Trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số toàn diện và nâng cao hiệu quả quản trị đô thị thông minh, thành phố Hải Phòng đã có những bước đi chiến lược trong việc xây dựng hệ thống dữ liệu số. Trọng tâm của quá trình này là việc ban hành Bộ chỉ số phục vụ chỉ đạo, điều hành và thành lập Tổ liên ngành phân tích dữ liệu, nhằm biến Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) trở thành “bộ não” thực sự của thành phố cảng.
Bộ chỉ số 86 tiêu chuẩn: Thước đo toàn diện sức khỏe kinh tế - xã hội
Để chuyển đổi từ phương thức điều hành dựa trên cảm tính sang điều hành dựa trên bằng chứng và dữ liệu thực tế, UBND thành phố Hải Phòng đã ban hành Bộ chỉ số phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành trên môi trường điện tử. Bộ chỉ số này được thiết kế khoa học với tổng số 86 chỉ số, chia thành 4 nhóm cốt lõi, bao quát mọi khía cạnh đời sống của thành phố.
Nhóm A tập trung vào công tác chỉ đạo, điều hành hằng ngày và hằng tháng, bao gồm 13 nhóm chỉ số nhỏ hơn như: giá cả, tài chính - ngân sách, ngân hàng, doanh nghiệp, nông nghiệp, và các ngành dịch vụ. Mục tiêu chính của nhóm này là cung cấp bức tranh toàn cảnh, kịp thời giúp lãnh đạo thành phố xác định ngay các "điểm nóng" hay "điểm nghẽn" kinh tế.
Nhóm B đi sâu vào các vấn đề an sinh xã hội, trật tự an toàn giao thông, y tế và giáo dục. Đây là những dữ liệu then chốt để đảm bảo mức sống và sự công bằng trong hưởng lợi chính sách của người dân. Trong khi đó, Nhóm C theo dõi sát sao các dự án quan trọng quốc gia và các công trình trọng điểm, từ mức vốn phê duyệt đến tiến độ giải phóng mặt bằng và thi công thực tế.
Đặc biệt, Nhóm D được thiết lập dành riêng cho các tình huống khẩn cấp như phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai, dịch bệnh và tìm kiếm cứu nạn. Nhóm này yêu cầu dữ liệu thời gian thực về sức gió, lượng mưa, mực nước sông hay tỷ lệ lấp đầy giường bệnh ICU để thành phố có thể chủ động ứng phó thay vì bị động trước các sự cố.
Thiết lập "Cơ quan tham mưu dữ liệu" liên ngành
Song song với việc xây dựng bộ chỉ số, Hải Phòng đã chính thức thành lập Tổ liên ngành phân tích dữ liệu thành phố. Đây được coi là cơ quan tham mưu chuyên sâu, giúp UBND thành phố điều phối việc thực hiện các chiến lược, chương trình và giải pháp về dữ liệu có tính chất liên ngành.
Tổ liên ngành có trách nhiệm đôn đốc các Sở, ngành, địa phương chuẩn hóa, làm sạch và sẵn sàng kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo yêu cầu. Sở Khoa học và Công nghệ đóng vai trò là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm tổng hợp các báo cáo và chuẩn bị nội dung phục vụ các cuộc họp của Tổ liên ngành. Hoạt động của Tổ này đảm bảo rằng mọi khai thác, phân tích dữ liệu đều tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước và thông tin cá nhân, đồng thời lồng ghép hiệu quả vào các báo cáo quốc gia và quốc tế.
Hiện trạng triển khai: Từ báo cáo thủ công sang kết nối API tự động
Theo báo cáo mới nhất từ Sở Khoa học và Công nghệ tính đến tháng 3/2026, hệ thống IOC của thành phố đã bước đầu hình thành các màn hình thông tin hỗ trợ điều hành như bản đồ hành chính, camera giao thông và màn hình cảnh báo các chỉ số trọng yếu.
Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng của dữ liệu giữa các lĩnh vực vẫn còn sự khác biệt. Một số lĩnh vực đã đạt được bước tiến lớn trong việc tích hợp tự động qua API (Giao diện lập trình ứng dụng):
- Kinh tế - Xã hội: Đã tích hợp API để theo dõi thu chi ngân sách toàn thành phố theo ngày.
- Dân cư: Kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cập nhật thông tin nhân khẩu, tỷ lệ cấp thẻ CCCD và định danh điện tử.
- Hành chính công: Theo dõi tình hình giải quyết thủ tục hành chính, tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
- Quản lý văn bản: Thống kê tình hình xử lý văn bản, nhiệm vụ và tỷ lệ ký số của các sở, ngành theo thời gian thực.
Ngược lại, một số lĩnh vực vẫn đang trong giai đoạn chuyển dịch, hiện vẫn phụ thuộc vào việc cập nhật qua file báo cáo Excel định kỳ hàng tháng như: đầu tư công, quản lý khu kinh tế, y tế, hải quan và du lịch. Điều này cho thấy nhu cầu cấp thiết trong việc nâng cấp hạ tầng số tại các đơn vị thành viên.
Hướng tới tầm nhìn quản trị thông minh bền vững
Để nâng cao năng lực dự báo và hỗ trợ ra quyết định dựa trên bằng chứng, Hải Phòng xác định các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Các sở, ban, ngành và địa phương cần khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo Chiến lược dữ liệu của thành phố, đảm bảo dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống".
Thành phố cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và điều phối sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế một cách minh bạch. Việc chuyển đổi từ phương thức báo cáo thủ công sang khai thác dữ liệu số không chỉ giảm gánh nặng hành chính mà còn giúp lãnh đạo thành phố có cái nhìn xuyên suốt, từ đó đưa ra các quyết sách chính xác, kịp thời vì sự phát triển bền vững của Hải Phòng.
Với một hệ thống chỉ số toàn diện và đội ngũ chuyên gia phân tích dữ liệu bài bản, Hải Phòng đang khẳng định vị thế dẫn đầu trong hành trình xây dựng chính quyền số, tạo nền tảng vững chắc để đối mặt với những thách thức của một đô thị cảng năng động và hiện đại.