Hải Phòng, với vị thế là một trong những thành phố cảng lớn nhất Việt Nam, đã thể hiện sự tiên phong trong việc xây dựng và ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh từ năm 2014. Đây không chỉ là một bước đi quan trọng trong việc phát triển bền vững mà còn khẳng định cam kết của thành phố trong việc bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Với tầm nhìn chiến lược này, Hải Phòng đã tích cực hội nhập quốc tế, hợp tác với các đối tác toàn cầu nhằm thúc đẩy các dự án và sáng kiến hướng tới tăng trưởng xanh.
Để thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, Viện Chiến lược Môi trường toàn cầu Nhật Bản (IGES) đã hỗ trợ thành phố Hải Phòng hoàn thiện Kịch bản phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Kịch bản được nghiên cứu và phát triển từ năm 2022, với sự tham gia của các cơ quan liên quan tại Hải Phòng, nhằm thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26. Kịch bản phát thải ròng bằng “0” tập trung vào bảy lĩnh vực chính: công nghiệp, thương mại, giao thông vận tải, hộ gia đình, nông lâm nghiệp, chất thải và sử dụng đất. Theo dự báo, Hải Phòng có thể giảm hơn 99% tổng phát thải khí nhà kính vào năm 2050 thông qua 34 dự án cụ thể. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, thành phố cần cắt giảm thêm khoảng 530 tấn CO2 quy đổi.
Ngoài ra, trong nhiều năm qua, Hải Phòng cũng đã phối hợp với các địa phương của Nhật Bản để triển khai các dự án bảo vệ môi trường, hướng tới tăng trưởng xanh và đã bước đầu đạt được những kết quả đáng khích lệ. Trong khuôn khổ quan hệ hợp tác kết nghĩa giữa Hải Phòng và Kitakyushu, từ năm 2015, hai thành phố đã phối hợp xây dựng Báo cáo Kế hoạch hành động thúc đẩy tăng trưởng xanh, đề xuất 15 dự án thí điểm trên 7 lĩnh vực như rác thải, năng lượng, giao thông, đảo Cát Bà, cấp thoát nước và bảo vệ môi trường. Trong đó, một số dự án tiêu biểu có sự hỗ trợ tích cực về kỹ thuật và công nghệ của thành phố Kitakyushu như: dự án “Phân loại rác thải gia đình và dự án sản xuất phân compost tại Khu Liên hợp xử lý chất thải Tràng Cát” với công nghệ sản xuất phân hữu cơ của thành phố Kitakyushu (2015); dự án “Xử lý nước thải có nồng độ BOD cao tại cảng cá Ngọc Hải, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng” (2019-2023) với công nghệ xử lý nước thải có nồng độ BOD cao theo phương pháp lên men hoạt tính, xử dụng xúc tác enzyme, vi sinh vật của Công ty TNHH J-Fil. Thành phố Kitakyushu cũng hỗ trợ Hải Phòng triển khai dự án “Thúc đẩy các Khu công nghiệp sinh thái theo hướng trung hòa các bon tại thành phố Hải Phòng.” Dự án do Kitakyushu cùng với IGES đề xuất và được Bộ Môi trường Nhật Bản tài trợ, nhằm phát triển các dự án tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo, năng lượng thông minh và tái chế năng lượng từ rác thải. Dự án hướng tới thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ, góp phần thúc đẩy các khu công nghiệp không phát thải carbon và xây dựng thành phố Hải Phòng không carbon. Thành phố hiện cũng đang phối hợp với Kitakyushu đề nghị Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật bản (JICA) hỗ trợ tài chính với sự tham gia của hội phụ nữ và người dân các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Vĩnh Bảo. Dự án hướng đến mục tiêu thay đổi lối sống của người dân thông qua việc xây dựng hệ thống phổ biến các mô hình phân loại rác, tự tái chế, tái sử dụng rác hữu cơ tại các hộ gia đình, nhà máy, doanh nghiệp.
Ký kết chuyển giao thiết bị Dự án xử lý nước thải có nồng độ BOD cao tại Cảng cá Ngọc Hải, quận Đồ Sơn
Dự án phân loại rác thải gia đình và dự án sản xuất phân compost tại Khu Liên hợp xử lý chất thải Tràng Cát
Ngoài Kitakyushu, Hải Phòng còn phối hợp với các địa phương khác của Nhật Bản như: phối hợp với tỉnh Shiga triển khai các hoạt động của dự án “Hợp tác và hỗ trợ áp dụng mô hình hồ Biwa để tăng cường quản lý vùng biển quần đảo Cát Bà và vùng xung quanh” nhằm mục tiêu hỗ trợ các hoạt động tự nguyện thông qua sự hợp tác giữa nhà nước – doanh nghiệp – người dân quần đảo Cát Bà, khuyến khích sự hợp tác với tỉnh Quảng Ninh trong việc nỗ lực bảo tồn quần đảo và mở rộng ra các khu vực xung quanh bao gồm vịnh Hạ Long bằng cách áp dụng các ý tưởng chủ đạo và bí quyết của Mô hình hồ Biwa dựa trên công nghệ cải thiện môi trường nước hồ Biwa của tỉnh Shiga; hợp tác với tỉnh Kagawa triển khai Dự án “Giảm thiểu rác thải biển trên đảo Cát Bà” với sự tham gia của người dân, nhằm cải thiện tình trạng rác thải và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.
Các hoạt động hợp tác quốc tế trong việc thực hiện tăng trưởng xanh tại Hải Phòng đã được triển khai một cách tích cực, với sự phối hợp chặt chẽ giữa thành phố và các địa phương, đối tác quốc tế cũng như các cơ quan liên quan. Những nỗ lực này không chỉ tạo ra cơ hội học hỏi và trao đổi kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn, mà còn giúp Hải Phòng tiếp cận các kỹ thuật và công nghệ tiên tiến trong việc xây dựng một xã hội thân thiện với môi trường và giảm phát thải carbon. Các dự án được triển khai đã đóng góp đáng kể vào việc giải quyết các vấn đề liên quan đến xử lý nước thải, rác thải và giảm phát thải carbon tại Hải Phòng. Những nỗ lực này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn hỗ trợ thành phố thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 và các Chiến lược quốc gia hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Hải Phòng đang trên con đường hội nhập quốc tế và phát triển bền vững thông qua các dự án tăng trưởng xanh. Sự hợp tác với Kitakyushu, Shiga và các tổ chức quốc tế không chỉ giúp thành phố giải quyết các vấn đề môi trường mà còn tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai. Với những nỗ lực này, Hải Phòng đang khẳng định vị thế của mình như một thành phố điển hình trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu và hướng tới một tương lai không carbon.