Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, việc kiểm soát chất lượng sản phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trở thành nhiệm vụ trọng tâm để phát triển bền vững. Nhằm kiện toàn bộ máy và nâng cao hiệu quả công tác này, Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định về việc ban hành Quy chế phối hợp quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa trên địa bàn thành phố.
Bước tiến mới trong công tác quản lý chuyên ngành
Quy chế mới này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 12 tháng 6 năm 2026, thay thế cho Quy chế cũ ban hành từ năm 2020. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, quy định chi tiết về nguyên tắc, hình thức, nội dung và trách nhiệm của các cơ quan trong việc hiệp đồng quản lý chất lượng hàng hóa, từ khâu sản xuất đến lưu thông trên thị trường Hải Phòng.
Đối tượng áp dụng của Quy chế bao gồm các sở, ban, ngành thành phố, UBND cấp xã cùng các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng. Việc ban hành Quy chế nhằm đảm bảo sự thống nhất, tránh chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động kiểm tra, đồng thời không gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của doanh nghiệp.
Nguyên tắc và hình thức phối hợp chặt chẽ
Quy chế xác định rõ 5 nguyên tắc cốt lõi, trong đó nhấn mạnh việc tuân thủ pháp luật và xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì cũng như cơ quan phối hợp. Một điểm mới đáng chú ý là yêu cầu đảm bảo phối hợp thường xuyên, kịp thời và chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các đơn vị.
Các hình thức phối hợp cũng được đa dạng hóa, từ trao đổi văn bản điện tử, tổ chức hội nghị, tập huấn đến việc thông báo và chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền để xử lý các vi phạm hoặc giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan
Để Quy chế đi vào cuộc sống, thành phố đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp, từng ngành:
- Sở Khoa học và Công nghệ: Đóng vai trò là cơ quan đầu mối, chủ trì tham mưu cho UBND thành phố về các chương trình, kế hoạch dài hạn và hàng năm. Sở có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc việc cập nhật dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và chủ trì các hoạt động thanh tra, kiểm tra chuyên ngành.
- Các Sở quản lý lĩnh vực chuyên ngành: Có trách nhiệm chủ trì quản lý chất lượng sản phẩm trong phạm vi được phân công; phối hợp xây dựng quy chuẩn kỹ thuật địa phương và quản lý hoạt động truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đặc biệt, các sở chuyên ngành phải chủ động phát hiện và thông báo cho Sở Khoa học và Công nghệ các hành vi gian lận về đo lường.
- UBND cấp xã: Đây là lực lượng bám sát cơ sở, có trách nhiệm chủ trì kiểm tra nhà nước về đo lường đối với phương tiện đo, phép đo tại các chợ, trung tâm thương mại và các điểm bán lẻ trên địa bàn quản lý. Đồng thời, cấp xã đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến tận tay người dân và hộ kinh doanh.
- Các tổ chức xã hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Quy chế khuyến khích các tổ chức này tham gia khảo sát, phản ánh và cảnh báo sớm về các sản phẩm có dấu hiệu vi phạm hoặc rủi ro gây hại cho sức khỏe và môi trường.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và truy xuất nguồn gốc
Một trong những nội dung trọng tâm của Quy chế là việc quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Sở Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với các bên liên quan để triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc, giúp người tiêu dùng có thể dễ dàng kiểm tra thông tin sản phẩm qua Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia. Điều này không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh cho các doanh nghiệp chân chính trên địa bàn thành phố.
Lời kêu gọi hành động
Việc thực hiện hiệu quả Quy chế phối hợp quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan công quyền mà còn cần sự chung tay của toàn xã hội. Thủ trưởng các Sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm triển khai nghiêm túc các nội dung của Quy chế.
Mỗi doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sản xuất, kinh doanh trên địa bàn Hải Phòng cần chủ động cập nhật các quy định mới, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về chất lượng hàng hóa. Sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa "4 nhà": Nhà nước – Nhà doanh nghiệp – Nhà khoa học – Người tiêu dùng sẽ tạo nên một thị trường minh bạch, an toàn, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội thành phố Cảng ngày càng phát triển bền vững.
Mọi vướng mắc trong quá trình thực hiện cần được phản ánh kịp thời về Sở Khoa học và Công nghệ để tổng hợp, báo cáo UBND thành phố xem xét, giải quyết. Hãy cùng nhau xây dựng một môi trường kinh doanh chất lượng, vì quyền lợi của mỗi người dân Hải Phòng!