Sáng ngày 01/8/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế (Hà Nội), Bộ Ngoại giao đã trọng thể khai mạc Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong, thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những vận hội lịch sử sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ 14, khẳng định tâm thế mới của nền ngoại giao Việt Nam trên hành trình chinh phục những mục tiêu phát triển 100 năm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị (Ảnh: TTXVN)
Tầm vóc và ý nghĩa đặc biệt của kỳ Hội nghị lịch sử
Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 được tổ chức mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng với ba điểm "lần đầu tiên" mang tính bước ngoặt. Đây là hội nghị ngoại giao đầu tiên được tổ chức trong nhiệm kỳ Đại hội 14 khi đất nước chính thức bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Lần đầu tiên, các văn kiện Đảng đặt công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế vào vị trí nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên với những nội dung mới về tự chủ chiến lược và tự cường. Đặc biệt, đây cũng là kỳ hội nghị đầu tiên sau khi bộ máy đối ngoại được sắp xếp, kiện toàn về một khối thống nhất dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng.
Hội nghị vinh dự đón đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự và phát biểu chỉ đạo. Sự hiện diện của người đứng đầu Đảng và Nhà nước, cùng các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư và lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương tại cả điểm cầu trực tiếp và 103 cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã minh chứng cho sự quan tâm sâu sắc và kỳ vọng lớn lao đối với ngành ngoại giao trong thời đại mới.
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc Hội nghị (Nguồn: https://mofa.gov.vn)
Làm rõ vai trò "tiên phong" và bộ máy đối ngoại thống nhất
Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã làm rõ vai trò mới của ngành trong sơ đồ quản trị quốc gia. Một bước đột phá quan trọng là việc Bộ Ngoại giao đã hợp nhất với Ban Đối ngoại Trung ương và tiếp nhận một phần chức năng nhiệm vụ của Ủy ban Đối ngoại Quốc hội. Việc tinh gọn bộ máy, giảm tới 42,8% đầu mối đã tạo nên một lực lượng đối ngoại tập trung, tinh nhuệ và thông suốt.
Vai trò của Bộ Ngoại giao hiện nay không còn đơn thuần là thực hiện quan hệ với bên ngoài mà đã trở thành cấu phần quan trọng của sức mạnh tổng hợp quốc gia. Đặc biệt, sự ra đời của Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước làm Trưởng ban là minh chứng cho việc nâng tầm công tác đối ngoại lên mức cao nhất, đảm bảo tính thống nhất trong chỉ đạo và thực hiện. Ngành ngoại giao được giao trọng trách "đi trước đón đầu", khơi thông các nguồn lực mới và tham gia định hình các khuôn khổ hợp tác quốc tế, thay vì chỉ tiếp nhận thụ động.
Những thành tựu rực rỡ và nền tảng 40 năm đổi mới
Báo cáo tại hội nghị và phóng sự “Đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới” đã phác họa bức tranh thành công toàn diện của công tác đối ngoại thời gian qua. Trên nền tảng những thành tựu của 45 năm đánh giá về kinh tế và 40 năm đổi mới, vị thế và cơ đồ của đất nước đã được nâng lên một tầm cao mới.
- Về chính trị và ngoại giao cấp cao: Việt Nam đã thiết lập và nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với 9 đối tác, đối tác chiến lược với 11 nước và đối tác toàn diện với 5 nước. Ngoại giao cấp cao, đặc biệt là ngoại giao nguyên thủ, đã đóng vai trò dẫn dắt, gia tăng tin cậy chính trị và mở ra những không gian hợp tác mới với các nước láng giềng, các nước lớn và bạn bè truyền thống.
- Về kinh tế và hội nhập: Việt Nam đã ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) với hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 ước đạt khoảng 930 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 20 nền kinh tế có quy mô thương mại hàng đầu thế giới. Vốn FDI đăng ký đạt trên 38 tỷ USD và thực hiện trên 20 tỷ USD là những con số kỷ lục, minh chứng cho một Việt Nam an toàn và hấp dẫn.
- Về đa phương và uy tín quốc tế: Việt Nam đã ghi dấu ấn đậm nét khi tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN và đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng tại Liên hợp quốc, UNESCO và Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2026-2028 với số phiếu cao nhất. Việt Nam không còn chỉ là nước tiếp nhận hỗ trợ mà đã trở thành quốc gia có đóng góp tích cực, trách nhiệm vào các vấn đề toàn cầu.
