Quang cảnh hội thảo.
(HPĐT)- Sáng 9-8, Thành ủy Hải Phòng phối hợp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Đẩy mạnh chuyển đổi số để tạo bước phát triển nhanh, bền vững thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Hội thảo nhằm khẳng định tính đúng đắn và cấp thiết phải triển khai thực hiện chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 của Bộ Chính trị được cụ thể hóa trong Nghị quyết của Ban thường vụ Thành ủy Hải Phòng về chuyển đổi số thành phố Hải Phòng. Từ đó nâng cao nhận thức và quyết tâm chính trị của cán bộ, lãnh đạo, quản lý các cấp trong thực hiện chuyển đổi số ở thành phố.
Các đồng chí: GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng đồng chủ trì hội thảo.
Dự hội thảo có đồng chí: PGS.TS Lê Văn Lợi, Phó giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; đại diện lãnh đạo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Trung tâm Chia sẻ tri thức quốc tế và một số vụ, viện của Học viện.
Về phía đại biểu thành phố có các đồng chí: Phạm Văn Lập, Chủ tịch HĐND thành phố; các Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy; các Phó chủ tịch UBND thành phố; lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị liên quan; các cộng tác viên, nhà khoa học viết bài tham gia hội thảo.
Các đại biểu dự hội thảo.
Các đại biểu dự hội thảo.
Các đại biểu dự hội thảo.
Đồng chí Nguyễn Kim Pha, Hiệu trưởng Trường Chính trị Tô Hiệu giới thiệu đại biểu.
Các đại biểu dự hội thảo.
Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng, là xu thế tất yếu, khách quan để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, sức cạnh tranh và thực hiện thành công chiến lược xây dựng chính quyền số, nền kinh tế số và xã hội thông minh. Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư khẳng định Việt Nam cần chủ động, tích cực tham gia cuộc cuộc cách mạng này và xác định đây là yêu cầu tất yếu, khách quan, là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, vừa cấp bách vừa lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, cần đổi mới tư duy và hành động, coi đó là giải pháp đột phá để Việt Nam bứt phá trong phát triển. Đối với thành phố Hải Phòng, việc phối hợp tổ chức hội thảo nhằm tạo diễn đàn để các nhà lãnh đạo quản lý, nhà khoa học, cán bộ, giảng viên, người làm công tác thực tiễn trao đổi, làm rõ hơn những vấn đề lý luận và thực tiễn về chuyển đổi số, phân tích rõ hơn những khó khăn, thuận lợi, những vấn đề đặt ra trong quá trình chuyển đổi số của thành phố Hải Phòng. Kết quả của hội thảo là luận cứ khoa học và thực tiễn hữu ích cho việc tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số để tạo bước phát triển nhanh, bền vững thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu đề dẫn hội thảo.
Đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng phát biểu chào mừng hội thảo.
Đồng chí Hoàng Minh Cường, Phó chủ tịch UBND thành phố trình bày tham luận tại hội thảo.
Đồng chí Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông trình bày tham luận tại hội thảo.
Các đại biểu tham gia thảo luận.
PGS.TS Lê Văn Lợi, Phó giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tổng kết và kết thúc hội thảo.
GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cùng các đại biểu dự hội thảo.
Ban tổ chức hội thảo nhận được 32 bài tham luận của các nhà khoa học ở Trung ương và thành phố. Các bài tham luận tập trung làm rõ những vấn đề lý luận liên quan đến chuyển đổi số; khẳng định vị trí, vai trò, yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số và làm rõ những định hướng chiến lược của Đảng và Thành ủy Hải Phòng về chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; phân tích thực trạng và đề xuất những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để đẩy mạnh chuyển đổi số phát triển nhanh, bền vững thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Hải Phòng thực hiện chuyển đổi số bài bản, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm
Tại hội thảo khoa học cấp Bộ“Đẩy mạnh chuyển đổi số để tạo bước phát triển nhanh,bền vững thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” do Thành ủy Hải Phòng phối hợp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức, có nhiều ý kiến tham luận, trao đổi tham gia phiên tọa đàm của các đồng chí lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông, UBND thành phố, sở ngành, địa phương và đại diện doanh nghiệp. Các ý kiến phân tích, luận giải làm rõ vai trò, xu thế chuyển đổi số, những kết quả đạt được, cũng như những thách thức, hạn chế và đề ra những giải pháp có tính khả thi, khoa học và đồng bộ thúc đẩy phát triển chuyển đổi số của Hải Phòng. Báo Hải Phòng điện tử trân trọng lược ghi một số ý kiến tham luận, trao đổi tại hội thảo.
