Vào ngày 10/6/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Ngoại giao đã chủ trì tổ chức “Hội nghị Lãnh đạo các cơ quan ngoại vụ địa phương năm 2026”. Đây là diễn đàn quan trọng nhằm tổng kết công tác đối ngoại sau gần một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và định hình lộ trình hội nhập quốc tế của các địa phương theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
Dấu ấn đối ngoại phục vụ phát triển kinh tế - xã hội
Báo cáo tại hội nghị cho thấy, trong năm 2025 và 5 tháng đầu năm 2026, công tác đối ngoại địa phương đã có những bước chuyển mình thực chất. Ngoại giao kinh tế tiếp tục khẳng định vai trò trọng tâm, chuyển dịch mạnh mẽ từ “xúc tiến đơn lẻ” sang “đồng hành phát triển”, tập trung vào các lĩnh vực mới như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.
Một số kết quả nổi bật trong giai đoạn vừa qua bao gồm:
- Kết nối quốc tế: Bộ Ngoại giao đã phối hợp hỗ trợ các địa phương tổ chức 05 hội nghị quy mô lớn, thực hiện hơn 1.000 cuộc kết nối giữa doanh nghiệp trong nước và đối tác quốc tế. Các hoạt động tiêu biểu như Hội nghị Gặp gỡ Hàn Quốc tại Hưng Yên, Gặp gỡ Nhật Bản tại Cần Thơ đã trở thành nền tảng quan trọng để thu hút vốn và công nghệ.
- Sức mạnh mềm và UNESCO: Việt Nam hiện đứng đầu khu vực Đông Nam Á với 78 danh hiệu UNESCO. Tư duy đối ngoại đã chuyển từ việc chỉ “có danh hiệu” sang “phát huy giá trị danh hiệu”, biến di sản thành nguồn lực cho du lịch và công nghiệp văn hóa.
- Cải cách và quản lý: Công tác quản lý nhà nước về đối ngoại được tăng cường thông qua việc hoàn thiện các quy chế, đặc biệt là Quy định 392 và Luật Thỏa thuận quốc tế.
Thách thức và yêu cầu đổi mới tư duy
Dù đạt được nhiều thành tựu, hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế như năng lực hội nhập quốc tế giữa các địa phương chưa đồng đều và khả năng chuyển hóa các quan hệ đối ngoại thành dự án đầu tư cụ thể còn thấp.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn nhấn mạnh, trong bối cảnh mô hình chính quyền hai cấp mở ra không gian phát triển mới, các địa phương cần phải tư duy theo không gian kết nối quốc tế thay vì chỉ quản lý theo địa giới hành chính truyền thống. Cán bộ ngoại vụ địa phương không chỉ giỏi lễ tân mà phải trở thành những “nhà tham mưu phát triển quốc tế”, có khả năng phân tích xu thế toàn cầu và đàm phán vận động nguồn lực.
Định hướng chiến lược giai đoạn 2026-2027
Hội nghị đã thống nhất một số định hướng lớn nhằm chuẩn bị cho Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 sắp tới:
- Thể chế hóa đường lối đối ngoại Đại hội XIV: Triển khai đồng bộ các Nghị quyết chiến lược về hội nhập quốc tế, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Chuyển từ "tham gia" sang "chủ động kiến tạo": Đối ngoại phải tham gia ngay từ khâu quy hoạch, chiến lược của địa phương để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, phấn đấu cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.
- Xây dựng thương hiệu địa phương: Đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, xây dựng hình ảnh địa phương trên trường quốc tế gắn với các sản phẩm sáng tạo và di sản bản địa.
Hội nghị năm nay, với sự tham dự của lãnh đạo các cơ quan ngoại vụ từ nhiều tỉnh thành như Hải Phòng, Quảng Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, đã khẳng định tinh thần: Trung ương và địa phương cùng tư duy, cùng hành động để đưa đối ngoại Việt Nam lên tầm cao mới, tương xứng với khát vọng phát triển của dân tộc.