“Ai bánh rán bánh mỳ bánh dày đỗ đê…”
Không hiểu sao mỗi lúc nghe tiếng rao vang vọng trên con phố nhỏ, trong lòng tôi lại cảm thấy xao xuyến, khắc khoải, bồi hồi…
Tiếng rao ấy không chỉ là nét văn hóa sinh hoạt của thành phố Cảng, mà nó gắn liền với khoảng trời ký ức tuổi thơ không thể nào quên.
Tôi nhớ những ngày xưa ấy. Những trưa hè tràn nắng và gió. Bố mẹ bận đi làm nên chị em chúng tôi được gửi ở nhà ông bà ngoại suốt. Tôi lang thang đuổi bướm, hái hoa dâm bụt, bắt châu chấu, cào cào cho chim sáo ăn, đuổi bắt cá cờ trong cái ao nhỏ đầu ngõ nhà ông bà. Những trưa hè, tôi nằm trên chiếc chiếu trải ngoài sân, dưới giàn chanh Ấn độ xanh mát, bên cạnh tôi là bà ngoại, một tay bà phe phẩy chiếc quạt mo cau, một tay bà xoa lưng cho tôi ngủ. Tôi vẫn còn nhớ như in cảm giác được bàn tay đồi mồi, chai sần của bà xoa dịu, cảm giác ngọt ngào ấy theo tôi mãi cho đến sau này. Giấc ngủ tuổi thơ của tôi êm đềm trôi qua như thế. Không gian thanh bình ở ngõ nhỏ ấy, đôi lúc bị đánh thức bởi tiếng rao kem giữa trưa, như một nốt nhạc ngân lên trong không gian yên ả trưa hè. Kem que ngày xưa, dù chủ yếu là nước đá, không nhiều đường sữa và các loại hương vị như bây giờ, vẫn luôn là nỗi ao ước của lũ trẻ con chúng tôi. Tiếng bóp cao su cùng với tiếng rao “Ai kem đê” đã là một phần ký ức ngọt ngào mà bất cứ ai ở lứa tuổi trung niên cũng đều nhớ về.
Ngày xưa cũng nắng, cũng nóng, nhưng sao không khi nào tôi thấy mỏi mệt. Có lẽ bởi lúc nào trong lòng tôi cũng tràn ngập nắng, tràn ngập gió và những khám phá thú vị mỗi ngày về thiên nhiên. Tôi thích mê những ngày hè, khi tôi được dành toàn bộ thời gian ở nhà ông bà, được tận hưởng chuỗi tháng ngày được bay nhảy, líu lo cùng chim, tung tăng cùng nắng, cùng gió. Không gian xung quanh thật nhiều cây cối, các sinh vật như cào cào, châu chấu, sâu róm, cóc, ếch, nhái… chung sống hòa bình với con người. Tôi nhớ không gian yên ả những trưa hè, tôi được lang thang đi bắt sâu loa kèn cho con chim sáo nhỏ ông ngoại nuôi. Tôi nhớ đàn cá cờ đỏ lững lờ bơi trong ánh mắt say mê long lanh của lũ trẻ. Nhìn những cái đuôi lướt trên mặt nước, hẳn lũ cá đang tràn ngập niềm sung sướng và tự hào vì được chúng tôi mê mẩn đến thế. Những bàn tay bé xíu tha hồ nghịch ngợm trong làn nước mát lạnh và đuổi theo đàn cá, lâu dần, đàn cá cũng không còn sợ mỗi khi chúng tôi xuất hiện bên cái ao nhỏ nữa. Tôi nhớ những bụi dâm bụt đỏ đầu ngõ với những dây tơ hồng đẹp ơi là đẹp, nơi chúng tôi ngày ngày tụ tập nô đùa, trêu chọc nhau. Những buổi chiều chạng vạng, tiếng cóc nhái vang lên như những bản hòa ca thân thuộc…
Ngày xưa, lũ trẻ chúng tôi không mấy khi ở nhà. Đi học cũng rủ nhau đi, về cùng nhau về. Hết giờ học là nhảy dây, chơi chuyền, đánh bi, đánh đáo… Trong ký ức của chúng tôi, hình như không mấy khi phải làm bài tập về nhà. Ngày đi học một buổi, buổi còn lại sang nhà nhau hoặc tụ tập ở đầu ngõ chơi đủ trò trẻ thơ. Tuổi thơ đầy ắp tiếng cười nắc nẻ và những đôi mắt sáng long lanh. Tối đến, cứ ăn cơm xong là lũ trẻ con chúng tôi hò nhau chơi trò công an bắt cướp và chạy quanh sân ga Hải Phòng. Quanh cái đèn cao áp tròn ở giữa sân ga, tôi vẫn nhớ hình ảnh hàng đàn châu chấu bay về rào rào, ước chừng phải đến hàng nghìn con. Cảnh tượng ấy đã rất nhiều năm rồi tôi không còn được thấy…
Với tôi, những năm tháng kỷ niệm ấy, khoảng trời tuổi thơ ngọt ngào và êm đềm ấy, không bao giờ tôi có thể quên…/.