Với mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, thông minh và bền vững, Ủy ban nhân dân thành phố đã an hàbnh Quyết định phê duyệt Danh mục các dự án công nghiệp khuyến khích đầu tư và không khuyến khích đầu tư trên địa bàn thành phố giai đoạn 2025 - 2030. Đây là văn bản quan trọng, định hình dòng vốn đầu tư vào các ngành công nghiệp mũi nhọn, đồng thời siết chặt quản lý đối với các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường hoặc sử dụng công nghệ lạc hậu.
Ưu tiên hàng đầu cho Công nghệ cao, AI và Công nghiệp hỗ trợ
Trong danh mục các dự án khuyến khích đầu tư (Phụ lục I), Hải Phòng thể hiện rõ khát vọng bứt phá trong kỷ nguyên số và cách mạng công nghiệp 4.0. Thành phố tập trung thu hút các dự án thuộc 09 nhóm ngành chính, trong đó nổi bật là:
- Điện tử, Viễn thông và Công nghệ thông tin: Đây là nhóm ngành được ưu tiên đặc biệt với các dự án sản xuất thiết bị, phần mềm dựa trên Trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, các giải pháp tích hợp IoT và thiết bị đảm bảo an ninh mạng. Thành phố cũng khuyến khích sản xuất robot, điện thoại di động, linh kiện bán dẫn và các loại màn hình độ phân giải cao.
- Cơ khí – Luyện kim: Tập trung vào các dự án sản xuất máy móc thiết bị phục vụ ngành đóng tàu, ô tô, xe máy; chế tạo máy điều khiển bằng số (CNC) độ chính xác cao và các thiết bị gia công phi truyền thống (laser, plasma). Đặc biệt, thành phố ưu tiên các dự án sản xuất xe điện, xe chạy bằng năng lượng sạch và linh kiện phụ tùng đường sắt.
- Vật liệu mới và Công nghiệp hỗ trợ: Khuyến khích chế tạo các loại vật liệu siêu bền, siêu nhẹ, vật liệu nano, polymer dẫn điện và các sản phẩm hỗ trợ cho công nghiệp công nghệ cao như vi mạch điện tử, pin Lithium hiệu năng cao.
- Năng lượng và Môi trường: Các dự án sản xuất hệ thống điện dùng năng lượng gió, mặt trời, pin nhiên liệu hydro và các dây chuyền xử lý chất thải bằng công nghệ sinh học được tạo mọi điều kiện để triển khai.
Việc mở rộng danh mục khuyến khích sang các lĩnh vực công nghệ tương lai như AI và bán dẫn cho thấy Hải Phòng đang chủ động đón đầu làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Siết chặt quản lý với các dự án không khuyến khích đầu tư
Trái ngược với sự mở rộng trong lĩnh vực công nghệ cao, thành phố đặt ra những rào cản kỹ thuật khắt khe đối với Danh mục các dự án không khuyến khích đầu tư (Phụ lục II). Mục đích là để bảo vệ tài nguyên và đảm bảo mục tiêu phát triển xanh mà thành phố đã cam kết.
Một số ngành nghề nằm trong danh sách này bao gồm: sản xuất kim loại (trừ các công đoạn gia công phôi), phá dỡ tàu cũ, khai thác khoáng sản, sản xuất xi măng, phân bón hóa học và túi ni lông khó phân hủy. Đặc biệt, thành phố không thu hút các dự án nhiệt điện than, sản xuất than cốc và các dự án hóa chất vô cơ cơ bản.
Điểm đáng chú ý là các tiêu chí thẩm định đối với nhóm dự án này vô cùng nghiêm ngặt: (1) Công nghệ: Phải chứng minh được việc sử dụng công nghệ tiết kiệm tài nguyên, năng lượng hơn so với các công nghệ cùng loại hiện có tại Việt Nam; (2) Thiết bị: Hệ thống máy móc phải mới 100%, có xuất xứ từ các nước G7 hoặc tương đương, và năm sản xuất không được quá 05 năm tính đến thời điểm về cảng Việt Nam; (3) Vị trí: Các dự án này chỉ được phép hoạt động trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật hoặc các khu xử lý tập trung theo quy hoạch.
Vai trò tham mưu và thực thi của các Sở, ngành
Quyết định này chính thức có hiệu lực và thay thế cho các văn bản cũ từ năm 2022. Để đưa danh mục này vào thực tiễn, UBND thành phố giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với các Sở: Tài chính, Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường cùng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng để tổ chức hướng dẫn, kiểm tra và giám sát các hoạt động đầu tư.
Đối với công tác đối ngoại, danh mục này là “cẩm nang” quan trọng để Sở Ngoại vụ và các đơn vị liên quan chủ động trong việc quảng bá, xúc tiến đầu tư tại nước ngoài. Việc nắm rõ các dự án khuyến khích (như chip bán dẫn, AI) sẽ giúp các đoàn công tác của thành phố tiếp cận đúng các đối tác chiến lược, các tập đoàn đa quốc gia đang tìm kiếm địa điểm đầu tư hiện đại. Đồng thời, các quy định về dự án không khuyến khích cũng giúp cơ quan chuyên môn sàng lọc, từ chối sớm các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, bảo vệ môi trường sinh thái của thành phố cảng.
Danh mục dự án công nghiệp giai đoạn 2025 - 2030 thể hiện tinh thần đổi mới và sự kiên định của Hải Phòng trong việc lựa chọn chất lượng hơn số lượng trong thu hút đầu tư. Với một lộ trình rõ ràng, thành phố tin tưởng sẽ tạo ra một hệ sinh thái công nghiệp bền vững, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố đáng sống, hiện đại trong khu vực./.