Hải Phòng khẳng định vị thế dẫn đầu PCI 2025: Phân tích nội lực và chiến lược duy trì ngôi vương trong kỷ nguyên mới

Ngày 15/5/2026, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chính thức công bố Báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam 2025. Vượt qua nhiều ứng viên nặng ký, thành phố Hải Phòng đã xuất sắc vươn lên vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025. Với tổng điểm 69,72, Hải Phòng không chỉ khẳng định vị thế của một thành phố cảng năng động mà còn là minh chứng cho sự bứt phá mạnh mẽ trong cải cách điều hành kinh tế. Dưới đây là nội dung phân tích chuyên sâu về kết quả này và định hướng chiến lược để thành phố giữ vững vị trí dẫn đầu trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

I. Kết quả PCI 2025: Dấu ấn của sự bứt phá và đồng đều

Theo đánh giá của VCCI, Hải Phòng được xếp vào nhóm “Tốt” – nhóm chất lượng cao nhất cả nước trong năm 2025. Thành phố ghi dấu ấn đậm nét khi là địa phương duy nhất có 7/9 chỉ số thành phần nằm trong Top 10 toàn quốc. Điều này cho thấy chất lượng điều hành kinh tế của Hải Phòng không chỉ bứt phá ở một vài lĩnh vực mà có sự cải thiện đồng bộ trên diện rộng.

1. Những điểm sáng nổi bật

• Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính (TTHC) – Điểm sáng nhất: Đây là chỉ số có điểm số và thứ hạng cao nhất của thành phố với 8,66 điểm, xếp hạng 3/34 toàn quốc. Kết quả này có được nhờ quyết tâm của lãnh đạo thành phố trong việc ban hành Quyết định số 3606/QĐ-UBND nhằm cắt giảm 50% thời gian giải quyết TTHC liên quan đến doanh nghiệp. Các tiêu chí như cán bộ thân thiện (94,55%) và giải quyết công việc hiệu quả (84,55%) đều nhận được sự hài lòng rất cao từ cộng đồng doanh nghiệp.
• Cạnh tranh bình đẳng (Hạng 4/34): Với 7,08 điểm, Hải Phòng được đánh giá là tạo lập được một "sân chơi" công bằng. Có tới 89,81% doanh nghiệp đồng ý rằng sự quan tâm của chính quyền không phụ thuộc vào mức độ đóng góp của doanh nghiệp cho ngân sách.
• Tiếp cận nguồn lực và nền tảng số (Hạng 5/34): Thành phố dẫn đầu cả nước về chất lượng các nền tảng số dùng chung để hỗ trợ doanh nghiệp (xếp hạng 1/34). Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ lãi suất cũng được đánh giá là dễ tiếp cận và thực chất (xếp hạng 5).
• Gia nhập thị trường (Hạng 9/34): Mô hình “Kết nối thủ tục giấy phép kinh doanh có điều kiện” và việc gửi tin nhắn brandname hướng dẫn doanh nghiệp mới đã phát huy hiệu quả rõ nét. Số ngày trung vị để hoàn thành thủ tục đăng ký doanh nghiệp tại Hải Phòng nhanh gấp đôi mức trung vị cả nước.

2. Những "điểm nghẽn" cần nhận diện

Dù đứng đầu bảng xếp hạng, Hải Phòng vẫn còn những dư địa cần phải cải thiện mạnh mẽ:

• Thiết chế pháp lý: Đây là chỉ số duy nhất của thành phố thấp hơn điểm trung vị quốc gia (6,99 điểm, xếp hạng 24/34). Doanh nghiệp vẫn còn băn khoăn về hiệu quả thi hành án kinh tế (xếp hạng 30) và chất lượng xét xử của tòa án.
• Tiếp cận đất đai: Dù chỉ số tổng thể xếp hạng 5, nhưng các chỉ tiêu chi tiết lại cho thấy một nghịch lý: có tới 90,91% doanh nghiệp cho rằng thời hạn giải quyết hồ sơ đất đai dài hơn quy định (xếp hạng 33/34).
• Chi phí không chính thức: Xếp hạng 12/34, cao hơn trung vị nhưng vẫn còn 73,97% doanh nghiệp cho biết các khoản chi phí này thường giúp công việc được giải quyết như mong muốn.