Đồng chí Hoàng Minh Cường, Phó chủ tịch UBND thành phố
Chuyển đổi số là động lực phát triển của Hải Phòng
Thực hiện chuyển đổi số, Hải Phòng có cách tiếp cận khác so với các tỉnh, thành phố khác trong cả nước. Xác định chuyển đổi số là động lực phát triển của thành phố, là cơ hội, giải pháp mang tính căn cơ, có tính chất thời cơ trong bối cảnh thành phố cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững trong nhiều thập kỷ sắp tới, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Nghị quyết 03 về chuyển đổi số, đặt ra các mục tiêu lớn cho tầm nhìn 10 năm. Mục tiêu chuyển đổi số của thành phố đặt ra trong Nghị quyết 03 cao hơn mục tiêu chung xác định trong chương trình chuyển đổi số quốc gia. Điều này thể hiện rõ quyết tâm và khát vọng của thành phố với khả năng bứt phá dẫn đầu trong thời gian tới nhờ vào dữ nghiệp, công nghệ, giải pháp chuyển đổi số. Trên cơ sở Nghị quyết 03, UBND thành phố thành lập Ban chỉ đạo chuyển đổi số thành phố; ban hành chương trình hành động thực hiện; xác định chủ đề năm 2022 có nội dung mới là chuyển đổi số; xây dựng kế hoạch trọng tâm 2022; chuẩn bị kinh phí, triển khai tổng lực và toàn diện. Các sở, ngành, địa phương thành lập ban chỉ đạo, ban hành kế hoạch chuyển đổi số; triển khai hạ tầng, nền tảng, kho dữ liệu dùng chung của thành phố; triển khai 59 nhiệm vụ chuyển đổi số trọng tâm năm 2022… Từ cách triển khai trên cho thấy, thành phố có sự thống nhất cao trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chuyển đổi số.
Thực hiện Nghị quyết 03, UBND thành phố ban hành chương trình hành động với 9 nhóm giải pháp, 147 nhiệm vụ cụ thể. Trong đó, xác định giai đoạn 2022-2023 tập trung triển khai các nhóm vấn đề: số hoá, xây dựng dữ liệu lớn; ứng dụng công nghệ số, nền tảng số để chuyển đổi một số lĩnh vực mũi nhọn; thí điểm một số mô hình mới, dịch vụ mới, mở dữ liệu; mở rộng ứng dụng công dân số toàn diện. Giai đoạn 2024-2025: chuyển đổi số toàn diện, trong đó, tập trung vào khai thác dữ liệu lớn, tự động hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để sinh ra mô hình mới, dịch vụ mới, cung cấp tiện ích đầy đủ cho người dân trên không gian số, dữ liệu mở hoàn chỉnh; thúc đẩy kinh tế số, xã hội số phát triển. Năm 2022, UBND thành phố ban hành kế hoạch 174 về chuyển đổi số năm 2022 với 59 nhiệm vụ thuộc 4 nhóm chính: xây dựng hạ tầng, nền tảng số; xây dựng dữ liệu số; hiện đại hoá, ứng dụng công nghệ 4.0, công nghệ số; triển khai nhanh và mạnh một số chuyển đổi số có tác động đến chính quyền, người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, lựa chọn 5 lĩnh vực trọng tâm ưu tiên để cấp kinh phí thực hiện: giao thông vận tải, tài nguyên môi trường, giáo dục đào tạo, xây dựng, y tế. Cùng với đó, thành phố ban hành kế hoạch 128 đẩy nhanh triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4, giảm tỷ lệ hồ sơ quá hạn…
