Thực hiện phương châm “thể chế là động lực cho sự phát triển”, Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hải Phòng đang quyết liệt chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”. Trong lộ trình đó, việc chuẩn hóa các quy trình tư pháp có yếu tố nước ngoài đóng vai trò quan trọng để tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Mới đây, thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Tư pháp Hải Phòng đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan chính thức triển khai thực hiện Thông tư số 07/2026/TT-BTP ngày 16/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Đây là văn bản pháp lý then chốt quy định về trình tự, thủ tục thu, nộp chi phí thực tế, thực hiện tống đạt giấy tờ của nước ngoài và các mẫu văn bản trong tương trợ tư pháp (TTTP) về dân sự.
Cụ thể hóa trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền
Theo yêu cầu của UBND thành phố và hướng dẫn từ Sở Tư pháp, các cơ quan có thẩm quyền lập hồ sơ yêu cầu TTTP về dân sự (bao gồm Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân và cơ quan Thi hành án dân sự các cấp) phải quán triệt sâu sắc các quy định mới. Trọng tâm là việc thực hiện đúng trình tự thu, nộp, thông báo, tạm ứng và hoàn trả chi phí thực tế theo quy định.
Các đơn vị cần lưu ý các nội dung:
- Về tài khoản: Cơ quan thi hành án dân sự (THA) có trách nhiệm mở tài khoản tại ngân hàng thương mại để thực hiện việc chuyển chi phí thực tế cho phía nước ngoài.
- Về thời hạn: Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi nhận được văn bản về chi phí từ nước ngoài, cơ quan yêu cầu của Việt Nam phải thông báo cho cơ quan THA và người có nghĩa vụ nộp. Trong vòng 07 ngày làm việc sau đó, cơ quan THA phải thực hiện việc thanh toán cho phía nước ngoài nếu số tiền tạm ứng đã đủ.
- Xử lý rủi ro: Trường hợp người có nghĩa vụ không nộp hoặc nộp thiếu chi phí sau thời hạn thông báo, cơ quan THA sẽ thực hiện các bước xử lý tiếp theo, bao gồm việc trả lại hồ sơ yêu cầu theo đúng trình tự quy định.
Chuẩn hóa hệ thống mẫu văn bản tương trợ tư pháp
Một trong những điểm mới quan trọng của Thông tư số 07/2026/TT-BTP là việc ban hành hệ thống mẫu văn bản thống nhất để áp dụng trong các trường hợp khác nhau. Sở Tư pháp đề nghị các đơn vị khi lập hồ sơ phải sử dụng chính xác các mẫu sau:
- Mẫu số 01: Áp dụng cho các yêu cầu theo Hiệp định song phương hoặc khi giữa Việt Nam và nước được yêu cầu chưa có điều ước quốc tế.
- Mẫu số 02: Dành cho yêu cầu tống đạt giấy tờ ra nước ngoài theo Công ước La Hay năm 1965. Mẫu này yêu cầu phải được điền bằng tiếng Anh hoặc ngôn ngữ của nước được yêu cầu.
- Mẫu số 03: Dành cho yêu cầu thu thập chứng cứ theo Công ước La Hay năm 1970.
- Mẫu số 04: Văn bản thông báo kết quả thực hiện yêu cầu TTTP về dân sự của nước ngoài tại Việt Nam.
Việc sử dụng đúng mẫu văn bản không chỉ đảm bảo tính pháp lý mà còn giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ tại Bộ Tư pháp và cơ quan có thẩm quyền nước ngoài.
Quy trình tống đạt giấy tờ qua bưu chính công ích
Nhằm đẩy mạnh cải cách hành chính và số hóa quy trình, việc tống đạt giấy tờ của nước ngoài tại Hải Phòng sẽ được thực hiện chủ yếu qua dịch vụ bưu chính công ích. Bưu điện thành phố Hải Phòng được giao nhiệm vụ chủ trì phối hợp thực hiện tống đạt theo quy trình nghiêm ngặt:
- Số lần tống đạt: Nhân viên bưu chính thực hiện tống đạt tối đa 02 lần, mỗi lần cách nhau ít nhất 03 ngày.
- Thời hạn thực hiện: Tối đa không quá 20 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ, trừ các trường hợp đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa có thể kéo dài nhưng không quá 90 ngày.
- Ghi nhận kết quả: Mọi hoạt động tống đạt phải được lập biên bản theo đúng mẫu quy định: tống đạt thành công (Mẫu số 05), tống đạt không thành công (Mẫu số 06), hoặc biên bản niêm yết (Mẫu số 07).
Phối hợp chặt chẽ tại cấp cơ sở
UBND thành phố nhấn mạnh vai trò của UBND và Công an cấp xã trong việc hỗ trợ doanh nghiệp bưu chính. Các cơ quan này có trách nhiệm:
- Xác minh thông tin và xác nhận vào các biên bản tống đạt không thành công khi người được tống đạt không còn ở địa chỉ hoặc từ chối nhận giấy tờ.
- Thực hiện niêm yết công khai giấy tờ tại trụ sở UBND cấp xã trong thời hạn 15 ngày khi không xác định được nơi cư trú hiện tại của người được tống đạt.
- Đảm bảo việc ký, đóng dấu xác nhận được thực hiện kịp thời, đúng thẩm quyền để phục vụ công tác thông báo kết quả quốc tế.
Việc triển khai Thông tư số 07/2026/TT-BTP không thuần túy là một nhiệm vụ chuyên môn, mà là một phần trong chiến lược xây dựng “Chính quyền kiến tạo, hành động, liêm chính” của thành phố Hải Phòng. UBND thành phố yêu cầu Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị phải trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện tại đơn vị mình.
Sở Tư pháp tiếp tục theo dõi, tổng hợp các vướng mắc phát sinh trong quá trình thi hành để kịp thời tham mưu cho UBND thành phố và Bộ Tư pháp. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan tư pháp, hệ thống bưu chính và chính quyền địa phương sẽ tạo ra xung lực mới, góp phần hoàn thiện thể chế và thúc đẩy thành phố Hải Phòng vươn tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.