Thực hiện Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 05 tháng 4 năm 2026 của Chính phủ về việc Ban hành Chiến lược quốc gia về Khởi nghiệp sáng tạo, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã chính thức ban hành Kế hoạch số 188/KH-UBND nhằm cụ thể hóa các mục tiêu và giải pháp phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 – 2030. Đây được xem là bản quy hoạch hành động mang tính bước ngoặt, xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để thành phố bứt phá trong kỷ nguyên số.
Ý nghĩa chiến lược và tầm nhìn dài hạn
Kế hoạch 188 không chỉ đơn thuần là việc thực hiện các chỉ tiêu hành chính mà mang ý nghĩa lớn đối với sự phát triển bền vững của thành phố cảng. Khởi nghiệp sáng tạo (KNST) được xác định là một chiến lược quốc gia dài hạn, là sự nghiệp của toàn dân và cả hệ thống chính trị. Việc triển khai kế hoạch này tại Hải Phòng nhằm tạo ra một động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động, giải quyết các thách thức kinh tế - xã hội và thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành phố.
Ý nghĩa sâu sắc nhất của Kế hoạch chính là việc hướng tới sự chuyển đổi tư duy mạnh mẽ. Hải Phòng quyết tâm chuyển dịch từ cách hiểu khởi nghiệp là "việc của chính quyền" sang xây dựng một "văn hóa toàn dân". Ở đó, khởi nghiệp trở thành một lựa chọn nghề nghiệp được tôn trọng, đổi mới sáng tạo là động lực hằng ngày, và cộng đồng sẵn sàng chấp nhận rủi ro, khoan dung với thất bại để hướng tới những thành công lớn lao hơn trong nghiên cứu và phát triển công nghệ.
Mục đích và các chỉ tiêu mục tiêu đầy khát vọng
Mục đích cốt lõi của Kế hoạch 188 là tạo lập môi trường thuận lợi nhất cho mọi tổ chức, cá nhân tham gia khởi nghiệp dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Hải Phòng đặt mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái phát triển toàn diện, cung cấp đồng bộ các dịch vụ hỗ trợ và phát triển mạnh mẽ nguồn nhân lực chất lượng cao.
Về mục tiêu tổng quát, thành phố phấn đấu trở thành trung tâm khởi nghiệp sáng tạo trọng điểm của khu vực phía Bắc và cả nước. Hải Phòng định vị sẽ dẫn đầu trong các lĩnh vực công nghệ gắn liền với thế mạnh truyền thống như kinh tế biển, logistics thông minh và các ngành sản xuất hiện đại như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT). Để hiện thực hóa tầm nhìn này, thành phố đã đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 vô cùng ấn tượng:
- Đưa hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo thành phố lọt vào nhóm 200 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu hoặc đứng thứ 3 cả nước.
- Duy trì Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) ổn định trong nhóm dẫn đầu và phấn đấu đạt vị trí thứ 3 toàn quốc.
- Toàn thành phố có tối thiểu 450 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó có ít nhất 01 doanh nghiệp có tiềm năng trở thành "cận kỳ lân" (soonicorns).
- 100% cơ sở giáo dục đại học và nghề nghiệp tích hợp nội dung khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo vào chương trình đào tạo.
- Thành lập và vận hành ổn định Quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố, đồng thời thu hút ít nhất 03 quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế đặt trụ sở tại địa phương.
7 Nhóm nhiệm vụ và giải pháp thực hiện trọng tâm
Để đạt được các mục tiêu trên, Kế hoạch 188 vạch ra lộ trình với các nhóm giải pháp đồng bộ và quyết liệt:
Truyền thông và lan tỏa văn hóa khởi nghiệp: Tập trung nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vai trò của đổi mới sáng tạo thông qua các sự kiện như chương trình "Hải Phòng – Cà phê khởi nghiệp sáng tạo" và các cuộc thi KNST cấp thành phố. Thành phố sẽ tổ chức vinh danh định kỳ các cá nhân, nhà khoa học và doanh nhân có đóng góp xuất sắc cho hệ sinh thái.