Đến nay, sau một thời gian triển khai, chuyển đổi số thành phố bước đầu đạt được một số kết quả. Nổi bật, kết quả thực hiện trong một số lĩnh vực được Chính phủ lựa chọn Hải Phòng triển khai thí điểm sớm thuộc vào nhóm dẫn đầu cả nước như: xây dựng dữ liệu dân cư; triển khai hóa đơn điện tử đứng thứ 3 trên 6 tỉnh, thành phố được lựa chọn thí điểm giai đoạn đầu; Hải Phòng cũng là địa phương đầu tiên triển khai đầy đủ 4 chức năng hệ thống quản lý dữ liệu đất đai; triển khai đưa dịch vụ cấp đổi giấy phép lái xe lên cấp độ 4 đầu tiên trên cả nước…Hoàn thành 6/22 nhiệm vụ trọng tâm Bộ Thông tin và Truyền thông giao như: nền tảng số quốc gia, đưa hộ nông nghiệp lên sàn thương mại điện tử, nền tảng điện toán đám mây, thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ số, tổ công nghệ số cộng đồng…
Bên cạnh kết quả đạt được, chuyển đổi số của thành phố hiện nay còn gặp một số khó khăn. Đó là nhận thức chưa đồng đều giữa các cơ quan, đơn vị, sở ngành, địa phương; người dân chưa nhìn thấy lợi ích rõ rệt nên chưa tham gia tích cực; chưa rõ phân công giữa bộ ngành trung ương và địa phương; các bộ ngành trung ương chưa mở dữ liệu, chưa ban hành các mô hình, tiêu chuẩn, định mức xây dựng dữ liệu; nhiều nền tảng số quốc gia chưa triển khai, chưa có lộ trình, chưa phân cấp để địa phương triển khai; chưa có mô hình chung cho triển khai dữ liệu lớn; khó phổ cập thiết bị số cho người dân...
Định hướng trong giai đoạn tiếp theo, Hải Phòng xác định quyết liệt triển khai chương trình chuyển đổi số thành phố; kế hoạch chuyển đổi số năm 2022; khuyến khích các giải pháp có tính khả thi cao, phù hợp với định hướng và mở rộng các sáng kiến chuyển đổi số; tăng cường tiếp nhận kiến nghị, phản ánh của người dân, dùng dữ liệu đánh giá hoạt động của cơ quan nhà nước để tăng độ minh bạch của hệ thống hành chính và thúc đẩy kinh tế số, xã hội số phát triển trên địa bàn thành phố.
Đồng chí Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông
Phát triển chính quyền số và những vấn đề đặt ra với Hải Phòng
Có thể hiểu chuyển đổi số là thay đổi hoạt động, làm khác đi nhờ dữ liệu và công nghệ số. Từ cách hiểu này, chính quyền số là thay đổi hoạt động, mô hình quản trị của chính quyền nhờ công nghệ số và dữ liệu số. Qua tổng kết một số kinh nghiệm chuyển đổi số của quốc tế và một số vấn đề chuyển đổi số trong nước cho thấy, công nghệ số và dữ liệu số có thể tạo nên chính quyền số có khả năng nhìn tới từng công chức, viên chức (công nghệ số phi trung gian hóa, bỏ qua các cấp trung gian, phẳng hóa tổ chức để người lãnh đạo cáo nhất có thể nhìn cán bộ, chuyên viên cấp thấp nhất); nhìn tới từng người dân, doanh nghiệp; thấu hiểu người dân, doanh nghiệp; chính quyền số luôn bên cạnh người dân (luôn hiện diện trong điện thoại của người dân, hiểu nhu cầu của người dân trước cả khi người dân nhận ra nhu cầu của chính mình; phục vụ 24/7, càng dùng các thông minh); kiến tạo sự phát triển (xây dựng các nền tảng dùng chung; cung cấp dữ liệu mở, tri thức mở; phát triển năng lực người dân).