Nhìn thẳng vào những "điểm nghẽn" và thách thức
Bên cạnh những kết quả đạt được, Hội nghị cũng dành thời gian thỏa đáng để nhìn nhận những hạn chế với tinh thần "làm đúng, làm đến nơi, đến chốn". Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ trưởng Lê Hoài Trung đã thẳng thắn chỉ ra những bất cập hiện nay:
- Công tác nghiên cứu, dự báo: Đôi khi chưa theo kịp diễn biến nhanh chóng của tình hình thế giới; một số báo cáo còn nặng về mô tả, chưa chỉ rõ tác động và đề xuất phương án xử lý cụ thể.
- Chuyển hóa cam kết: Việc cụ thể hóa các thỏa thuận cấp cao thành dự án, chương trình thực tế còn chậm; hiệu quả khai thác quan hệ chưa đồng đều giữa các địa bàn.
- Năng lực cán bộ: Kỹ năng của một bộ phận cán bộ về công nghệ, kinh tế số, luật pháp quốc tế và dữ liệu chưa đáp ứng được yêu cầu của giai đoạn mới.
- Sự phối hợp: Cơ chế phối hợp liên ngành, giữa Trung ương và địa phương đôi khi còn chồng chéo, chưa rõ trách nhiệm cuối cùng, dẫn đến tình trạng "điểm nghẽn" trong thực thi.
Các đại biểu tham dự Hội nghị chụp ảnh lưu niệm (Nguồn: https://mofa.gov.vn)
Sáu nhiệm vụ trọng tâm và phương hướng triển khai trong kỷ nguyên mới
Để đưa đối ngoại Việt Nam vươn tầm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã quán triệt 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến hết năm 2030:
- Thứ nhất, đổi mới tư duy trong nghiên cứu, dự báo chiến lược: Phải chuyển mạnh từ dự báo sự kiện sang dự báo xu hướng; từ xử lý tình huống sang chủ động kiến tạo khuôn khổ hợp tác. Nghiên cứu phải tập trung vào các vấn đề tác động trực tiếp đến an ninh và phát triển của Việt Nam như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế số và chuyển đổi xanh.
- Thứ hai, làm sâu sắc hơn các mối quan hệ: Nâng cấp quan hệ không phải là kết thúc công việc sau chuyến thăm mà là bắt đầu một giai đoạn triển khai thực chất, có sản phẩm đo đếm được. Phải lấy sự chân thành, tin cậy làm nền tảng để xử lý các khác biệt, đảm bảo lợi ích quốc gia là trên hết.
- Thứ ba, đưa đối ngoại phục vụ phát triển đi vào chiều sâu: Ngoại giao kinh tế phải bám sát mô hình tăng trưởng mới, ưu tiên tranh thủ nguồn lực cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các cơ quan đại diện phải hiểu rõ nhu cầu trong nước để "đặt hàng" đối tác phù hợp. Đặc biệt, cần phát huy vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là đối tượng được chăm lo mà là nguồn lực quan trọng tham gia sâu vào phát triển đất nước.
- Thứ tư, nâng tầm đối ngoại đa phương: Tiếp tục phát huy vai trò tại ASEAN và các diễn đàn quốc tế, chủ động đề xuất các sáng kiến giải quyết vấn đề chung của thế giới.
- Thứ năm, gắn hội nhập quốc tế với hoàn thiện thể chế: Thực hiện nghiêm túc các cam kết quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời giữ vững tự chủ nền kinh tế. Tháo gỡ các điểm nghẽn về quy định chồng chéo để đón nhận cơ hội từ bên ngoài hiệu quả hơn.
- Thứ sáu, xây dựng đội ngũ cán bộ "vừa hồng vừa chuyên": Xây dựng thế hệ cán bộ ngoại giao theo tinh thần "6 dám": Dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và dám đương đầu với khó khăn. Cần có cơ chế phát hiện và sử dụng nhân tài, đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong toàn ngành.
Hải Phòng chủ động triển khai tinh thần Hội nghị
Tại điểm cầu Thành ủy Hải Phòng, các đồng chí lãnh đạo thành phố đã nghiêm túc quán triệt các nội dung của Hội nghị. Với vai trò là một trong những địa phương dẫn đầu về thu hút đầu tư và hội nhập, Hải Phòng xác định sẽ cụ thể hóa các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước vào các chương trình hành động của thành phố. Đặc biệt, thành phố sẽ chú trọng phối hợp với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, thu hút các dự án công nghệ cao, bán dẫn và năng lượng xanh, góp phần hiện thực hóa không gian tăng trưởng mới của thành phố Cảng.
Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 đã khép lại với sự thống nhất cao về nhận thức và hành động. Với bản lĩnh "dĩ bất biến, ứng vạn biến" và tinh thần đổi mới mạnh mẽ, ngành Ngoại giao Việt Nam cam kết sẽ thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, xứng đáng là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đưa Việt Nam vững bước đi lên trong kỷ nguyên phát triển mới./.