Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, đặc biệt tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp trên toàn cầu, đối ngoại nhân dân ngày càng có vai trò quan trọng, đóng góp hiệu quả vào quá trình xây dựng quan hệ hợp tác, hòa bình, hữu nghị giữa các quốc gia, dân tộc.Tại thành phố Hải Phòng, một cực tăng trưởng kinh tế năng động, đầu mối giao thông quan trọng của các tỉnh phía Bắc, công tác đối ngoại nhân dân ngày càng được quan tâm, đã phát huy tích cực những tiềm năng, lợi thế của thành phố, có nhiều cách làm đổi mới sáng tạo, huy động sự tham gia của các tổ chức và nhân dân, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ, tăng cường hội nhập Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị thành phố Hải Phòng là tổ chức chính trị - xã hội chuyên trách về đối ngoại nhân dân trong lĩnh vực hòa bình, đoàn kết, hữu nghị và hợp tác nhân dân giữa nhân dân thành phố Hải Phòng với nhân dân các nước trên thế giới. Trong những năm qua, hoạt động đối ngoại của Liên hiệp được chú trọng đổi mới; tập trung mở rộng, làm sâu sắc thêm các mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị và hợp tác nhân dân với các tỉnh thành phố kết nghĩa và địa phương của các nước như Pháp, Nhật Bản, Lào, Campuchia, Hàn Quốc, Hoa Kỳ... Hiện nay, Liên hiệp có 20 tổ chức thành viên, trong đó 18 hội hữu nghị song phương (phát triển thêm 02 hội trong giai đoạn 2013-2018) và 02 tổ chức đa phương. Các tổ chức thành viên đã từng bước phát huy vai trò, chủ động đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại nhân dân với các nước bằng nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực, hiệu quả, đóng góp vào hoạt động chung của Liên hiệp thành phố. Bám sát tình hình thực tiễn của địa phương, Liên hiệp từng bước tham gia tích cực vào các thể chế đa phương như Diễn đàn tăng trưởng xanh ở các thành phố cảng Châu Á (OECD/Kitakyushu), hoạt động quản lý thành phố của Hội đồng Thế giới về dữ liệu thành phố (ISO 37120/WCCD) nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, đầu tư, quy hoạch và phát triển đô thị, bảo vệ môi trường, cải cách hành chính, khoa học, công nghệ… Bên cạnh đó, Ủy ban Hòa bình thành phố, thành viên của Liên hiệp, đã chủ động, tích cực tham gia các phong trào, hoạt động hòa bình, đoàn kết với nhân dân các nước, đưa tiếng nói của nhân dân thành phố tới các phong trào ủng hộ chống vũ khí hạt nhân, công cuộc xóa đói nghèo... trên thế giới. Mối quan hệ với bạn bè truyền thống, các nước láng giềng, ASEAN... được duy trì và tăng cường, quan hệ với bạn bè mới tiếp tục được thiết lập và mở rộng phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế của thành phố. Các hoạt động đối ngoại nhân dân còn được xúc tiến, thực hiện với các đối tác, tổ chức, doanh nghiệp có quan hệ đầu tư, thương mại tại Hải Phòng, qua đó kết hợp thúc đẩy hợp tác về kinh tế, thương mại, đầu tư, văn hóa, khoa học kỹ thuật, giáo dục, du lịch, chống biến đổi khí hậu và một số lĩnh vực khác cho phát triển kinh tế - xã hội thành phố. Công tác đối ngoại nhân dân được chú trọng và triển khai ở các ngành, các cấp, trong đó Liên hiệp thành phố được giao chuyên trách về công tác đối ngoại nhân dân. Liên hiệp đã phối hợp với các cơ quan liên quan, các tổ chức thành viên tổ chức các hoạt động đối ngoại nhân dân cụ thể, chú trọng củng cố và nâng tầm hợp tác hữu nghị với các đoàn công tác các nước tới Hải Phòng, các đoàn công tác của lãnh đạo thành phố tới các nước; tổ chức tốt các hoạt động vì hòa bình, hoạt động kỷ niệm ngoại giao, hoạt động đối ngoại nhân dân tại chỗ thông qua việc kết nối, phối hợp với Đại sứ quán các nước, các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp có liên quan tại Việt Nam; tăng cường công tác xúc tiến, vận động và triển khai các dự án viện trợ phi chính phủ nước ngoài tại Hải Phòng. Trong những năm qua, môi trường đầu tư của thành