Ngày 02/4/2026, tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng, đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố đã có buổi tiếp xã giao Ngài Olivier Brochet, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam. Buổi gặp gỡ diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Pháp vừa được nâng cấp lên Đối tác chiến lược Toàn diện vào năm 2024, đánh dấu một cột mốc lịch sử sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Đây không chỉ là dịp để nhìn lại những kết quả hợp tác tốt đẹp mà còn là cơ hội để mở ra những không gian phát triển mới cho Hải Phòng – thành phố vừa trải qua đợt sáp nhập quy mô lớn với tỉnh Hải Dương.
Vị thế mới của Hải Phòng trong kỷ nguyên hội nhập
Kể từ ngày 01/7/2025, thành phố Hải Phòng chính thức hoạt động với diện mạo mới sau khi sáp nhập với tỉnh Hải Dương, mở rộng quy mô lên 3.200 km2 với dân số 4,7 triệu người. Với sự thay đổi này, Hải Phòng khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế, chính trị trọng điểm, cửa ngõ ra biển lớn nhất phía Bắc và là cực tăng trưởng của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Về kinh tế, Hải Phòng hiện đứng thứ 3 cả nước với quy mô đạt 33 tỷ USD. Thành phố cũng lập kỷ lục là địa phương duy nhất duy trì mức tăng trưởng hai con số trong 11 năm liên tiếp, với GRDP năm 2025 đạt 11,81%, đứng thứ 2 toàn quốc. Đây là nền tảng vững chắc để Hải Phòng thu hút các nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt là các đối tác từ Pháp. Tính đến đầu năm 2026, thành phố đã thu hút được 1.805 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 51,21 tỷ USD.
Dấu ấn hợp tác kinh tế và đầu tư Pháp tại Hải Phòng
Mặc dù quan hệ giữa hai bên được đánh giá là còn nhiều dư địa, nhưng những kết quả đạt được trong lĩnh vực kinh tế và thương mại là rất đáng ghi nhận. Hiện nay, trên địa bàn Hải Phòng có 06 dự án FDI từ Pháp với tổng vốn đầu tư 55,5 triệu USD. Các dự án này tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất linh kiện điện tử và công nghiệp chế biến, bao gồm:
- Dự án Saint Gobain Bắc Việt Nam (37 triệu USD) sản xuất tấm thạch cao tại phường Nam Triệu.
- Dự án Sagemcom Energy & Telecom và Sagemcom Broadband tại Khu công nghiệp Nam Đình Vũ, chuyên sản xuất thiết bị viễn thông và sản phẩm điện tử.
- Dự án Faurecia Interior Systems Việt Nam sản xuất phụ tùng ô tô tại Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải.
- Dự án Extruflex Bắc Việt Nam sản xuất nhựa PVC dùng cho công nghiệp.
- Dự án Rượu vang Lamartiniquaise Việt Nam tại xã Bình Giang.
Về thương mại, kim ngạch song phương năm 2025 đạt khoảng 119,52 triệu USD, trong đó Hải Phòng duy trì trạng thái xuất siêu rõ nét với giá trị xuất khẩu đạt 100,25 triệu USD, gấp 5 lần nhập khẩu. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực bao gồm máy điện, linh kiện điện tử, giày dép, dệt may và thiết bị y tế. Ngược lại, Hải Phòng nhập khẩu từ Pháp chủ yếu là máy móc, thiết bị và nguyên liệu đầu vào công nghệ cao phục vụ sản xuất.
Việc triển khai Hiệp định EVFTA đã tạo điều kiện thuận lợi về thuế quan cho hàng hóa Hải Phòng vươn xa sang thị trường EU. Tuy nhiên, các doanh nghiệp địa phương cũng đang phải đối mặt với những thách thức mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và các tiêu chuẩn khắt khe về phát triển bền vững của châu Âu.
Hợp tác địa phương, văn hóa và giáo dục: Những nhịp cầu hữu nghị
Mối quan hệ kết nghĩa giữa Hải Phòng và thành phố Brest (Pháp) từ năm 2007 là một điểm sáng trong hợp tác cấp địa phương. Hai bên thường xuyên trao đổi đoàn, tham gia các hội thảo về biển và môi trường, như Hội nghị thượng đỉnh Một đại dương (OSS). Đặc biệt, dự án hỗ trợ quản lý tổng hợp vùng cửa sông và các vịnh do Quỹ Môi trường thế giới Pháp tài trợ đã mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho công tác bảo tồn tài nguyên của thành phố.
