Mục tiêu phát thải ròng bằng “0”
Biến đổi khí hậu từ lâu đã trở thành thách thức lớn nhất đối với toàn nhân loại, tác động đến mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội… của mọi quốc gia, dân tộc. Mỗi quốc gia phải chủ động thích ứng nhằm hạn chế các tác động tiêu cực, đồng thời có trách nhiệm giảm phát thải khí nhà kính theo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) thực hiện Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu kể từ năm 2021 trở đi nhằm giữ cho mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở ngưỡng 1,5oC vào cuối thế kỷ này.
Tại Hội nghị Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (Hội nghị COP26), Việt Nam cùng 146 quốc gia đã cam kết đưa mức phát thải ròng bằng “0” vào giữa thế kỷ. 147 quốc gia này chiếm gần 90% lượng phát thải khí nhà kính và trên 90% GDP toàn cầu nên cam kết được kỳ vọng sẽ tạo ra sự thay đổi lớn trong giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu. Việc Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cam kết đặt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao nhất chống biến đổi khí hậu của Việt Nam.
Để góp phần thực hiện cam kết tại Hội nghị COP26, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các Quyết định: Số 896/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050 và Số 888/QĐ-TTg ngày 25/7/2022 về việc phê duyệt Đề án về những nhiệm vụ, giải pháp triển khai kết quả Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Hội nghị COP26. Trong đó, mục tiêu tổng quát của Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giải đoạn đến năm 2050 là “Chủ động thích ứng hiệu quả, giảm mức độ dễ bị tổn thương, tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu; giảm phát thải khí nhà kính theo mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đóng góp tích cực và trách nhiệm với cộng đồng quốc tế trong bảo vệ hệ thống khí hậu trái đất; tận dụng cơ hội từ ứng phó biến đổi khí hậu để chuyển dịch mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu và cạnh tranh của nền kinh tế”.
Căn cứ Quyết định số 896/QĐ-TTg ngày 26/7/2022 và Quyết định số 888/QĐ-TTg ngày 25/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Kế hoạch số 222/KH-UBND ngày 15/9/2022 về triển khai thực hiện Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050 và Đề án về những nhiệm vụ, giải pháp triển khai kết quả Hội nghị COP26 trên địa bàn thành phố Hải Phòng với các mục tiêu đến năm 2050 sẽ cập nhật kịch bản các bon thấp cho thành phố Hải Phòng, bảo đảm tổng lượng phát thải khí nhà kính của thành phố hướng tới mức phát thải ròng bằng “0” và các cơ sở có mức phát thải khí nhà kính hàng năm từ 200 tấn CO2td trở lên phải thực hiện giảm phát thải khí nhà kính.
Xây dựng Kịch bản phát thải các bon bằng 0 đến năm 2050 cho thành phố Hải Phòng
Kể từ năm 2015, các cơ quan liên quan của thành phố phối hợp với các chuyên gia của Viện Chiến lược toàn cầu môi trường Nhật Bản (IGES), Nhóm mô hình tích hợp châu Á – Thái Bình Dương (Nhóm AIM), Viện Nghiên cứu Môi trường quốc gia Nhật Bản, Viện Nghiên cứu và Thông tin Mizuho đã tiến hành nghiên cứu xây dựng kịch bản các bon thấp cho thành phố Hải Phòng đến năm 2030. Đến tháng 11/2016, kịch bản này đã được hoàn thành và giới thiệu tại Hội nghị COP 22 tổ chức ở thành phố Marrakech của Marocco với sự tham gia của gần 200 quốc gia trên thế giới.
Để góp phần thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 và các Chiến lược quốc gia hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, trong khuôn khổ hợp tác kết nghĩa giữa thành phố Hải Phòng và Kitakyushu (Nhật Bản), các Sở, ban, ngành thành phố đã phối hợp với nhóm chuyên gia của Nhật Bản nghiên cứu, tính toán và phát triển kịch bản các bon thấp của thành phố Hải Phòng hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Bên cạnh 04 lĩnh vực công nghiệp, thương mại, giao thông vận tải, hộ gia đình, nhóm chuyên gia sẽ mở rộng thêm 03 lĩnh vực mới gồm nông lâm nghiệp, chất thải, sử dụng đất.
Tháng 02/2023, nhóm chuyên gia cùng các cơ quan liên quan của Hải Phòng cùng làm việc và trao đổi về dự thảo Kịch bản phát thải ròng bằng “0” cho thành phố Hải Phòng đến năm 2050. Với các số liệu vào thời điểm nghiên cứu, Hải Phòng có thể giảm 92% tổng phát thải khí nhà kính vào năm 2050 thông qua 05 nhóm hành động (với 29 dự án): Công nghiệp xanh, Tòa nhà xanh, Năng lượng sạch (Sử dụng điện năng lượng mặt trời), Giao thông sạch, Quản lý rác thải rắn xanh. Theo tính toán của nhóm chuyên gia, thành phố có thể đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng “0” nếu bổ sung thêm số liệu trong các lĩnh vực nông lâm nghiệp, chất thải, sử dụng đất. Các cơ quan liên quan của thành phố Hải Phòng đã đưa ra một số đề xuất như: các số liệu thống kê cần được xem xét, cập nhật lại sao cho phù hợp với quy hoạch chung của cả nước; nghiên cứu, thay đổi năm nghiên cứu gốc thành 2020 để bám sát thực tiễn phát triển của Hải Phòng vì thành phố đã có các định hướng phát triển kinh tế - xã hội hay các định hướng trong những lĩnh vực cụ thể như năng lượng, giao thông, công nghiệp…của năm 2020; đồng thời các cơ quan liên quan của thành phố sẽ cung cấp thông tin cần thiết về số liệu dân số, tình hình phát triển kinh tế - xã hội, danh sách các doanh nghiệp sử dụng năng lượng trọng điểm để IGES nghiên cứu, tính toán xây dựng kịch bản phù hợp, đánh giá về tính hiệu quả của các năng lượng thay thế và các giải pháp liên quan đến năng lượng… Sau chương trình, các chuyên gia của IGES và Nhật Bản sẽ dựa trên những đóng góp của các cơ quan liên quan của thành phố Hải Phòng để chỉnh sửa và hoàn thiện dự thảo lần 2 của Kịch bản.
Các đại biểu tham dự buổi làm việc
Việc xây dựng Kịch bản các bon thấp đến năm 2050 với mục tiêu phát thải ròng bằng “0” cho thành phố Hải Phòng sẽ góp phần hiện thực hóa Quyết định số 896/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050, Quyết định số 888/QĐ-TTg ngày 25/7/2022 về việc phê duyệt Đề án về những nhiệm vụ, giải pháp triển khai kết quả Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Hội nghị COP26 và Kế hoạch số 222/KH-UBND ngày 15/9/2022 về việc triển khai các văn bản nêu trên của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, thành phố sẽ có thể tranh thủ được nguồn lực quốc tế từ hỗ trợ của Bộ Môi trường Nhật Bản với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế đã hợp tác với Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam để góp phần đưa Hải Phòng trở thành một trong những địa phương đi đầu cả nước trong việc xây dựng kịch bản phát thải ròng bằng “0” đến năm 2050 của Việt Nam.