao nhiệm vụ nắm bắt thông tin qua kênh ngoại giao để xác minh và cung cấp tài liệu cho lực lượng chức năng xử lý dứt điểm các vụ việc tàu cá, ngư dân Hải Phòng bị nước ngoài bắt giữ từ năm 2024 đến nay.
5. Cam kết của chính quyền địa phương
Lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu Thủ trưởng các Sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND các địa phương phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND thành phố nếu để xảy ra sai phạm hoặc chậm trễ trong việc thực hiện nhiệm vụ. Các địa phương phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu và bố trí lãnh đạo làm việc trực tiếp với Tổ công tác liên ngành IUU khi được kiểm tra.
Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ việc hoàn thiện hạ tầng số đến việc siết chặt kỷ cương thực thi pháp luật, Hải Phòng đang nỗ lực hết mình để góp phần cùng cả nước tháo gỡ "rào cản" cho xuất khẩu thủy sản, bảo vệ sinh kế bền vững cho ngư dân và khẳng định uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.