Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Thái Lan vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 5/2025, thành phố Hải Phòng đang khẳng định vai trò là một trong những địa phương đi đầu trong việc hiện thực hóa các cam kết hợp tác sâu rộng trên mọi lĩnh vực. Từ những con số ấn tượng về thương mại, sự hiện diện mạnh mẽ của các dòng vốn đầu tư đến các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao sôi nổi, Hải Phòng và Thái Lan đang cùng nhau viết nên một chương mới đầy triển vọng vì sự thịnh vượng chung của khu vực ASEAN.
Lễ hội Thái Lan nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Thái Lan – Việt Nam tại Hà Nội
Thương mại song phương: Duy trì đà tăng trưởng và chiều sâu hội nhập
Thái Lan từ lâu đã được xác định là đối tác thương mại trọng điểm của Hải Phòng trong khu vực ASEAN, vừa là nguồn cung ứng nguyên liệu thiết yếu, vừa là thị trường tiềm năng cho hàng hóa đất Cảng. Theo số liệu mới nhất từ Sở Công Thương, năm 2025 ghi dấu mốc quan trọng khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai bên đạt 779,34 triệu USD.
Cơ cấu hàng hóa cho thấy sự gắn kết chặt chẽ trong chuỗi cung ứng khu vực. Hải Phòng xuất khẩu chủ yếu các mặt hàng có giá trị gia tăng cao như linh kiện điện tử, máy móc, thiết bị cơ khí, bên cạnh các thế mạnh truyền thống là dệt may và giày dép. Ở chiều ngược lại, thành phố nhập khẩu chủ yếu nguyên phụ liệu công nghiệp, nhựa và các sản phẩm từ nhựa, cùng hàng tiêu dùng để phục vụ nhu cầu sản xuất và đời sống. Bước sang hai tháng đầu năm 2026, hoạt động này tiếp tục duy trì sự ổn định với tổng kim ngạch đạt 125,98 triệu USD, dù cán cân vẫn nghiêng về nhập siêu (khoảng 51,69 triệu USD) phản ánh nhu cầu lớn của thành phố đối với nguồn cung từ Thái Lan.
Điểm sáng trong quan hệ thương mại chính là việc tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) đa phương như ATIGA và RCEP. Nhiều doanh nghiệp Hải Phòng đã chủ động xin cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D và mẫu RCEP để hưởng ưu đãi thuế quan, trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh cho các sản phẩm cơ khí, điện tử và nhựa khi thâm nhập thị trường Thái Lan.
Đại sứ Thái Lan và các đại biểu Việt Nam tham dự Lễ hội Thái Lan nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Thái Lan – Việt Nam tại Hà Nội
Dòng vốn FDI Thái Lan: Đa dạng phân ngành và quy mô
Hải Phòng luôn là "đất lành" đối với các nhà đầu tư Thái Lan nhờ môi trường kinh doanh minh bạch và hạ tầng đồng bộ. Tính đến ngày 28/02/2026, toàn thành phố đã thu hút được 16 dự án FDI còn hiệu lực từ Thái Lan với tổng vốn đăng ký đạt 234 triệu USD.
Sự phân bổ vốn đầu tư cho thấy sự đa dạng trong chiến lược của các doanh nghiệp Thái Lan, trải dài từ sản xuất công nghiệp đến thương mại và dịch vụ.
- Trong các khu công nghiệp (KCN): Ban Quản lý Khu kinh tế ghi nhận 10 dự án với số vốn 160 triệu USD. Những "đầu tàu" tiêu biểu bao gồm: Dự án sản xuất thức ăn chăn nuôi của tập đoàn C.P. Việt Nam tại KCN Tân Trường (54 triệu USD), nhà máy cảng của Top Solvent tại KCN Đình Vũ (26,3 triệu USD) và dự án dây cáp điện Wonderful VN tại KCN Đại An (24 triệu USD).
- Ngoài khu công nghiệp: Có 06 dự án với tổng vốn 73,93 triệu USD, nổi bật là dự án Khu nhà ở cho người thu nhập thấp tại An Hải (50 triệu USD) và Trung tâm thương mại Mega Market Hồng Bàng (15 triệu USD).
Đặc biệt, tiềm năng hợp tác vẫn đang tiếp tục mở rộng khi các tập đoàn lớn như Thai Wah đã bày tỏ mong muốn đầu tư vào ngành chế biến tinh bột sắn, hứa hẹn tạo ra mối liên kết bền chặt giữa nguồn nguyên liệu nội địa với chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc Hải Phòng thực hiện các chiến lược sáp nhập và mở rộng không gian kinh tế đang tạo ra dư địa rất lớn về quỹ đất và lực lượng lao động, càng gia tăng sức hút đối với các nhà đầu tư Thái Lan đang tìm kiếm cơ sở sản xuất có chi phí cạnh tranh và khả năng kết nối liên vùng thuận lợi.
