Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, Việt Nam đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mạnh mẽ về nền kinh tế số. Tính đến năm 2024, tỷ trọng kinh tế số trong GDP của Việt Nam ước đạt 18,3%, đánh dấu mức tăng trưởng 20% so với năm 2023. Đây là kết quả đáng khích lệ, khẳng định quyết tâm của Chính phủ và các doanh nghiệp trong việc thúc đẩy nền kinh tế số, hướng đến mục tiêu chiếm 20% GDP vào năm 2025.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp Việt Nam đạt được những bước tiến vượt bậc này là sự hoàn thiện khung pháp lý cho kinh tế số. Các nghị định và quyết định quan trọng như Nghị định 137/2024/NĐ-CP về giao dịch điện tử và Quyết định 1437/QĐ-TTg về kế hoạch hành động quốc gia phát triển kinh tế số đã tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy các hoạt động kinh tế trong môi trường số.
Công nghiệp Công nghệ Số: Động Lực Mạnh Mẽ của Kinh Tế Số
Trong năm 2024, ngành công nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) đã đóng góp mạnh mẽ vào sự tăng trưởng của nền kinh tế số. Tỷ trọng ngành này trong GDP ước đạt 10,07%, với doanh thu ước tính đạt 3.949.469 tỷ đồng (~154,76 tỷ USD), tăng 12,3% so với năm 2023. Đây là một minh chứng rõ ràng cho sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ số tại Việt Nam.
Đặc biệt, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể trong việc làm chủ công nghệ 5G, trở thành một trong sáu quốc gia trên thế giới nắm vững công nghệ này. Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu phần cứng, điện tử cũng ước đạt 133,2 tỷ USD, tăng 10,4% so với năm 2023, cho thấy sức mạnh cạnh tranh của ngành công nghiệp ICT Việt Nam trên trường quốc tế.
Đến cuối năm 2024, Việt Nam có khoảng 54.500 doanh nghiệp công nghệ số hoạt động, tăng 14,89% so với cùng kỳ năm 2023. Tỷ lệ giá trị Việt Nam/Doanh thu trong lĩnh vực công nghiệp ICT ước đạt 31,8%, tăng 3,1% so với năm 2023, điều này cho thấy mức độ phát triển bền vững và khả năng gia tăng giá trị gia tăng trong ngành công nghệ số.
Số Hóa Các Ngành Kinh Tế: Lan Tỏa Từ Các Ngành Truyền Thống
Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của ngành ICT, số hóa các ngành kinh tế khác cũng đang đạt được những kết quả ấn tượng. Tỷ trọng kinh tế số trong các ngành, lĩnh vực đã chiếm 8,23% GDP, phản ánh sự chuyển mình toàn diện của nền kinh tế từ các ngành truyền thống sang kinh tế số.
Đặc biệt, trong năm 2024, chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) chuyển đổi số của Bộ Thông tin và Truyền thông đã thu hút hơn 1,3 triệu lượt doanh nghiệp tham gia. Khoảng 43% trong số này đã áp dụng nền tảng số để cải thiện hoạt động kinh doanh, nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời tăng cường khả năng kết nối và mở rộng thị trường.
Ngành thương mại điện tử cũng đạt được những kết quả vượt bậc, khi quy mô thị trường thương mại điện tử bán lẻ dự kiến sẽ vượt mốc 25 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm 2023. Việt Nam hiện đang đứng trong nhóm 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới, điều này không chỉ thúc đẩy nền kinh tế mà còn tạo động lực cho các doanh nghiệp chuyển đổi số mạnh mẽ.
Một trong những điểm sáng khác là ngành nông nghiệp, khi sàn thương mại điện tử nongsan.buudien.vn đã đưa hơn 3.600 sản phẩm OCOP lên sàn, góp phần kết nối trực tiếp nông sản Việt Nam với người tiêu dùng trong và ngoài nước. Hơn 2 triệu hộ sản xuất nông nghiệp đã được đào tạo kỹ năng số, mở ra cơ hội phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp trong thời đại số.
Sự Thúc Đẩy Mạnh Mẽ Từ Chính Sách Nhà Nước
Việc các bộ, ngành, địa phương tổ chức nhiều hội nghị chuyên đề về kinh tế số trong các lĩnh vực như nông nghiệp, công thương, xây dựng, tài nguyên môi trường đã tạo ra sự liên kết chặt chẽ và đồng bộ trong việc phát triển nền kinh tế số. Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đã tìm ra những mô hình thành công trong việc phát triển kinh tế số tại các lĩnh vực cụ thể, từ thương mại điện tử, sản xuất thông minh đến du lịch thông minh, góp phần nâng cao hiệu quả chuyển đổi số của doanh nghiệp và địa phương.
Triển Vọng Tương Lai
Với những bước tiến vượt bậc trong năm 2024, kinh tế số Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển mạnh mẽ. Dự báo, nếu tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng này, Việt Nam sẽ hoàn thành mục tiêu kinh tế số chiếm 20% GDP vào năm 2025, tạo đà vững chắc để nền kinh tế Việt Nam tiến vào kỷ nguyên số, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng này, việc tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ, cũng như đẩy mạnh chuyển đổi số trong các ngành kinh tế là những yếu tố không thể thiếu. Việt Nam đang đi đúng hướng và hứa hẹn sẽ là một trong những quốc gia đi đầu trong phát triển kinh tế số tại khu vực và trên thế giới.