Trong bối cảnh thành phố Hải Phòng đang đẩy mạnh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hướng tới việc thành lập các khu kinh tế, khu thương mại tự do, vấn đề quản trị tài nguyên đất đai trở thành yếu tố sống còn. Để hiện thực hóa tầm nhìn về một đô thị cảng xanh, văn minh và hiện đại, UBND thành phố đã ban hành Quyết định số 1551/QĐ-UBND về việc thành lập Ban Chỉ đạo và Kế hoạch số 150/KH-UBND về việc triển khai đo đạc, lập bản đồ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu (CSDL) đất đai. Đây không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật mà là một chiến dịch tổng lực có ý nghĩa chiến lược, tạo lập "hệ điều hành số" cho toàn bộ tài nguyên đất đai của thành phố cảng.
- Tầm nhìn chiến lược và sự thôi thúc từ thực tiễn
Hải Phòng triển khai kế hoạch này dựa trên các nền tảng chính trị vững chắc, bao gồm Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước. Đặc biệt, sự chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc thúc đẩy chuyển đổi số liên thông, đồng bộ đã tạo ra động lực mạnh mẽ để thành phố quyết tâm giải quyết dứt điểm những tồn tại trong quản lý đất đai.
Việc xây dựng CSDL đất đai tập trung được xác định là công cụ quan trọng để quản lý nhà nước minh bạch, hiệu quả và rõ trách nhiệm. Đối với các dự án trọng điểm như: các Khu kinh tế chuyên biệt, Khu kinh tế phía Bắc, Khu Thương mại tự do... việc có một CSDL "sạch" và "sống" sẽ giúp rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng, minh bạch hóa thông tin quy hoạch và tạo niềm tin tuyệt đối cho các nhà đầu tư lớn.
- Mô hình quản trị mới: Ban Chỉ đạo liên ngành và sự vào cuộc của cả hệ thống
Để đảm bảo tính khả thi cho một khối lượng công việc khổng lồ, Hải Phòng đã thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành do Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố làm Trưởng ban. Điểm khác biệt của mô hình này chính là sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo Công an thành phố và Chủ tịch UBND của 114 xã, phường, đặc khu.
Sự kết hợp giữa ngành Nông nghiệp & Môi trường (chuyên môn kỹ thuật) và ngành Công an (xác thực dữ liệu dân cư) được coi là "liên minh vàng" để đảm bảo dữ liệu đất đai được kết nối chia sẻ trực tiếp với CSDL quốc gia về dân cư và Trung tâm dữ liệu quốc gia. Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ điều phối chung, tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế và trực tiếp kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện tại từng địa bàn.
- Mục tiêu "6 tiêu chí" – Tiêu chuẩn vàng cho dữ liệu số
Thành phố đặt ra yêu cầu khắt khe: CSDL đất đai phải đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”. Điều này có nghĩa là mọi thửa đất trên phạm vi toàn thành phố đều phải được tạo lập dữ liệu số.
Lộ trình thực hiện được chia làm hai nhóm chính:
- Duy trì và cập nhật: Đối với hơn 300.000 thửa đất đã đạt chuẩn, thành phố chuyển hẳn sang quản lý trên môi trường số, cập nhật biến động theo thời gian thực.
- Làm giàu và làm sạch: Đối với khoảng 900.000 thửa đất đã có trong CSDL nhưng chưa hoàn thiện, các tổ kỹ thuật sẽ thực hiện đối khớp, bổ sung thông tin không gian, thuộc tính và hồ sơ quét.
Mục tiêu đến cuối năm 2026, Hải Phòng sẽ có một bản đồ địa chính kỹ thuật số hoàn chỉnh, nơi mọi biến động về quyền sử dụng đất được ghi nhận ngay lập tức lên hệ thống Trung ương.
- Những nhiệm vụ đột phá và ứng dụng công nghệ hiện đại
Kế hoạch 150/KH-UBND vạch ra 14 nhóm nhiệm vụ cụ thể, từ đo đạc thực địa đến tái cấu trúc thủ tục hành chính. Một số nội dung mang tính đột phá bao gồm:
- Mã định danh duy nhất cho từng thửa đất: Việc tạo lập mã định danh để kết nối với Nền tảng địa chỉ số quốc gia giúp loại bỏ tình trạng trùng lặp và là nền tảng cho các dịch vụ logistics hàng không, cảng biển tại các khu kinh tế.