Trong lĩnh vực giáo dục, Trường THPT Chuyên Trần Phú đã duy trì quan hệ đối tác bền chặt với Trường Croix-Rouge (Brest) từ năm 2011, tổ chức giao lưu học sinh định kỳ giúp các em tăng cường hiểu biết về văn hóa và lịch sử. Đáng chú ý, Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng đã vinh dự nhận danh hiệu Label FrancÉducation vào tháng 12/2025, khẳng định chuẩn quốc tế trong giảng dạy tiếng Pháp và các môn khoa học bằng tiếng Pháp.
Kiến trúc Pháp cũng là một phần không thể thiếu trong di sản của Hải Phòng. Thành phố hiện đang lưu giữ nhiều công trình giá trị, tiêu biểu là Nhà hát thành phố. Các triển lãm như “Hải Phòng – Pháp Heritage” tổ chức năm 2024 đã tôn vinh những giá trị di sản kiến trúc này như một phần động lực cho sự thịnh vượng trong tương lai.
Y tế và Nghiên cứu khoa học: Đột phá nhờ tri thức Pháp
Ngành y tế Hải Phòng đã phát triển hiệu quả các hoạt động hợp tác với Pháp, đặc biệt là tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp. Các chuyên gia Pháp đã trực tiếp đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ hội chẩn các ca bệnh khó cho bác sĩ địa phương.
Một thành tựu nổi bật là hệ thống nghiên cứu DRIVE về HIV, viêm gan C và lao, hợp tác với các viện nghiên cứu từ Nîmes và Montpellier. Dự án này đã công bố hơn 35 công trình quốc tế, góp phần quan trọng vào nỗ lực loại trừ các bệnh nhiễm trùng tại Việt Nam. Ngoài ra, các nghiên cứu về hậu COVID-19 (POSTCOVIET) và dự phòng lây truyền viêm gan B từ mẹ sang con (HIPOCAMP) cũng đang được triển khai tích cực.
Tầm nhìn chiến lược và các đề xuất thúc đẩy hợp tác
Hướng tới giai đoạn 2026-2030, Hải Phòng đặt mục tiêu xây dựng thành phố trở thành thành phố cảng công nghiệp hiện đại, văn minh và đáng sống tầm cỡ khu vực. Tổng vốn đầu tư dự kiến đạt 2,4 triệu tỷ đồng, trong đó vốn FDI chiếm đến 50%. Để đạt được mục tiêu này, thành phố đã đưa ra nhiều kiến nghị cụ thể tới phía Pháp:
- Về kinh tế và công nghệ: Đẩy mạnh đầu tư vào các ngành công nghiệp xanh, công nghiệp công nghệ cao và phát triển bền vững phù hợp với thế mạnh của Pháp như hàng không, năng lượng sạch và ô tô. Đồng thời, đề nghị phía Pháp hỗ trợ thông tin về xu hướng tiêu dùng và các rào cản kỹ thuật mới của EU để doanh nghiệp Hải Phòng chủ động thích ứng.
- Về giáo dục và nhân lực: Tăng cường kết nối giữa các cơ sở giáo dục, huy động nguồn lực học bổng chính phủ cho sinh viên Việt Nam và cử giáo viên bản ngữ sang hỗ trợ giảng dạy tiếng Pháp.
- Về y tế: Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và đào tạo chuyên sâu tại chỗ hoặc tại Pháp cho đội ngũ y bác sĩ.
- Về di sản: Đề nghị Cộng hòa Pháp hỗ trợ chuyên môn và nguồn lực trong việc tu bổ, tôn tạo Nhà hát thành phố để bảo tồn giá trị kiến trúc lịch sử.
Bí thư Thành ủy Lê Tiến Châu bày tỏ tin tưởng rằng, với những lợi thế về hạ tầng cảng biển, hạ tầng giao thông đồng bộ (hội tụ đủ 5 loại hình) và các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 226 về xây dựng Khu thương mại tự do, Hải Phòng sẽ là bến đỗ lý tưởng cho các nhà đầu tư Pháp. Chuyến thăm của Ngài Đại sứ Olivier Brochet được kỳ vọng sẽ mở ra một chương mới, đưa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Hải Phòng và các đối tác Pháp phát triển ngày càng thực chất, bền vững và hiệu quả.