Vậy tầm nhìn trên đặt ra vấn đề gì cho Hải Phòng. Công thức tổng kết kinh nghiệm chuyển đổi số trong 2 năm qua, đặc biệt trong phòng, chống dịch COVID-19, nếu phải mô tả bản chất chuyển đổi số trong một từ, thì từ đó là dữ liệu. Và chuyển đổi số vì vậy có thể thực hiện theo cách rất đơn giản, vì dữ liệu luôn ở chung quanh chúng ta. Dữ liệu chính là nền tảng của chuyển đổi số; tài sản của chính quyền không phải là phần mềm mà là dữ liệu. Sau dữ liệu, nền tảng số là giải pháp đột phá thúc đẩy chuyển đổi số. Nền tảng số là những hệ thống công nghệ cho phép người dùng sử dụng công nghệ như dịch vụ, người dùng đến đâu trả tiền đến đó. Cuối cùng là cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Do đó, trong 4 tháng cuối năm nay, kỳ vọng Hải Phòng tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp xây dựng dữ liệu, tạo kết quả đột phá trong xây dựng dữ liệu; ngoài cơ sở dữ liệu quốc gia chưa được phát triển, khuyến khích Hải Phòng phát triển cơ sở dữ liệu đất đai riêng của Hải Phòng; xác định rõ ràng mối quan hệ giữa cơ sở dữ liệu địa phương với cơ sở dữ liệu quốc gia để dữ liệu luôn “đúng”, “đủ”, “sạch, “sống”. Trong xây dựng nền tảng, Hải Phòng cần xác định và công bố danh sách các nền tảng số phục vụ phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Xác định rõ nền tảng nào là nền tảng dùng chung quốc gia, nền tảng nào là do địa phương chủ động triển khai. Đối với phát triển dịch vụ công trực tuyến, tiếp tục cải thiện, nâng cao chất lượng và sự thân thiện của dịch vụ công trực tuyến, đáp ứng mong mỏi, nhu cầu của người dân hiện nay là “đơn giản, mượt mà như google, Facebook”.
Đồng chí Vũ Duy Tùng, Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải Hải Phòng
Nâng cao tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến
Từ năm 2021, Sở Giao thông - Vận tải thành lập ban chỉ đạo chuyển đổi số và điều chỉnh thành viên ban chỉ đạo để phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Thực hiện chuyển đổi số, trước hết, Sở tập trung rà soát 130 bộ thủ tục hành chính được giải quyết tại sở. Đây là yêu cầu rất quan trọng với Sở vì yêu cầu của người dân, doanh nghiệp rất lớn. Qua rà soát, có 38 thủ tục đang được giải quyết mức độ 3, mức độ 4; 92 thủ tục còn lại ở mức độ 1, mức độ 2. Sở tự xây dựng các phần mềm tiếp nhận, giải quyết hồ sơ trực tuyến. Qua đó, đến thời điểm hiện nay, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến của Sở Giao thông - Vận tải là 95%; Sở phấn đấu từ nay đến cuối năm tỷ lệ này đạt gần 100%. Để đạt kết quả này, bên cạnh tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong cán bộ, lãnh đạo, công chức, viên chức sở, Sở thường xuyên tổ chức đối thoại với người dân, doanh nghiệp, đối thoại chuyên sâu với người lao động để vận động người dân làm hồ sơ trực tuyến, tuyên truyền chuyển đổi số; tháo gỡ ngay các vướng mắc phát sinh. Cùng với phát triển dịch vụ công trực tuyến, Sở phối hợp với Bưu điện thành phố đẩy mạnh trả kết quả cấp mới, cấp đổi giấy phép lái xe qua dịch vụ bưu chính công ích. Đến nay, Sở chuyển trả qua dịch vụ bưu chính công ích 44.400 hồ sơ, chưa xảy ra tình trạng thất lạc, mất hồ sơ của người dân.
Tuy đạt được kết quả, song Sở Giao thông Vận tải đề nghị thành phố, Bộ Thông tin và Truyền thông có hướng dẫn chuyển đổi 92 thủ tục hành chính mức độ 1, 2 sang dịch vụ công mức độ 3, mức độ 4; đồng thời gỡ bỏ các thủ tục trong 3 năm liền không phát sinh hồ sơ.
Đồng chí Nguyễn Thành Hưng, Giám đốc Sở Xây dựng
Tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu quy hoạch
Ngành xây dựng quản lý khoảng 6 hoạt động chính trên địa bàn thành phố, trong đó có 3 lĩnh vực liên quan trực tiếp đến người dân là: quy hoạch, thanh tra, nhà ở. Để triển khai Nghị quyết 03 có trọng tâm và sớm thành công, Sở Xây dựng tập trung thực hiện trong 3 lĩnh vực này trước.
