Trong bối cảnh bước vào một kỷ nguyên phát triển mới sau sự kiện hợp nhất mang tính lịch sử, ngày 12/6/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Báo cáo về kết quả thực hiện rà soát, đánh giá tiêu chuẩn đô thị loại I. Kết quả đánh giá khẳng định vị thế và tiềm năng của thành phố cảng sau khi mở rộng không gian phát triển, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển và động lực phát triển của cả khu vực phía Bắc.
Tầm vóc mới từ sự hợp nhất chiến lược
Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội, thành phố Hải Phòng đã hợp nhất với tỉnh Hải Dương và lấy tên gọi chung là thành phố Hải Phòng. Sự kiện này đã tạo nên một thực thể đô thị có tầm vóc vượt trội với diện tích tự nhiên khoảng 3.184,5 km2 và quy mô dân số trên 4,6 triệu người. Việc hợp nhất không chỉ mở rộng không gian địa lý mà còn tăng cường liên kết vùng, giúp huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Năm 2025, dù đối mặt với nhiều thách thức, Hải Phòng vẫn duy trì sức mạnh kinh tế với tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,81%, đứng thứ 2 cả nước và cao nhất trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Đây là năm thứ 11 liên tiếp thành phố giữ vững tốc độ tăng trưởng hai con số, đưa quy mô nền kinh tế chạm mốc gần 30 tỷ USD.
Kết quả rà soát: 14/15 tiêu chuẩn đạt chuẩn đô thị loại I
Dựa trên các tiêu chí phân loại đô thị mới nhất tại Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15, kết quả rà soát sơ bộ cho thấy Hải Phòng đã đáp ứng 14/15 tiêu chuẩn của đô thị loại I. Kết quả này được chia thành các nhóm tiêu chí cụ thể:
- Vai trò, vị trí và phát triển kinh tế - xã hội (Đạt 6/6 tiêu chuẩn): Hải Phòng khẳng định vị thế là đầu tàu kinh tế khi thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 85,67 triệu đồng/năm, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 72,04 triệu đồng của cả nước. Thành phố cũng là "thỏi nam châm" thu hút vốn đầu tư nước ngoài với tổng vốn FDI mới năm 2025 đạt khoảng 2,8 tỷ USD (xếp thứ 6 toàn quốc) và lũy kế đạt 51 tỷ USD (xếp thứ 3 toàn quốc). Đặc biệt, Hải Phòng tiếp tục là địa phương tự cân đối ngân sách, không nhận bổ sung từ trung ương.
- Mức độ đô thị hóa (Đạt 4/4 tiêu chuẩn): Quy mô dân số đô thị của thành phố hiện đạt hơn 3,3 triệu người, với tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 51% (vượt ngưỡng yêu cầu 45%). Hệ thống các đô thị trực thuộc cũng phát triển mạnh mẽ với 23/45 phường đã đạt trình độ phát triển đô thị loại II.
- Hạ tầng và tổ chức không gian đô thị (Đạt 4/5 tiêu chuẩn): Thành phố sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược bao gồm: Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện (cửa chính ra biển kết nối trực tiếp châu Âu, châu Mỹ), Cảng hàng không quốc tế Cát Bi đang mở rộng nhà ga T2, và mạng lưới cao tốc dày đặc. Đáng chú ý, hệ thống vận tải hành khách công cộng đã bao phủ 100% các khu vực đô thị loại II.
Ngoài ra, Hải Phòng còn tự hào với 09 công trình kiến trúc và khu đô thị đạt giải thưởng quốc gia, quốc tế, tiêu biểu như: Khu đô thị Ecorivers (Hải Dương cũ), dự án The Centric tại Thủy Nguyên, và Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố đến năm 2040.
Thách thức và định hướng tương lai
Tiêu chuẩn duy nhất hiện chưa đạt là về "Phát triển đô thị bền vững". Nguyên nhân chủ yếu do thành phố đang trong quá trình xây dựng Đề án đô thị thông minh và Bộ Xây dựng chưa ban hành đầy đủ bộ tiêu chí đánh giá về năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu.
Để duy trì và nâng cao chất lượng đô thị, trong giai đoạn từ nay đến hết năm 2027, thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì rà soát, cập nhật số liệu và xây dựng lộ trình đầu tư hoàn thiện các tiêu chuẩn còn thiếu. Hải Phòng sẽ tập trung vào danh mục các dự án ưu tiên về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và ứng dụng công nghệ số trong quản lý đô thị.
Sự thành công trong công tác rà soát tiêu chuẩn đô thị loại I sau hợp nhất là minh chứng cho sự chuẩn bị bài bản và quyết tâm chính trị cao của lãnh đạo thành phố. Với dư địa và động lực phát triển mới từ việc sáp nhập, Hải Phòng đang tự tin tạo ra một "không gian phát triển mới", xứng tầm là một đô thị thông minh, xanh và bền vững trong tương lai.