Lần đầu tiên tôi đến Hải Phòng là vào mùa hè năm 2009. Kể từ đó, tôi đã đến thăm nơi này hơn 40 lần. Giờ đây, thành phố này đã trở thành ngôi nhà thứ hai của tôi. Lần quay trở lại này là lần đầu tiên kể từ sau một thời gian vi-rút Corona xuất hiện, và tôi đã rất ngạc nhiên trước sự thay đổi của thành phố.
Cách đây 10 năm, khi chưa có đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, chúng tôi di chuyển trên đường Quốc lộ 5 để đi lại giữa hai nơi. Đường xá lúc bấy giờ chưa tốt, lại có nhiều xe tải lớn lưu thông nên việc di chuyển phải mất hơn ba tiếng đồng hồ. Thành phố tuy sôi động nhưng có phần lộn xộn, đông đúc với những ngôi nhà cũ kỹ, thấp tầng và những con đường chật hẹp đầy xe đạp và xe máy. Tuy nhiên, những con người nơi đây lại mạnh mẽ với những đôi mắt sáng rạng ngời. Vào thời điểm đó, tôi đang thực hiện dự án của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) để giới thiệu mô hình 5S (Sàng lọc – Sắp xếp – Sạch sẽ - Săn sóc – Sẵn sàng) cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở địa phương. Hầu hết họ đều là những doanh nghiệp nhỏ chỉ có vài nhân viên, nhưng tôi đã thực sự bất ngờ trước sự hào hứng được học hỏi mọi thứ ở họ. Khi đó, tôi đã tin tưởng rằng thành phố này chắc chắn sẽ phát triển.
Điều đầu tiên làm tôi ấn tượng trong chuyến thăm lần này là thành phố đã trở nên sạch sẽ và trật tự. Đường xá được mở rộng và những đường dây điện được lắp đặt ngầm, giảm bớt tình trạng tắc nghẽn giao thông. Ngoài ra, các công viên cũng được mở rộng, các tòa nhà hiện đại được xây dựng bên bờ sông, phố đi bộ được phát triển, biến nơi đây trở thành nơi để người dân có thể thư giãn. Sự phát triển đô thị ở vùng ngoại ô mới thật ngoạn mục. Các tòa nhà thương mại cao tầng và các khu chung cư được xây dựng, các trung tâm mua sắm lớn tấp nập khách hàng. Quang cảnh nhìn từ khách sạn đã khác nhiều so với trước. Nếu hình ảnh của thành phố trước đây có phần “lộn xộn” thì nay đã trở thành một Hải Phòng “tinh tế”. Hơn hết, người dân nơi đây rất thông minh, tự tin và có phẩm cách.
Vậy hiện tại, có thể làm gì để Hải Phòng - một thành phố đang phát triển nhanh chóng có thể lớn mạnh hơn nữa? Tôi muốn nghĩ về điều này từ góc độ thúc đẩy phát triển công nghiệp. Trước hết cần phải “cải thiện cơ sở hạ tầng”. Cơ sở hạ tầng ở đây bao gồm đường bộ, đường hàng không, cảng biển, đường sắt và các khu công nghiệp, tất cả những yếu tố này dường như đều đang phát triển thuận lợi. Ví dụ, sân bay quốc tế Cát Bi hiện có 10 tuyến bay nội địa, 02 tuyến bay quốc tế, và đang nỗ lực thu hút các tuyến bay quốc tế cũng như tăng cường năng lực xử lý hàng hóa. Đối với các khu công nghiệp, thành phố đã phát triển các Khu công nghiệp như Đình Vũ, VSIP để thu hút các doanh nghiệp nước ngoài như Bridgestone, Kyocera. Trong tương lai, chính quyền thành phố hy vọng sẽ phát triển một tổ hợp nhà máy nhỏ để thu hút các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước, và thu hút các doanh nghiệp nước ngoài.
Điều cần thiết tiếp theo là “nuôi dưỡng các ngành công nghiệp hỗ trợ”. Cho đến nay, việc phát triển công nghiệp chủ yếu dựa vào việc thu hút các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Các nhà máy quy mô lớn như LG và Bridgestone đều đang hoạt động ở đây, nhưng nhiều nhà máy trong số đó tập trung vào lắp ráp linh kiện và các linh kiện chính được mua từ nước sở tại thay vì ở địa phương. Là doanh nghiệp nước ngoài, họ đều mong muốn mở rộng kinh doanh với các doanh nghiệp của địa phương, nhưng các doanh nghiệp địa phương không thể tận dụng các cơ hội kinh doanh do không thể đi đến thoả thuận và các vấn đề khác nữa. Mặt khác, khu vực Mỹ Đồng là nơi tập trung nhiều doanh nghiệp đúc vừa và nhỏ, phần lớn doanh số bán hàng của họ là từ các đơn đặt hàng ở nước ngoài. Theo lãnh đạo của các doanh nghiệp này, nhu cầu đến từ nước ngoài ngày càng gia tăng. Đây là thế mạnh công nghiệp mà khu vực có thể tự hào và tôi hy vọng rằng thế mạnh này sẽ được phát huy hơn nữa.
Điều quan trọng nhất là “phát triển nguồn nhân lực”. Để phát triển công nghiệp hỗ trợ cần cung cấp được nguồn nhân lực chất lượng và nguồn nhân lực chất lượng chính là động lực quan trọng để thu hút các doanh nghiệp nước ngoài. Hiện nay trên địa bàn thành phố có tất cả 04 trường đại học và 17 trường cao đẳng. Nguồn nhân lực thành phố cần lúc này không phải là những người có khả năng nghiên cứu, thiết kế sản phẩm tiên tiến mà là những người có kỹ năng, kỹ thuật làm việc tại cơ sở sản xuất và những người có thể quản lý cơ sở sản xuất. Vì vậy, tôi muốn nhấn mạnh rằng các trường đại học cần chịu trách nhiệm trong việc phát triển nguồn nhân lực này.
Với việc quần đảo Cát Bà được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, Hải Phòng - nơi từng là một thành phố công nghiệp, đã trở nên hấp dẫn hơn với hình ảnh là thành phố du lịch. Hải Phòng vẫn có nhiều yếu tố khác để thu hút mọi người. Tôi thực sự hy vọng rằng trong 05 hoặc 10 năm nữa, Hải Phòng thân yêu của tôi sẽ trở thành một thành phố hấp dẫn hơn nữa tại Việt Nam./.