Năm 2020, đại dịch Covid-19 đã gây ra cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, ảnh hưởng sâu sắc tới đời sống con người trên phạm vi toàn cầu, trong đó kinh tế thế giới đã phải trải qua đợt suy thoái tồi tệ nhất kể từ cuộc Đại suy thoái. Các quốc gia buộc phải đóng cửa biên giới và tiếp nhận bạn bè quốc tế một cách thận trọng, có quy trình y tế nghiêm ngặt.
Đối với Việt Nam, đại dịch Covid-19 cũng đã ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế, cộng đồng doanh nghiệp và người lao động . Các hoạt động hợp tác quốc tế hầu hết bị gián đoạn hoặc thay đổi phương thức hoạt động, đàm phán, trao đổi. Đời sống và công việc của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt là đối tượng lao động, học tập có thời hạn cũng bị ảnh hưởng tương đối rõ nét. Tính đến cuối năm 2019, theo số liệu của các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và thống kê của các nước, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện có khoảng 5,3 triệu người đang sinh sống, làm việc, học tập tại 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, hơn 300.000 người là du học sinh các cấp học, ngắn hạn và dài hạn; khoảng 600.000 lao động Việt Nam bao gồm lao động có tay nghề và lao động phổ thông làm việc tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, tập trung chủ yếu ở khu vực châu Á và Trung Đông.
Tại các nước, sự bất ổn sâu sắc về chính trị, xã hội ngày càng sâu sắc; dịch COVID-19 bùng phát, diễn biến nhanh và phức tạp, nhiều nước đã đóng cửa biên giới; đóng cửa nhiều trường học, ký túc xá, một số công ty và nhà máy; hạn chế các chuyến bay quốc tế đi và đến... cộng đồng người Việt trong đó chủ yếu là du học sinh và người lao động lúc này mong muốn được trở về Việt Nam. Đó cũng là nhu cầu hết sức chính đáng của bà con.Trước tình hình đó, Chính phủ và các Bộ, ngành, địa phương đã thần tốc lên kế hoạch từng bước giải cứu, đưa công dân Việt Nam trở về nước. Với tinh thần như nguyên Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng nói: "không để ai bị bỏ lại phía sau", các cơ quan trong nước đã tích cực phối hợp với cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các hãng hàng không trong nước, nước ngoài để tổ chức các chuyến bay đưa công dân bị mắc kẹt về nước một cách bài bản, chuyên nghiệp, an toàn và bảo đảm công tác phòng, chống dịch hiệu quả. Kết quả trong năm 2020, Việt Nam đã triển khai được hơn 300 chuyến bay, đưa gần 85 nghìn công dân từ 59 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới trở về nước an toàn.[1]Đối với thành phố Hải Phòng, các cơ quan Trung ương chưa có thống kê chính xác số lượng công dân thành phố được đưa về nước trong năm vừa qua. Tuy nhiên, trong suốt thời điểm dịch bệnh diễn ra căng thẳng, thành phố cũng đã thường xuyên, liên tục nắm bắt thông tin về tình hình cộng đồng người Hải Phòng ở nước ngoài, kịp thời hỗ trợ, giúp đỡ các trường hợp công dân bị mắc kẹt khi nhận được đơn kêu cứu. Nổi bật trong đó là trường hợp mẹ con công dân H.T.P.T và cháu L.H.N, thường trú tại quận Hồng Bàng bị mắc kẹt tại thành phố Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, do hai mẹ con từ Việt Nam sang thăm chồng tại thành phố Nam Ninh nhưng sau thời gian nghỉ Tết các cửa khẩu quốc tế đã đóng để ngăn chặn sự lây lan của dịch Covid-19, mẹ con bà H.T.P.T không thể trở về Việt Nam như dự định. Đau lòng hơn sau đó chồng bà H.T.P.T đột ngột qua đời, hai mẹ con rơi vào hoàn cảnh không có người thân, việc làm, thu nhập và trợ cấp xã hội. Trước hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đó, cùng với sự nỗ lực của các sở, ngành địa phương và cơ quan ngoại giao trong, ngoài nước hai mẹ con bà H.T.P.T đã được trở về Việt Nam an toàn để cháu tiếp tục học tập tại Trường THCS Hồng Bàng.Xác định công tác bảo hộ công dân trong bối cảnh khủng hoảng dịch bệnh sẽ gặp nhiều khó khăn, nguồn lực còn hạn chế, các yêu cầu về phòng, chống dịch đòi hỏi phải hết sức tỉ mỉ, chặt chẽ, an toàn. Song thành phố luôn sẵn sàng, chủ động phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài kịp thời hỗ trợ, giúp đỡ bà con gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở nước ngoài, kiên trì tìm kiếm các giải pháp phù hợp, đúng quy định đối với từng trường hợp cụ thể, động viên gia đình thân nhân bình tĩnh, yên tâm, tin tưởng vào các cơ quan chức năng.Đối với các công dân của thành phố và cộng đồng bà con Hải Phòng đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài, thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chuyên trách thường xuyên trao đổi, kết nối thông tin, nắm bắt tình hình bà con, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của bà con đối với thành phố, để kịp thời tham mưu, đề xuất các biện pháp phù hợp hỗ trợ bà con trong các tình huống cấp bách.Trong thời gian tới, việc bảo hộ công dân thành phố ở nước ngoài vẫn được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện trách nhiệm của địa phương, trở thành điểm tựa vững vàng cho đồng bào xa xứ. Những chủ trương, giải pháp và hành động kịp thời, quyết liệt đã củng cố niềm tin của bà con ở nước ngoài, giúp bà con thêm yên tâm, yêu mến và hướng về quê hương đất nước, thành phố. Đó cũng là góp phần thực hiện thành công chủ trương của Đảng, Nhà nước trong bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của công dân Việt Nam ở nước ngoài./.[1] Trích số liệu báo Nhân dân điện tử, số Thứ Ba, ngày 09/2/2021