Logistics: Cửa ngõ kết nối chuỗi cung ứng khu vực
Với vị thế là trung tâm cảng biển lớn nhất miền Bắc, Hải Phòng đóng vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng giữa Việt Nam và các nước ASEAN, đặc biệt là Thái Lan. Hoạt động hợp tác logistics đã có những bước tiến thực chất khi các tuyến vận tải biển trực tiếp kết nối cảng Hải Phòng với các cảng hiện đại hàng đầu khu vực như Bangkok và Laem Chabang được duy trì ổn định.
Sự tham gia của các hãng tàu lớn của Thái Lan như Regional Container Lines (RCL) cùng các doanh nghiệp như Thai Airways Cargo, Siam Shipping không chỉ giúp rút ngắn thời gian vận chuyển mà còn giảm đáng kể chi phí logistics cho doanh nghiệp hai bên. Điều này không chỉ gia tăng sản lượng hàng hóa thông quan mà còn củng cố vị thế của Hải Phòng trong chuỗi cung ứng khu vực, thúc đẩy sự luân chuyển hàng hóa diễn ra mạnh mẽ và hiệu quả hơn.
Giao lưu văn hóa và thể thao: Sợi dây gắn kết bền chặt
Hợp tác giữa Hải Phòng và Thái Lan không chỉ gói gọn trong các con số kinh tế mà còn thấm đượm tinh thần hữu nghị thông qua các hoạt động đối ngoại nhân dân. Tại buổi khai mạc Lễ hội Thái Lan tại Hà Nội 2026 diễn ra vào ngày 27/3/2026, lãnh đạo thành phố Hải Phòng đã được mời tham dự để cùng chia sẻ không gian văn hóa đặc sắc và thắt chặt tình thân ái. Lễ hội không chỉ tôn vinh di sản dệt may và ẩm thực Thái Lan mà còn là nhịp cầu để nhân dân hai nước hiểu rõ hơn về nhau qua các trò chơi dân gian và nghệ thuật truyền thống.
Trong lĩnh vực thể thao, Thái Lan là địa chỉ ưu tiên của Hải Phòng để cử các đoàn vận động viên, huấn luyện viên sang thi đấu và tập huấn chuyên môn. Từ năm 2022 đến nay, đã có 34 đoàn (bao gồm các bộ môn đua thuyền, võ thuật...) sang Thái Lan học tập. Môi trường chuyên nghiệp, cơ sở vật chất hiện đại và giáo án tiên tiến tại Thái Lan đã giúp các vận động viên Hải Phòng đạt được những thành tích xuất sắc tại các đấu trường lớn.
Định hướng thúc đẩy hợp tác trong tương lai
Mặc dù đạt được nhiều thành quả đáng khích lệ, song chính quyền thành phố Hải Phòng cũng thẳng thắn nhìn nhận số lượng dự án FDI và tỷ trọng đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao vẫn còn hạn chế so với tiềm năng thực tế. Để đưa quan hệ hợp tác lên tầm cao mới, nhiều giải pháp mang tính đột phá đã được đề xuất:
- Xúc tiến đầu tư có chọn lọc: Tập trung thu hút các doanh nghiệp Thái Lan vào các lĩnh vực Hải Phòng đang có định hướng phát triển mạnh như công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và hạ tầng logistics thông minh.
- Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA: Đẩy mạnh tuyên truyền, đơn giản hóa quy trình cấp C/O và hướng dẫn quy tắc xuất xứ để các doanh nghiệp (đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa) không còn e ngại thủ tục hành chính khi tiếp cận thị trường Thái Lan.
- Tăng cường kết nối cấp cao: Tổ chức thường xuyên các đoàn công tác trao đổi kinh nghiệm trong phát triển cảng biển và quản lý khu kinh tế để tạo sự thấu hiểu và tin tưởng giữa chính quyền và doanh nghiệp hai bên.
- Cải cách hành chính mạnh mẽ: Tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các nhà đầu tư hiện hữu để họ yên tâm mở rộng quy mô sản xuất tại địa phương.
Với quyết tâm chính trị mạnh mẽ và những hành động thực chất, mối quan hệ hợp tác giữa thành phố Hải Phòng và Thái Lan đang đứng trước những vận hội mới đầy tươi sáng. Sự cộng hưởng giữa sức mạnh kinh tế của một thành phố cảng năng động và tiềm lực của các doanh nghiệp Thái Lan sẽ tiếp tục là động lực quan trọng, đóng góp vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của cả khu vực ASEAN./.