Trong bối cảnh Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra với tốc độ vũ bão, khoa học, công nghệ (KH&CN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành động lực then chốt, quyết định sự thành bại trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi địa phương. Nhận thức rõ sứ mệnh đó, thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 2061/QĐ-UBND ngày 02/5/2026 phê duyệt Chương trình đẩy mạnh hợp tác trong nước và quốc tế về các lĩnh vực này giai đoạn 2026 - 2030. Đây là một văn kiện có tính bản lề, cụ thể hóa các Nghị quyết của Đảng bộ thành phố và Kế hoạch hành động số 12-KH/TU của Ban Thường vụ Thành ủy nhằm tạo đột phá chiến lược.
Mục tiêu cao nhất của Chương trình là tranh thủ tối đa tiềm lực từ Trung ương, các địa phương và các nguồn lực quốc tế để nâng cao năng lực KH&CN nội sinh của thành phố. Thành phố không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu mà phải hướng tới việc làm chủ và đổi mới công nghệ, trên cơ sở phát huy những lợi thế đặc thù của Hải Phòng như cảng biển, logistics, công nghiệp chế biến, chế tạo và kinh tế biển.
Hải Phòng đặt tham vọng trở thành một thành phố công nghiệp hiện đại, trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học biển hàng đầu cả nước. Để làm được điều đó, việc xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo bền vững và tăng cường hợp tác chiến lược với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới là yêu cầu bắt buộc.
2. Hợp tác trong nước: Xây dựng nền tảng từ sức mạnh nội lựcTrong giai đoạn 2026 - 2030, hợp tác trong nước được xác định là nền móng để củng cố các giá trị cốt lõi. Thành phố sẽ tập trung vào ba trụ cột chính:
Thứ nhất, hợp tác nghiên cứu và liên kết "Ba nhà": Thành phố sẽ đẩy mạnh hợp tác với ít nhất 3 - 5 tổ chức KH&CN, các viện và trường đại học Trung ương để giải quyết các bài toán về cơ chế chính sách, mô hình kinh tế xanh và bền vững. Đặc biệt, cơ chế liên kết giữa Tổ chức KH&CN - Trường đại học - Doanh nghiệp sẽ được chuẩn hóa để rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường, đảm bảo các kết quả nghiên cứu được chuyển giao trực tiếp cho doanh nghiệp.
Thứ hai, hạ tầng số và quản trị thông minh: Hải Phòng quyết tâm dẫn đầu về hạ tầng số thông qua việc phát triển mạng băng rộng 5G, 6G và triển khai mạng truyền số liệu chuyên dùng toàn thành phố. Trung tâm Giám sát điều hành thông minh (IOC) cùng kho dữ liệu dùng chung sẽ là "trái tim" của đô thị, nơi mọi quyết định quản trị được đưa ra dựa trên phân tích dữ liệu thực tế. Điểm đột phá chính là việc triển khai Trợ lý ảo (AI) để hỗ trợ cán bộ công chức trong kiểm tra văn bản, tổng hợp báo cáo và dự báo các điểm nóng về trật tự xã hội.
Thứ ba, cải cách dịch vụ công: Ứng dụng công nghệ số để tự động hóa quy trình, giảm thời gian xử lý hồ sơ, cung cấp dịch vụ công trực tuyến chất lượng cao với tiêu chí "phi địa giới hành chính". Điều này không chỉ giúp giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp mà còn tạo môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh.
3. Hợp tác quốc tế: Mở rộng không gian phát triển và tiếp cận công nghệ lõiHợp tác quốc tế trong giai đoạn này không chỉ là giao lưu văn hóa mà là sự thâm nhập sâu vào mạng lưới công nghệ toàn cầu.
Ưu tiên đối tác chiến lược: Hải Phòng xác định các đối tác có tiềm lực mạnh như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ là trọng tâm hợp tác để phát triển công nghệ cao và công nghệ chiến lược. Thành phố sẽ chủ động phối hợp với các quốc gia có thế mạnh về kinh tế biển để xây dựng các trung tâm nghiên cứu khoa học biển xuất sắc.
Thu hút FDI công nghệ cao: Thành phố sẽ tranh thủ tối đa các kênh đầu tư trực tiếp nước ngoài, đặc biệt từ các công ty đa quốc gia để thu hút công nghệ hiện đại. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp địa phương liên doanh, liên kết và nhận chuyển giao thiết bị tiên tiến từ nước ngoài.
Kết nối trí thức kiều bào: Một nhiệm vụ mang tính nhân văn và chiến lược là thu hút đội ngũ chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt là những người Hải Phòng tiêu biểu, về đóng góp cho quê hương thông qua việc giảng dạy, tư vấn chính sách và chuyển giao công nghệ.
4. Con người là trung tâm: Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng caoMọi kế hoạch công nghệ sẽ chỉ là lý thuyết nếu thiếu đi bàn tay và khối óc của con người. Chương trình đặt mục tiêu:
- Bồi dưỡng kỹ năng số thường xuyên cho 400 - 500 cán bộ, công chức và doanh nghiệp.
- Cử từ 8 - 10 cán bộ ưu tú đi đào tạo chuyên sâu và làm việc có thời hạn tại nước ngoài để tiếp thu các xu hướng công nghệ mới nhất.
- Xây dựng chính sách đãi ngộ đặc thù để thu hút và giữ chân các chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước làm việc tại các cơ sở nghiên cứu trên địa bàn.
- Ưu tiên đào tạo các lĩnh vực "nóng" như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số, logistics thông minh và tự động hóa.
Để Chương trình không chỉ nằm trên giấy, thành phố đã phân công nhiệm vụ rất cụ thể và quyết liệt:
- Sở Khoa học và Công nghệ (Cơ quan thường trực): Chịu trách nhiệm dẫn dắt, kết nối thành phố với các viện nghiên cứu, trường đại học trong và ngoài nước; đồng thời xây dựng nền tảng kết nối cung - cầu công nghệ và mạng lưới chuyên gia.
- Sở Ngoại vụ: Đóng vai trò là cầu nối ngoại giao, lồng ghép nội dung KH&CN vào các sự kiện đối ngoại và chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu trí thức Hải Phòng ở nước ngoài để huy động "chất xám" cho thành phố.
- Sở Tài chính: Đảm bảo nguồn lực ngân sách và các nguồn kinh phí hợp pháp khác để hiện thực hóa các dự án bồi dưỡng, nghiên cứu.
Chương trình đẩy mạnh hợp tác về KH&CN và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030 là minh chứng cho sự nhạy bén và quyết tâm chính trị cao độ của lãnh đạo thành phố. Hải Phòng đang đứng trước cơ hội ngàn năm có một để bứt phá. Thành công của chương trình này sẽ không chỉ thay đổi diện mạo kinh tế của thành phố Cảng mà còn đặt nền móng cho một xã hội số văn minh, nơi công nghệ phục vụ con người một cách hiệu quả nhất.
Hải Phòng không chỉ muốn đi cùng thời đại mà muốn dẫn đầu và kiến tạo tương lai. Với sự chung tay của "Ba nhà" và sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế, tin tưởng rằng Hải Phòng sẽ sớm hoàn thành mục tiêu trở thành trung tâm khoa học công nghệ biển và công nghiệp hiện đại của khu vực và thế giới.