II. Phân tích nguyên nhân thành công: Từ tư duy đến hành động

Sự thành công của Hải Phòng trong năm 2025 không đến từ sự ngẫu nhiên mà là kết quả của một chiến lược quản trị bài bản:

1. Chính quyền kiến tạo, năng động và sáng tạo: Cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận tích cực tinh thần linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật của UBND thành phố (đạt 76,19%, xếp hạng 5). Lãnh đạo thành phố luôn chủ động tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn thông qua các cuộc đối thoại định kỳ.
2. Lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo: Việc áp dụng Quy chế tham vấn ý kiến doanh nghiệp khi xây dựng chính sách (theo Quyết định số 5156/QĐ-UBND) đã giúp các chính sách của thành phố sát với thực tiễn hơn.
3. Hạ tầng số và nhân lực chất lượng cao: Hải Phòng đã tận dụng tốt lợi thế về giáo dục và đào tạo. Chất lượng lao động tại địa phương đáp ứng tốt nhu cầu doanh nghiệp (xếp hạng 1) và giáo dục phổ thông đứng đầu cả nước.

III. Phương hướng giữ vững vị trí dẫn đầu năm 2026 và giai đoạn 2026 – 2030

Để duy trì vị thế "Số 1", thành phố Hải Phòng xác định không tự mãn với kết quả đạt được mà phải quyết liệt xử lý các điểm yếu còn tồn tại. Theo Kế hoạch số 285/KH-UBND về nâng cao chỉ số PCI giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đột phá trong quản lý đất đai và nguồn lực

• Sở Tài nguyên và Môi trường cần cải thiện mạnh mẽ thời hạn giải quyết hồ sơ đất đai. Mục tiêu là giảm tỷ lệ doanh nghiệp phải trì hoãn kế hoạch kinh doanh do thủ tục đất đai từ mức 90% hiện nay xuống dưới mức trung bình cả nước.
• Tăng cường sự chủ động của chính quyền trong việc tổ chức các chương trình kết nối doanh nghiệp và ngân hàng để nâng cao tỷ lệ tiếp cận vốn vay.

2. Củng cố thiết chế pháp lý và an ninh trật tự

• Đây là ưu tiên hàng đầu của thành phố trong năm 2026. Các cơ quan tư pháp cần nâng cao chất lượng xét xử và đặc biệt là đẩy nhanh tiến độ thi hành án kinh tế.
• Củng cố niềm tin pháp lý cho doanh nghiệp thông qua việc công khai minh bạch các phán quyết và nâng cao hiệu quả của các cơ quan trợ giúp pháp lý.

3. Kiểm soát triệt để chi phí không chính thức và tăng cường kỷ cương

• Tiếp tục siết chặt kỷ luật công vụ, chuẩn hóa quy trình xử lý hồ sơ ở mọi cấp thực thi, từ cấp sở đến cấp xã/phường để loại bỏ tình trạng "nhũng nhiễu".
• Nghiêm túc tuân thủ quy định về thanh tra, kiểm tra, tránh trùng lặp gây phiền hà cho doanh nghiệp (chỉ tiêu này hiện xếp hạng 21/34).

4. Nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin

• Các Sở, ban, ngành phải chủ động cung cấp thông tin dự thảo chính sách một cách kịp thời hơn. Doanh nghiệp không chỉ cần "có thông tin" mà cần thông tin đủ sớm để chủ động lập kế hoạch kinh doanh.
• Phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của các Hội, Hiệp hội doanh nghiệp trong việc phản biện và xây dựng chính sách.

5. Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập và đổi mới sáng tạo

• Tăng cường tư vấn và hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học công nghệ (hiện mới chỉ có 4,51% doanh nghiệp nhận được hỗ trợ).
• Đa dạng hóa các loại hình hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin hội nhập quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh trong Khu thương mại tự do vừa được thành lập.

IV. Quyết tâm từ nguyên tắc “06 rõ”

Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, Hải Phòng sẽ tiếp tục áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc “06 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền trong công tác cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Mỗi cán bộ, công chức thành phố phải nhận thức sâu sắc rằng: PCI không chỉ là những con số trên bảng xếp hạng, mà là sinh kế của người dân và sự phát triển bền vững của thành phố.

Với nền tảng vững chắc đã tạo lập trong năm 2025, cùng sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của cộng đồng doanh nghiệp, Hải Phòng tự tin sẽ tiếp tục là điểm sáng thu hút đầu tư, giữ vững ngôi vương PCI năm 2026 và khẳng định vị thế thành phố cảng hiện đại, văn minh, sinh thái trong khu vực và quốc tế./.