Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước được đánh giá là một văn kiện mang tính bước ngoặt, thể hiện sự đột phá mạnh mẽ trong tư duy và hành động của Đảng đối với thành phần kinh tế đặc biệt quan trọng này.
- Tái định vị vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới
Nghị quyết tiếp tục khẳng định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, nhưng đã bổ sung thêm những sắc thái mới phù hợp với bối cảnh thực tiễn.
- Công cụ điều tiết vĩ mô: Không chỉ dừng lại ở khu vực sản xuất - kinh doanh, kinh tế nhà nước được xác định là nguồn lực quan trọng để Nhà nước chi phối, can thiệp kịp thời nhằm đáp ứng các yêu cầu đột xuất, cấp bách và chủ động ứng phó với các "cú sốc" từ bên ngoài như dịch bệnh hay địa chính trị.
- Lực lượng kiến tạo và dẫn dắt: Nghị quyết định vị kinh tế nhà nước phải là lực lượng tiên phong, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
- Sự đột phá mạnh mẽ về tư duy quản lý
Một trong những điểm sáng nhất của Nghị quyết 79 là việc thay đổi căn bản tư duy quản trị từ "quản lý hành chính" sang "kiến tạo phát triển".
- Tách bạch chức năng: Nghị quyết yêu cầu tách bạch rõ ràng việc sử dụng nguồn lực nhà nước trong cung cấp dịch vụ công, thực hiện nhiệm vụ chính trị với các hoạt động kinh doanh thuần túy.
- Cơ chế giám sát hiện đại: Chuyển mạnh từ phương thức "tiền kiểm" (kiểm tra trước) sang "hậu kiểm" (kiểm tra sau) dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro. Điều này giúp giảm thiểu can thiệp hành chính trực tiếp, tạo không gian sáng tạo và linh hoạt cho doanh nghiệp.
- Bảo vệ cán bộ: Xây dựng cơ chế đủ mạnh để bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, phân biệt rõ sai sót khách quan với vi phạm pháp luật cố ý.
- Khát vọng xây dựng những "sếu đầu đàn" tầm cỡ quốc tế
Nghị quyết đặt ra những mục tiêu định lượng đầy tham vọng đến năm 2030 và tầm nhìn 2045, nhằm khẳng định sức cạnh tranh của Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu:
- Doanh nghiệp nhà nước (DNNN): Phấn đấu có 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 lớn nhất Đông Nam Á và từ 01 - 03 doanh nghiệp lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới (Fortune Global 500) vào năm 2030. Đến năm 2045, con số này được kỳ vọng tăng lên 05 doanh nghiệp.
- Tổ chức tín dụng: Phấn đấu có ít nhất 03 ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sản.
- Quản trị hiện đại: 100% tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải áp dụng nguyên tắc quản trị của OECD và thực hiện quản trị trên nền tảng số.
- Giải quyết triệt để các "điểm nghẽn" thể chế
Nghị quyết thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế về quản lý tài sản, lãng phí nguồn lực và hiệu quả hoạt động chưa tương xứng của DNNN trong thời gian qua. Để tháo gỡ, Bộ Chính trị yêu cầu:
- Bình đẳng trước pháp luật: Kinh tế nhà nước phải bình đẳng với các khu vực kinh tế khác, cùng hợp tác và cạnh tranh lành mạnh.
- Thị trường hóa nguồn lực: Các nguồn lực như đất đai, khoáng sản, tài nguyên số phải được hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường. Nghị quyết đặt mục tiêu đến hết năm 2026 phải hoàn thành số hóa dữ liệu đất đai trên toàn quốc.
- Cơ chế tài chính đột phá: Cho phép các doanh nghiệp sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn để tái đầu tư, tăng vốn điều lệ nhằm nâng cao năng lực tài chính.
Nghị quyết 79-NQ/TW không chỉ là một văn bản định hướng mà còn là một "cú hích" chiến lược. Nó mở ra hành lang pháp lý để giải phóng các nguồn lực còn đang bị "đóng băng", đồng thời tạo động lực để kinh tế nhà nước thực sự trở thành nền tảng vững chắc bảo đảm sự tự chủ và tự cường của nền kinh tế dân tộc. Việc triển khai hiệu quả Nghị quyết này sẽ là điều kiện tiên quyết để Việt Nam thực hiện thắng lợi mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.