Phát triển hạ tầng và cơ sở vật chất dùng chung: Một trong những đột phá là việc xây dựng Công viên Khoa học và Đổi mới sáng tạo để hình thành cụm đổi mới sáng tạo địa phương. Hải Phòng sẽ nâng cấp Trung tâm ĐMST và Ứng dụng KH-CN thành trung tâm cấp quốc gia. Đồng thời, thành phố sẽ thí điểm vận hành khu thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) cho các công nghệ mới và hình thành các phòng thí nghiệm chế tạo mở (FabLab) cho học sinh, sinh viên.
Hoàn thiện khung khổ pháp lý: Nghiên cứu các chính sách đặc thù như thị thực khởi nghiệp số để thu hút nhân tài công nghệ quốc tế. Thí điểm chính sách miễn thị thực và giấy phép lao động cho các chuyên gia, cố vấn nước ngoài làm việc tại các trung tâm ĐMST trên địa bàn. Đặc biệt, khuyến khích hình thành các doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off) từ các viện nghiên cứu và trường đại học.
Đào tạo nguồn nhân lực: Triển khai đào tạo chuyên sâu về STEM và STEAM từ bậc phổ thông. Khuyến khích các trường đại học chuyển đổi theo mô hình "đại học khởi nghiệp" và xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh.
Hỗ trợ khởi nghiệp dựa trên công nghệ và chuyển đổi số: Phát triển các công cụ số và trợ lý ảo AI để tư vấn pháp lý, tài chính cho startup. Hải Phòng khuyến khích sử dụng ngân sách địa phương để ưu tiên đặt hàng sản phẩm của doanh nghiệp KNST nội địa thông qua cơ chế mua sắm công.
Phát triển thị trường vốn: Thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố và thúc đẩy các hoạt động kết nối với nhà đầu tư thiên thần. Khuyến khích các tập đoàn lớn cùng đồng hành và bao tiêu sản phẩm cho startup.
Hội nhập và hợp tác quốc tế: Tận dụng tối đa thỏa thuận với các đối tác chiến lược như Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST). Hải Phòng đặt mục tiêu hình thành các không gian ĐMST của thành phố tại nước ngoài để mở rộng thị trường và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Phân công tổ chức thực hiện
Để kế hoạch được triển khai thực chất và hiệu quả, UBND thành phố đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị đầu mối:
- Sở Khoa học và Công nghệ: Đóng vai trò là cơ quan chủ trì, tham mưu tổ chức triển khai, điều phối mạng lưới ĐMST trên toàn địa bàn và tổng hợp kết quả báo cáo UBND thành phố hằng năm.
- Sở Tài chính: Chủ trì rà soát, trình cấp có thẩm quyền cân đối và bố trí kinh phí từ ngân sách nhà nước để thực hiện các nội dung kế hoạch.
- Các Sở, ngành và địa phương: Căn cứ chức năng nhiệm vụ để xây dựng kế hoạch riêng của ngành, địa phương mình; chủ động hình thành các không gian KNST cộng đồng và lồng ghép ĐMST vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
- Các Viện nghiên cứu, Trường đại học: Có trách nhiệm cụ thể hóa các giải pháp vào chiến lược phát triển của trường, đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành doanh nghiệp spin-off.
- Các tổ chức chính trị - xã hội: Đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ phụ nữ, thanh niên và các nhóm yếu thế tham gia khởi nghiệp; đồng thời thực hiện vai trò giám sát, phản biện xã hội đối với các chính sách liên quan.
Kinh phí thực hiện sẽ được huy động tổng lực từ ngân sách nhà nước, các nguồn viện trợ quốc tế và nguồn vốn xã hội hóa từ cộng đồng doanh nghiệp.
Kế hoạch 188/KH-UBND cùng với tinh thần của Nghị quyết 86/NQ-CP đã mở ra một vận hội mới cho thành phố Hải Phòng. Với lộ trình bài bản, chỉ tiêu rõ ràng và sự phân công trách nhiệm quyết liệt, Hải Phòng đang tiến những bước vững chắc để trở thành "thành phố khởi nghiệp", nơi trí tuệ và sự sáng tạo được tôn vinh, trở thành động lực chính đưa thành phố vươn tầm quốc tế trong giai đoạn 2026 – 2030.