Trong dòng chảy mạnh mẽ của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản, thành phố Hải Phòng luôn tự hào là một trong những địa phương đi đầu trong việc hiện thực hóa các cam kết hợp tác cấp địa phương. Trong đó, mối quan hệ hữu nghị với tỉnh Kagawa – "viên ngọc" vùng Shikoku của Nhật Bản – được xem là một biểu tượng của sự bền bỉ, tin cậy và hiệu quả. Bài viết này tổng kết lại chặng đường hợp tác hơn 20 năm qua và định hướng cho những bước phát triển đột phá trong tương lai, đặc biệt nhân dịp chuyến thăm của Thống đốc tỉnh Kagawa tại Hải Phòng vào tháng 4/2026 vừa qua.
Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Thành Trung và lãnh đạo các Sở, ngành chụp ảnh lưu niệm cùng Đoàn tỉnh Kagawa (Nguồn: https://baohaiphong.vn)
1. Kagawa và Hải Phòng: Những nét tương đồng và tiềm năng cộng hưởngTỉnh Kagawa, nằm ở phía Bắc đảo Shikoku, tuy là tỉnh có diện tích nhỏ nhất Nhật Bản nhưng lại sở hữu tiềm lực kinh tế và văn hóa vô cùng đáng nể. Với GDP đạt 30,2 tỷ đô la Mỹ và thế mạnh tuyệt đối trong lĩnh vực dịch vụ (chiếm 71,6%) và công nghiệp – xây dựng (chiếm 26,3%), Kagawa là một đối tác lý tưởng cho một thành phố cảng đang trên đà hiện đại hóa như Hải Phòng.
Cũng giống như Hải Phòng, Kagawa có hệ thống cảng biển và khu công nghiệp ven biển Bannosu quy mô lớn, là bệ đỡ cho các ngành công nghiệp nặng như đóng tàu, máy xây dựng và hóa chất. Đặc biệt, sự tương đồng về văn hóa biển và tâm thế coi trọng nghệ thuật – với các công trình đẳng cấp thế giới và Lễ hội Nghệ thuật Setouchi Triennale – đã tạo nên sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt giữa nhân dân hai địa phương.
2. Hành trình hai thập kỷ: Từ giao lưu hữu nghị đến đối tác chính thứcMối quan hệ giữa Hải Phòng và Kagawa không phải là sự bộc phát mà là kết quả của một quá trình vun đắp lâu dài khởi nguồn từ năm 2005. Trong suốt 20 năm, hai bên đã duy trì một tần suất trao đổi đoàn dày đặc và hiệu quả.
- Về phía Hải Phòng: Các đoàn lãnh đạo Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân thành phố đã đến thăm Kagawa vào các năm 2006, 2013, 2016 và gần đây nhất là đoàn cấp Sở vào tháng 9/2025.
- Về phía Kagawa: Chính quyền và Hội đồng tỉnh đã thực hiện nhiều chuyến thăm quan trọng trong các năm 2012, 2013, 2016, 2018, 2019, 2024 và 2025.
Dấu mốc quan trọng nhất trong quan hệ hai địa phương chính là ngày 29/8/2024, khi Bản ghi nhớ (MOU) về thiết lập quan hệ giao lưu và hợp tác chính thức được ký kết. Bản ký kết này không chỉ là một văn bản pháp lý mà còn là cam kết của hai chính quyền trong việc thúc đẩy phát triển trên 5 lĩnh vực then chốt: kinh tế, du lịch, văn hóa, giáo dục và khoa học công nghệ.
3. Những trụ cột hợp tác thực chất và hiệu quảSự thành công của quan hệ Hải Phòng – Kagawa được minh chứng qua các kết quả cụ thể trong nhiều lĩnh vực:
Thứ nhất, lĩnh vực Giáo dục – Đào tạo nguồn nhân lực: Đây là điểm sáng trong quan hệ hai bên. Thông qua sự kết nối của Hội liên hiệp các trường chuyên môn tỉnh Kagawa và Học viện Anabuki, nhiều chương trình đào tạo nghề và điều dưỡng đã được triển khai hiệu quả. Sinh viên các trường Cao đẳng Bách nghệ, Cao đẳng Nghề Công nghiệp và Cao đẳng Y tế Hải Phòng có cơ hội học tập, khảo sát thực địa và nhận học bổng từ phía Nhật Bản. Đặc biệt, chương trình học bổng điều dưỡng không chỉ giải quyết bài toán nhân lực cho Kagawa mà còn giúp lao động Hải Phòng tiếp cận môi trường làm việc tiên tiến.