Nghị quyết 03 của Ban Thường vụ Thành ủy có nhiều nội dung, khối lượng nhiệm vụ, công việc lớn. Tuy nhiên, cụ thể hóa nội dung Nghị quyết, Sở quán triệt 3 nội dung “khóa” chính của Nghị quyết 03 gồm: chuyển đổi số là động lực mới; nhận thức của con người và đối tượng phục vụ là người dân và doanh nghiệp (khi người dân, doanh nghiệp hài lòng thì thực hiện Nghị quyết 03 là thành công).
Trên cơ sở định hướng này, Sở triển khai các nhiệm vụ trong tâm. Đó là xây dựng cơ sở dữ liệu về quy hoạch, hồ sơ nhà ở, cấp phép xây dựng và các cơ sở dữ liệu liên quan trực tiếp đến người dân. Tiếp theo sau xây dựng cơ sở dữ liệu là liên thông cơ sở dữ liệu. Ngành xây dựng liên quan đến nhiều lĩnh vực khác như giao thông, tài nguyên môi trường…nếu không có sự liên thông về cơ sở dữ liệu giữa các ngành thì chuyển đổi số quá máy móc, lãng phí nguồn lực. Hai tuần vừa qua, tại địa chỉ http://quyhoachhaiphong.govone.vn với mục tiêu phục vụ công tác quản lý nhà nước đồng thời giúp người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư tiếp cận thông tin quy hoạch một cách dễ dàng và minh bạch, Sở Xây dựng đưa vào vận hành thử nghiệm hệ thống cung cấp thông tin quy hoạch xây dựng thành phố. Trên cơ sở vận hành thử nghiệm, Sở hoàn thiện và phấn đấu trong năm nay sẽ hoàn thành cơ sở dữ liệu về quy hoạch.
Đồng chí Bùi Thanh Tùng, Chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật thành phố, thành viên tổ tư vấn VCCI Hải Phòng
Sớm có phương pháp luận xác định giá trị kinh tế số
Đối với chỉ tiêu về kinh tế số, khi xây dựng Nghị quyết 03 của Ban Thường vụ Thành ủy, một trong những khó khăn của các cơ quan tham mưu của thành phố là tính các chỉ số liên quan đến giá trị kinh tế số như thế nào? Làm thế nào, phương pháp nào để tính giá trị đóng góp, tỷ trọng đóng góp của kinh tế số trong GRDP của địa phương. Từ đó, việc hoạch định những chính sách, giải pháp phát triển để đạt mục tiêu đề ra cũng gặp khó khăn. Qua tính toán sơ bộ của Liên hiệp các hội Khoa học kỹ thuật thành phố, năm 2021, kinh tế số thành phố chiếm 6% GRDP. Theo đó, mục tiêu thành phố đề ra trong kế hoạch 174, năm 2022 kinh tế số góp 10% GRDP là khả thi. Nhưng để kinh tế số duy trì đóng góp cao, đạt mục tiêu đến năm 2025 đóng góp 25%, đòi hỏi sự quyết tâm, cố gắng cao trong thực hiện. Trong quá trình này, rất cần cơ quan Trung ương tiếp tục quan tâm thống nhất phương pháp luận, bộ chỉ số đánh giá.
Về vấn đề thứ hai chuyển đổi số trong doanh nghiệp, theo khảo sát trong quý 1 của VCCI Hải Phòng cho thấy, 17,17% doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố được khảo sát chưa có nhu cầu về hỗ trợ triển khai các giải pháp chuyển đổi số; 20,92% doanh nghiệp không biết về các cơ chế, chính sách liên quan đến chuyển đổi số; 47,28% doanh nghiệp đang có nhu cầu hoặc đang triển khai chuyển đổi số nhưng chưa nhận được hỗ trợ; 14,64% doanh nghiệp đang triển khai chuyển đổi số nhận được hỗ trợ. Qua số liệu cho thấy tỷ lệ lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa còn lúng túng hoặc chưa quan tâm đến việc triển khai các giải pháp chuyển đối số. Tỷ lệ được hỗ trợ từ Trung ương, thành phố trong triển khai chuyển đổi số còn thấp so với kỳ vọng. Trong quá trình chuyển đối số, các doanh nghiệp gặp khó khăn về chi phí đầu tư, ứng dụng công nghệ; thay đổi thói quen, tập quán kinh doanh; thiếu nhân lực; cơ sở hạ tầng công nghệ số; thiếu thông tin về công nghệ số…Do đó, đề nghị thành phố triển khai hiệu quả các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số./.