- Ứng dụng VneID trong quản lý đất đai: Thành phố sẽ nâng cấp tiện ích trên ứng dụng VneID để người dân có thể cung cấp giấy tờ và xác nhận thông tin đất đai một cách thuận tiện nhất.
- Tổ chức thực hiện "cuốn chiếu": Các nhà thầu đo đạc đến đâu sẽ tổ chức thu thập hồ sơ và lập hồ sơ bàn giao ngay cho UBND cấp xã đến đó để xử lý, không chờ đợi kết thúc toàn dự án.
- Tái cấu trúc hành chính: Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm
Một trong những mục đích cao nhất của việc xây dựng CSDL là cải cách thủ tục hành chính. Khi CSDL đất đai được kết nối với CSDL dân cư, các thành phần hồ sơ giấy như giấy tờ chứng minh cư trú sẽ được cắt giảm tối đa.
Thành phố hướng tới việc mở rộng danh mục thủ tục hành chính đất đai thực hiện trực tuyến toàn trình. Khi đó, người dân và doanh nghiệp tại Hải Phòng có thể thực hiện đăng ký biến động, kiểm tra thông tin thửa đất ngay tại nhà, giúp giảm thiểu tiêu cực và tiết kiệm thời gian, chi phí đáng kể. CSDL đất đai lúc này đóng vai trò là "lớp dữ liệu nền" cho mọi hoạt động quy hoạch, đầu tư công và xác định nghĩa vụ tài chính.
- Lá chắn an ninh và hạ tầng kỹ thuật bền vững
Trong kỷ nguyên số, an toàn thông tin là ưu tiên hàng đầu. Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì việc nâng cấp hạ tầng máy chủ, thiết bị bảo mật và hệ thống sao lưu dự phòng đáp ứng yêu cầu vận hành tập trung.
Quy trình quản lý dữ liệu được thiết lập nghiêm ngặt với cơ chế phân quyền, kiểm soát truy cập và ghi nhật ký mọi thao tác. Công an thành phố sẽ thường xuyên kiểm tra, đánh giá an toàn hệ thống để đảm bảo dữ liệu đất đai – tài sản quốc gia – không bị xâm phạm.
- Nền tảng cho sự hình thành các khu kinh tế, đặc khu trong tương lai
Việc hoàn thành CSDL đất đai trong năm 2026 có ý nghĩa quyết định đối với các đề án xây dựng các Khu kinh tế chuyên biệt, Khu kinh tế phía Bắc, Khu Thương mại tự do:
- Thứ nhất: Nó cung cấp dữ liệu đầu vào chính xác để lập quy hoạch chi tiết các khu công nghiệp công nghệ cao và khu đô thị mới.
- Thứ hai: Giúp chính quyền chủ động trong phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, tránh khiếu kiện phức tạp do sai sót về diện tích hay nguồn gốc đất.
- Thứ ba: Tạo ra một thị trường bất động sản công nghiệp minh bạch, thu hút các nhà đầu tư FDI thế hệ mới quan tâm đến các chỉ số quản trị số của địa phương.
- Quyết tâm vì một Hải Phòng bứt phá
Thời gian thực hiện kế hoạch chỉ gói gọn trong 09 tháng (từ 01/4 đến 31/12/2026). Đây là một thách thức vô cùng lớn, đòi hỏi sự tập trung ưu tiên, quyết liệt và khoa học của toàn bộ hệ thống chính trị. Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng dữ liệu tại địa phương mình.
Nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành cơ sở dữ liệu trong năm 2026. Quyết định 1551/QĐ-UBND nêu rõ yêu cầu về việc sơ kết, tổng kết và quan trọng nhất là thiết lập cơ chế để duy trì bền vững cơ sở dữ liệu đất đai sau khi dự án kết thúc. Đây sẽ là nền tảng để Hải Phòng quản lý tài nguyên hiệu quả, minh bạch hóa thị trường bất động sản và thúc đẩy thu hút đầu tư vào các khu kinh tế, đặc khu trong tương lai.