Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng vừa xây dựng dự thảo Kế hoạch thực hiện Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045". Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng thế hệ công dân toàn cầu, góp phần đưa Hải Phòng trở thành thành phố cảng hiện đại, văn minh và đáng sống tầm cỡ khu vực.
Theo dự thảo, thành phố hướng tới việc sử dụng tiếng Anh rộng rãi, thường xuyên và hiệu quả trong dạy học, giao tiếp và quản lý, hình thành hệ sinh thái sử dụng tiếng Anh từ cấp mầm non đến đại học với mục tiêu: (1) Giai đoạn 2025 - 2030: 100% cơ sở giáo dục tiểu học sẽ dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1; 100% cơ sở giáo dục mầm non bảo đảm điều kiện cho trẻ làm quen với tiếng Anh; (2) Tầm nhìn đến năm 2045: Phấn đấu 100% các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông đạt tiêu chuẩn về môi trường sử dụng tiếng Anh theo các mức độ quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hải Phòng tập trung vào các giải pháp then chốt:
- Phát triển nhân lực: Thành phố sẽ rà soát, đánh giá năng lực tiếng Anh của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên. Đặc biệt, dự kiến sẽ ban hành các chính sách đãi ngộ đặc thù, thu hút giáo viên mầm non dạy tiếng Anh và giáo viên dạy các môn khoa học bằng tiếng Anh. Trường Đại học Hải Phòng và Đại học Hải Dương nghiên cứu mở các mã ngành đào tạo giáo viên dạy các môn bằng tiếng Anh (Toán, Khoa học tự nhiên, Công nghệ...).
- Triển khai dạy học bằng tiếng Anh: Ngay từ năm 2026, các trường đủ điều kiện sẽ triển khai dạy các môn học (ưu tiên Toán và Khoa học tự nhiên) bằng tiếng Anh. Thành phố cũng thí điểm chương trình song bằng tại một số cơ sở giáo dục phổ thông công lập.
- Xây dựng môi trường song ngữ: Đến năm 2026-2027, 100% cơ sở giáo dục phải thực hiện hệ thống biển tên trường, bảng hiệu và trang thông tin điện tử bằng song ngữ.
Dự thảo nhấn mạnh việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số để cá nhân hóa việc học tập. Đồng thời, thành phố sẽ đổi mới phương thức thi và đánh giá thông qua: (i) Nghiên cứu áp dụng thi đầy đủ 4 kỹ năng (Nghe, Nói, Đọc, Viết) cho môn Tiếng Anh trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT; (ii) Hằng năm tổ chức khảo sát năng lực tiếng Anh của học sinh trên diện rộng qua hệ thống trực tuyến.
Tổng kinh phí dự kiến cho giai đoạn 2025 - 2035 là khoảng hơn 1.000 tỷ đồng. Nguồn kinh phí này bao gồm ngân sách nhà nước, vốn lồng ghép, nguồn thu hợp pháp của các trường và huy động xã hội hóa từ cộng đồng, doanh nghiệp.
Trong mạng lưới phối hợp đa ngành để thực hiện Đề án, Sở Ngoại vụ được giao trọng trách là "cầu nối" quan trọng giúp ngành giáo dục Hải Phòng tiếp cận với các nguồn lực quốc tế, tập trung vào các nhiệm vụ sau:
- Kết nối đối tác quốc tế: Sở Ngoại vụ chủ trì việc kết nối với các Đại sứ quán, tổ chức quốc tế và cơ sở giáo dục nước ngoài. Hoạt động này nhằm hỗ trợ triển khai các chương trình hợp tác, trao đổi giáo viên và học sinh, giúp Hải Phòng học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đã triển khai thành công mô hình tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai.
- Thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao: Sở đóng vai trò hỗ trợ triển khai các chính sách thu hút tình nguyện viên và chuyên gia bản ngữ đến giảng dạy tại các trường học trên địa bàn thành phố. Đây là giải pháp quan trọng để tạo môi trường sử dụng tiếng Anh tự nhiên và chuẩn xác cho học sinh, sinh viên.
- Thúc đẩy chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm: Phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo đẩy mạnh hợp tác với các quốc gia sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức hoặc ngôn ngữ thứ hai. Mục tiêu là chia sẻ kinh nghiệm quản lý, khai thác nguồn lực và thúc đẩy chuyển giao công nghệtiên tiến trong dạy và học tiếng Anh.
Sở Giáo dục và Đào tạo được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan để triển khai kế hoạch theo lộ trình, đảm bảo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền”. Các sở ngành khác cũng tham gia chặt chẽ theo lộ trình: Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì kế hoạch tổng thể; Sở Tài chính tham mưu bố trí ngân sách; Sở Nội vụ phối hợp xây dựng chính sách đãi ngộ đặc thù cho giáo viên; và Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ hạ tầng số…
Việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai không chỉ là nhiệm vụ ngành giáo dục mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho sự phát triển bền vững của thành phố.