Thứ hai, lĩnh vực Y tế và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng: Với sự tài trợ từ JICA, từ năm 2011 đến 2019, hai địa phương đã triển khai thành công các dự án phát triển nguồn nhân lực y tế dự phòng và mô hình phòng chống bệnh liên quan đến lối sống. Những dự án này đã trực tiếp nâng cao năng lực xét nghiệm, vệ sinh an toàn thực phẩm và thay đổi hành vi sức khỏe cho hàng ngàn người dân thành phố.
Thứ ba, lĩnh vực Môi trường và Phát triển bền vững: Hải Phòng và Kagawa đang cùng nhau hành động vì một hành tinh xanh. Dự án “Giảm thiểu rác thải biển thông qua sự tham gia của người dân trên đảo Cát Bà” triển khai từ năm 2025 là minh chứng cho sự phối hợp chặt chẽ giữa tỉnh Kagawa và đặc khu Cát Hải trong việc bảo vệ hệ sinh thái du lịch trọng điểm của thành phố.
Thứ tư, xúc tiến đầu tư và thương mại: Thông qua các cuộc hội thảo trực tuyến và các đoàn doanh nghiệp, môi trường đầu tư của Hải Phòng đã được giới thiệu rộng rãi tới hàng chục doanh nghiệp lớn của tỉnh Kagawa, mở ra triển vọng về các dự án công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao.
4. Chuyến thăm của Thống đốc Ikeda Toyohito và tầm nhìn 2026Ngày 22/4/2026, thành phố Hải Phòng vinh dự đón tiếp Thống đốc tỉnh Kagawa Ikeda Toyohito sang thăm và làm việc. Thống đốc Ikeda Toyohito là một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực hạ tầng, từng giữ nhiều chức vụ quan trọng tại Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản.
Với phương châm "Trên những tầng mây, trời luôn hửng nắng", Thống đốc Ikeda Toyohito mang đến niềm tin về một chương hợp tác mới mạnh mẽ hơn. Chuyến thăm này nhằm mục tiêu trao đổi trực tiếp với lãnh đạo UBND thành phố để hiện thực hóa sâu sắc hơn nữa các điều khoản trong Bản ghi nhớ năm 2024. Tại buổi làm việc, lãnh đạo 2 địa phương đã trao đổi các nội dung hợp tác trong tương lại gồm:
- Mở rộng không gian hợp tác công nghiệp: Tận dụng thế mạnh của Thống đốc Kagawa về hạ tầng, Hải Phòng mong muốn Kagawa hỗ trợ tư vấn và thu hút đầu tư vào các dự án giao thông, logictics và công nghiệp xanh ven biển.
- Đẩy mạnh giao lưu nhân dân và văn hóa: Tổ chức các tuần lễ văn hóa, triển lãm nghệ thuật Kagawa tại Hải Phòng và ngược lại để nhân dân hai địa phương hiểu nhau hơn. Cần khuyến khích đoàn học sinh cấp 3 tham dự các lễ hội văn hóa tại Kagawa như đã thực hiện vào năm 2025.
- Hợp tác chuyển đổi số trong giáo dục và y tế: Ứng dụng các công nghệ đào tạo trực tuyến của Học viện Anabuki và các mô hình quản lý y tế thông minh của Kagawa vào thực tiễn tại Hải Phòng.
- Phát triển du lịch bền vững: Kết nối hạ tầng du lịch giữa Hải Phòng (với quần đảo Cát Bà) và Kagawa (với các hòn đảo nghệ thuật) để tạo nên các tour du lịch xanh quốc tế hấp dẫn.
Quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Hải Phòng và Kagawa không chỉ được định hình bởi các văn bản ký kết, mà trước hết được vun đắp từ sự chân thành, tôn trọng lẫn nhau và khát vọng cùng hướng tới phát triển bền vững. Tin tưởng rằng chuyến thăm và làm việc của Thống đốc Ikeda Toyohito tại Hải Phòng sẽ trở thành dấu mốc quan trọng, tạo thêm động lực mới để làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hữu nghị giữa hai địa phương, đóng góp thiết thực vào sự phát triển và thịnh vượng chung. Với tinh thần trách nhiệm cao và thiện chí hợp tác, Hải Phòng cam kết là đối tác tin cậy, sẵn sàng đồng hành và nỗ lực tối đa để hiện thực hóa các mục tiêu chung, đưa quan hệ Hải Phòng – Kagawa không ngừng phát triển, đi vào chiều sâu và hiệu quả.