phố có nhiều khởi sắc, đã thu hút nhiều dự án của Việt kiều đầu tư về quê hương, tập trung trên các lĩnh vực: sản xuất, gia công dệt may, logistics, y tế, kinh doanh bất động sản... tiêu biểu như các dự án: Bệnh viện đa khoa quốc tế, Làng Việt kiều quốc tế của nhà đầu tư Việt kiều Anh. Bên cạnh đó, nhiều dự án khác cũng thu hút lượng lớn kiều hối của người Việt Nam ở nước ngoài cho đầu tư sản xuất và kinh doanh. Thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW của Bộ Chính trị, công tác người Việt Nam ở nước ngoài bước đầu được thực hiện có nền nếp, có sự phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan, nòng cốt là các hội hữu nghị song phương và Hội Liên lạc Việt kiều thành phốđể tổ chức các hoạt động tương trợ nhân đạo, gắn kết hoạt động của các hội viên với hoạt động trọng tâm của Liên hiệp, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội thành phố. Tham gia tích cực bảo vệ lợi ích quốc gia, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Hải Phòng Liên hiệp tham gia ngày càng chủ động hơn trong tranh thủ, vận động bạn bè quốc tế ủng hộ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân, đấu tranh dư luận với những âm mưu chống phá nước ta. Trong những năm vừa qua, Liên hiệp đã chú trọng việc tuyên truyền, quảng bá hình ảnh đất nước và thành phố đến với bạn bè quốc tế, lồng ghép trong các sự kiện đối ngoại nhân dân, giao lưu hữu nghị, các buổi nói chuyện thời sự, thông tin với đa dạng các đối tượng nhân dân, tổ chức và cá nhân người nước ngoài, điển hình như: chương trình (phát sóng) giao lưu hữu nghị với người nước ngoài ở Hải Phòng, phát hành bản tin nội bộ, xây dựng chuyên đề trên Tạp chí Hữu nghị (của Liên hiệp Trung ương), tổ chức các hội nghị chuyên đề... và thường xuyên đưa tin về các hoạt động đối ngoại nhân dân trên các phương tiện thông tin đại chúng, website, tạo hiệu ứng lan rộng, thu hút sự quan tâm của cộng đồng và bạn bè quốc tế. Bên cạnh đó, các hoạt động bảo vệ chủ quyền biển đảo, ủng hộ hòa bình thế giới, ủng hộ nhân dân các nước cũng được quan tâm, tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực như: các hoạt động chạy bộ vì hòa bình, hưởng ứng Ngày môi trường thế giới, thu thập chữ ký phản đối vũ khí hạt nhân, bảo vệ chủ quyền và quyền chủ quyền trên Biển Đông, vận động quyên góp ủng hộ Quỹ “Vì Trường Sa thân yêu” thành phố, mít tinh chống lệnh cấm vận của Mỹ đối với Cu Ba, vận động nhân dân thành phố ủng hộ Cu Ba hàng nghìn tấn gạo... Nâng cao hiệu quả công tác phi chính phủ nước ngoài Hiện nay, thành phố Hải Phòng có quan hệ với gần 80 tổ chức quốc tế và tổ chức PCPNN, trong đó có 46 tổ chức được cấp Giấy đăng ký hoạt động tại Hải Phòng. Mặc dù gặp nhiều khó khăn, song các sở, ngành, đơn vị, địa phương và các tổ chức nhân dân đã tích cực tiếp cận, tranh thủ vận động các tổ chức PCPNN hỗ trợ các chương trình dự án về cho thành phố.Hàng năm, Liên hiệp phối hợp với Sở Ngoại vụ tổ chức các đoàn công tác làm việc với PACCOM Trung ương, một số tổ chức quốc tế và tổ chức PCPNN tại Hà Nội về xúc tiến vận động viện trợ PCPNN trên cơ sở danh mục các dự án kêu gọi viện trợ PCPNN tại các địa phương, đơn vị và căn cứ đặc thù của một số địa phương, địa bàn kêu gọi các dự án viện trợ PCPNN. Để tăng cường vai trò đầu mối về quan hệ và vận động viện trợ PCPNN, Liên hiệp phối hợp với Sở Ngoại vụ và các đơn vị liên quan đề xuất các biện pháp để hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban điều phối viện trợ nhân dân thành phố; tiếp tục nghiên cứu, tham mưu để đổi mới công tác vận động viện trợ theo hướng đa dạng hóa các đối tác, phương thức vận động viện trợ. Hiện nay, Liên hiệp đang phối hợp với Sở Ngoại vụ tham mưu với thành phố ban hành Chương trình tăng cường hợp tác với các tổ chức PCPNN giai đoạn 2020-2025, tạo khung khổ hành động cụ thể trong việc hợp tác thúc đẩy hiệu quả các chương trình, dự