Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về “Hội nhập quốc tế trong tình hình mới” là một chủ trương chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới về tư duy và phương thức hội nhập. Đối với thành phố Hải Phòng, hội nhập quốc tế không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn được xác định là động lực chiến lược để phát triển, là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Sau hơn một năm triển khai, với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành, Hải Phòng đã đạt được những kết quả quan trọng trên mọi phương diện, khẳng định vị thế của một thành phố cảng năng động, hiện đại trong kỷ nguyên mới.
Thành phố đã nhanh chóng cụ thể hóa Nghị quyết 59 bằng Kế hoạch số 316/KH-UBND và kiện toàn Ban Chỉ đạo Hội nhập quốc tế thành phố theo hướng tinh, gọn, hiện đại. Công tác quán triệt, học tập Nghị quyết được thực hiện nghiêm túc tới các cán bộ, đảng viên tại các sở, ngành, địa phương. Tư duy hội nhập đã chuyển dịch mạnh mẽ từ bị động sang chủ động, lồng ghép các nhiệm vụ đối ngoại vào chương trình công tác chuyên môn hằng năm của từng sở, ngành.
2. Hội nhập kinh tế và cải thiện năng lực cạnh tranhHải Phòng tiếp tục khẳng định là "thỏi nam châm" thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế. Trong 5 tháng đầu năm 2026, thành phố ước đạt khoảng 1,9 tỷ USD vốn FDI, tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025. Tính đến nay, toàn thành phố có 1.838 dự án FDI còn hiệu lực từ 42 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đăng ký khoảng 52,8 tỷ USD.
Bên cạnh thu hút vốn, thành phố đã chủ động hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng lợi thế từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới thông qua các hội thảo về quy tắc xuất xứ hàng hóa, ứng phó với phòng vệ thương mại tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ và ASEAN. Đặc biệt, Đề án thành lập Khu thương mại tự do Hải Phòng và Khu kinh tế chuyên biệt đang được khẩn trương hoàn thiện, hứa hẹn tạo ra đột phá về thể chế và môi trường đầu tư.
3. Tiên phong trong khoa học, công nghệ và chuyển đổi sốDưới tác động của Nghị quyết 59, Hải Phòng đã tập trung mạnh mẽ vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ cao. Thành phố đã ký kết nhiều Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) quan trọng với Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST) và Cục Dữ liệu thành phố Nam Ninh (Trung Quốc) để ứng dụng AI vào các ngành công nghiệp.
Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo cũng được đẩy mạnh kết nối quốc tế với các mô hình học tập từ Nhật Bản và Đài Loan. Các sự kiện như Techmart Haiphong 2025 với chủ đề “Sáng tạo không giới hạn” đã thu hút sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp nước ngoài, thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực xử lý chất thải và nông nghiệp an toàn.
4. Hội nhập văn hóa, giáo dục và y tếCông tác quảng bá hình ảnh thành phố ra thế giới đạt được hiệu ứng mạnh mẽ. Việc Quần đảo Cát Bà được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới đã tạo ra sự bùng nổ về du lịch với lượng khách tăng 115% trong quý I/2024. Hải Phòng cũng đang quyết liệt hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO vinh danh các danh nhân văn hóa như Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đại danh y Tuệ Tĩnh và ghi danh Nghệ thuật Chèo là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Trong lĩnh vực giáo dục, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% học sinh tiểu học đạt trình độ ngoại ngữ A1 và 70% học sinh THPT đạt bậc 3 khung năng lực ngoại ngữ. Ngành y tế cũng mở rộng hợp tác với các bệnh viện tại Pháp, Italia, Hàn Quốc để đào tạo kỹ thuật cao về sản khoa, mắt và ứng dụng AI trong chẩn đoán hình ảnh.
5. Hội nhập về chính trị, quốc phòng, an ninh và môi trườngNgoại giao quốc phòng được chú trọng với việc đón tiếp các tàu hải quân quốc tế đến thăm, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định. Về môi trường, Hải Phòng tiên phong thực hiện dự án trung hòa các-bon và nông nghiệp tuần hoàn trong khuôn khổ hợp tác với thành phố Kobe (Nhật Bản), hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0".
II. Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhânDù đạt được nhiều thành tựu, quá trình triển khai Nghị quyết 59 vẫn còn một số khó khăn: (1) Nguồn nhân lực chuyên sâu: Đội ngũ cán bộ có kiến thức sâu về pháp luật quốc tế, kỹ năng đàm phán và ngoại ngữ pháp lý còn mỏng, chủ yếu thực hiện nhiệm vụ theo chế độ kiêm nhiệm; (2) Hạ tầng giao thông: Điểm nghẽn về giao thông, đặc biệt là tình trạng tắc phà đến các điểm du lịch trọng điểm như Cát Bà, làm giảm khả năng khai thác các tour tuyến cao cấp cho khách quốc tế; (3) Công tác phối hợp: Việc chia sẻ dữ liệu và báo cáo giữa các sở, ngành có lúc chưa đồng bộ; một số đơn vị chưa hình thành chế độ thống kê riêng cho nhiệm vụ hội nhập; (4) Nhận thức: Nhận thức của một bộ phận cán bộ về yêu cầu hội nhập trong tình hình mới còn chưa đầy đủ, sản phẩm tuyên truyền chưa thực sự phong phú cho từng nhóm đối tượng doanh nghiệp.
Nguyên nhân khách quan là do tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, các tiêu chuẩn mới về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số thay đổi nhanh chóng. Nguyên nhân chủ quan chủ yếu nằm ở nguồn lực kinh phí và thời gian dành riêng cho hoạt động hội nhập còn hạn chế.
III. Giải pháp và kế hoạch giai đoạn tiếp theo
Để tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết 59, Hải Phòng xác định các nhiệm vụ trọng tâm sau:
1. Hoàn thiện thể chế và cải thiện môi trường đầu tư Nâng cao chất lượng thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật đảm bảo tính tương thích với các cam kết quốc tế và FTA mà Việt Nam là thành viên. Chủ động tham mưu các cơ chế đặc thù phát triển Khu thương mại tự do Hải Phòng và logistics cảng biển.2. Đẩy mạnh ngoại giao kinh tế và công nghệ cao Ưu tiên thu hút các dự án FDI có chất lượng, ứng dụng công nghệ lõi, năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn. Hiện thực hóa các nội dung ký kết với Viện KIST để thành lập Trung tâm HP-KIST Tech Hub, triển khai các dự án R&D về bán dẫn và mobility trong năm 2026.3. Phát triển bền vững và kinh tế xanh Hoàn thiện hệ thống bãi đỗ xe thông minh, đầu tư phà công suất lớn hoặc tàu cao tốc để giải tỏa áp lực cho cửa ngõ Cát Bà. Quyết liệt triển khai Đề án "Xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố âm nhạc" và tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO.4. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao Tăng cường các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật quốc tế, kỹ năng tranh tụng quốc tế và ngoại ngữ cho công chức. Đẩy mạnh mô hình liên kết đào tạo "Lab tại doanh nghiệp" giữa các trường đại học với các tập đoàn như Panasonic, Pegatron.5. Đổi mới công tác thông tin đối ngoại Ứng dụng mạnh mẽ nền tảng số, trí tuệ nhân tạo (AI Chatbot) và hợp tác với các nhà sáng tạo nội dung quốc tế để lan tỏa hình ảnh Hải Phòng năng động. Xây dựng Ngân hàng dữ liệu lớn (Big Data) để số hóa và lưu trữ các di sản văn hóa, lịch sử dùng chung.Hội nhập quốc tế là hành trình dài hạn với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Với sự chuẩn bị bài bản và quyết tâm chính trị cao, thành phố Hải Phòng sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, vượt qua các rào cản để trở thành một trung tâm kết nối quốc tế hiện đại, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của đất nước trong tình hình mới.