Ngày 23/3/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 1052/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch triển khai Chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030” trên địa bàn thành phố. Đây là bước đi cần thiết nhằm cụ thể hóa Quyết định số 328/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hứa hẹn tạo ra luồng sinh khí mới cho khu vực nông thôn, gắn liền với tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa.
Tầm nhìn chiến lược: Đào tạo thực chất, hiệu quả và bền vững
Kế hoạch của thành phố đặt ra mục tiêu cốt lõi là đổi mới toàn diện, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Hải Phòng không chỉ tập trung vào việc truyền nghề đơn thuần mà còn hướng tới chuyển dịch cơ cấu lao động, giải quyết việc làm và tăng thu nhập, nhằm rút ngắn khoảng cách về tỷ lệ lao động qua đào tạo giữa thành thị và nông thôn.
Theo định hướng mới, thành phố sẽ tập trung đào tạo nhân lực chất lượng cao cho sản xuất nông nghiệp tiên tiến, hiện đại. Đồng thời, một bộ phận quan trọng lao động nông thôn sẽ được đào tạo để chuyển đổi sang làm công nghiệp và dịch vụ, đáp ứng yêu cầu của đô thị hóa và hội nhập quốc tế. Chương trình lấy cư dân nông thôn làm chủ thể, nhấn mạnh vào sự phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030
Quyết định 1052 đề ra những con số cụ thể và đầy tham vọng để đo lường hiệu quả của chương trình trong giai đoạn tới:
- Quy mô đào tạo: Bình quân hằng năm thực hiện đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng kỹ năng nghề cho khoảng 54.000 lao động nông thôn.
- Cơ cấu ngành nghề: Đào tạo nghề phi nông nghiệp chiếm tỷ trọng áp đảo với khoảng 90%, trong khi đào tạo nghề nông nghiệp và phát triển ngành nghề nông thôn chiếm khoảng 10%.
- Tính nhân văn trong đào tạo: Chú trọng các đối tượng đặc thù với chỉ tiêu lao động nữ chiếm trên 45%; người khuyết tật chiếm khoảng 4%; và người dân tộc thiểu số được đào tạo nghề phù hợp chiếm khoảng 70%.
- Hiệu quả đầu ra: Phấn đấu tỷ lệ lao động có việc làm ngay sau khi kết thúc khóa đào tạo đạt trên 85%.
Năm nhóm giải pháp đột phá và hiện đại
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, thành phố Hải Phòng triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp mang tính đột phá:
- Nâng cao nhận thức và đổi mới truyền thông: Thành phố xác định đào tạo nghề cho lao động nông thôn là một trong những đột phá chiến lược. Công tác tuyên truyền sẽ được đa dạng hóa qua báo chí, truyền hình và hệ thống truyền thanh cấp xã, đảm bảo phù hợp với đặc điểm và ngôn ngữ của từng nhóm đối tượng, đặc biệt là vùng hải đảo và dân tộc thiểu số.
- Hoàn thiện chính sách hỗ trợ: Hải Phòng sẽ rà soát và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ cho các nhóm đối tượng đặc thù như: người lao động bị thu hồi đất, thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, và những người mất việc làm do ảnh hưởng của dịch bệnh hoặc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đặc biệt, thành phố sẽ có cơ chế khuyến khích các nghệ nhân, doanh nghiệp và nông dân sản xuất giỏi tham gia truyền nghề.
- Số hóa và hiện đại hóa học liệu: Đây là điểm sáng trong kế hoạch khi thành phố đẩy mạnh số hóa các chương trình đào tạo, xây dựng bài giảng điện tử, bài giảng mô phỏng và thư viện mở. Điều này cho phép chia sẻ dữ liệu dùng chung cho đào tạo từ xa và tự học có hướng dẫn, giúp lao động nông thôn tiếp cận kiến thức mọi lúc, mọi nơi.
- Gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp: Kế hoạch yêu cầu xây dựng các mô hình gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với thị trường lao động và các sàn giao dịch việc làm. Doanh nghiệp và hợp tác xã sẽ tham gia trực tiếp vào việc xây dựng giáo trình, tuyển sinh và tuyển dụng sau đào tạo, đảm bảo người lao động có kỹ năng thực tế và mức lương phù hợp.
- Mở rộng hợp tác quốc tế: Hải Phòng sẽ tích cực tham gia các diễn đàn, hiệp hội quốc tế về đào tạo nghề để học hỏi kinh nghiệm và nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho lao động, mở ra cơ hội để người dân nông thôn hòa nhập tốt với thị trường lao động toàn cầu.
Trách nhiệm và cơ chế thực thi
Ủy ban nhân dân thành phố giao Sở Giáo dục và Đào tạo làm cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các sở, ngành và địa phương để triển khai thực hiện kế hoạch. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chủ trì các nội dung về đào tạo nghề nông nghiệp và hỗ trợ các mô hình khởi nghiệp sáng tạo cho nông dân.
Về kinh phí, thành phố sẽ lồng ghép các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 và các nguồn huy động hợp pháp khác để đảm bảo tính khả thi. Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố cũng sẽ tạo điều kiện cho lao động nông thôn vay vốn học nghề và khởi nghiệp sau đào tạo.
Với sự chuẩn bị bài bản và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, chương trình đào tạo nghề nông thôn của Hải Phòng không chỉ giúp người dân thoát nghèo bền vững mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng những vùng nông thôn hiện đại, văn minh và giàu bản sắc.