án PCPNN trên địa bàn. Nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, tham mưu, thông tin đối ngoại Liên hiệp đã có nhiều cố gắng, đổi mới trong việc tham mưu cho Thành ủy và Ủy ban nhân dân thành phố về lĩnh vực đối ngoại, đặc biệt là công tác đối ngoại nhân dân trên cơ sở sơ kết, tổng kết việc thực hiện các chỉ thị của Trung ương, chương trình, kế hoạch của thành phố về công tác đối ngoại nhân dân, qua đó tham mưu với thành phố ban hành các chương trình, kế hoạch hành động phù hợp tình hình thực tiễn. Đồng thời, việc tham mưu về lĩnh vực đối ngoại nhân dân với các sở, ngành, đơn vị đã được Liên hiệp chú trọng, cụ thể đã tham mưu với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố về nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân; tham mưu, hỗ trợ các đơn vị liên quan trong công tác kêu gọi viện trợ phi chính phủ nước ngoài, phối hợp triển khai thực hiện các dự án và tham gia ý kiến vào một số văn bản tham vấn liên quan của các ngành... Công tác thông tin đối ngoại nhân dân được Liên hiệp triển khai một cách chủ động, với nội dung và hình thức phong phú, linh hoạt, phù hợp với các đối tượng và hoàn cảnh khác nhau. Trong từng giai đoạn, Liên hiệp đều chủ động, linh hoạt tuyên truyền đối ngoại nhân dân, đảm bảo đúng định hướng và các văn bản pháp luật. Đối với tình hình biển Đông, Liên hiệp và các tổ chức thành viên đã có những hoạt động thiết thực, như vận động quyên góp quỹ “Vì Trường Sa thân yêu” của thành phố; phối hợp tổ chức hội nghị thông tin thời sự về tình hình Biển Đông, “Hội nghị tuyên truyền pháp luật và thông tin về biển, đảo” hàng năm nhằm cung cấp thông tin thời sự và định hướng nhận thức cho cán bộ, viên chức, các hội viên làm công tác đối ngoại nhân dân và nhân dân toàn thành phố. Củng cố và phát huy vai trò chuyên trách công tác đối ngoại nhân dân Với vai trò là cơ quan chuyên trách, là lực lượng nòng cốt của công tác đối ngoại nhân dân, Liên hiệp thành phố cần được củng cố, phát triển, không ngừng đổi mới để hoạt động ngày càng chuyên nghiệp và hiệu quả hơn trên nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. Thời gian tới, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực, đặc biệt những tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19 trên toàn cầu tác động tới quá trình hội nhập quốc tế và phát triển đất nước, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị, cùng với Mặt trận Tổ quốc thành phố, các đoàn thể và tổ chức nhân dân, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, phát huy phương châm “Chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả”, tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động đối ngoại nhân dân. Một điểm nhấn quan trọng là Liên hiệp hết sức chú trọng đến mục tiêu chính trị, tính chính trị trong các hoạt động đa dạng của đối ngoại nhân dân với mục tiêu cao nhất là bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc, không mơ hồ, đảm bảo mọi hoạt động đều mang lại hiệu quả thiết thực, đạt được mục tiêu đề ra. Công tác phối hợp đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân cần tăng cường, có sự phối hợp chặt chẽ hơn, chia sẻ thông tin trong các hoạt động đối ngoại nhân dân. Trong thời gian tới đây, Liên hiệp phối hợp với Sở Ngoại vụ tham mưu với thành phố quán triệt sâu rộng nội dung Chỉ thị 38 của Ban Bí thư Trung ương Đảng gắn gới việc thực hiện Quy chế quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại tại thành phố Hải Phòng; tham mưu ban hành Quy chế phối hợp quản lý nhà nước đối với công tác đối ngoại nhân dân trên địa bàn phù hợp với các quy định hiện hành và tình hình thực tiễn. Đồng thời, Liên hiệp nghiên cứu, xây dựng Đề án kiện toàn mô hình tổ chức bộ máy Liên hiệp phù hợp để đảm đương nhiệm vụ trong tình hình mới./.
Hà Văn Thủy, Chánh Văn phòng Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị thành phố Hải Phòng