Trong nỗ lực hiện thực hóa khát vọng đưa thành phố Cảng trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của cả nước và khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Kế hoạch hành động số 96/KH-UBND ngày 25/03/2026. Đây là văn bản quan trọng nhằm cụ thể hóa Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến 2050 theo Quyết định số 2229/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhằm xây dựng Hải Phòng thành một trung tâm logistics quốc tế hiện đại, cửa ngõ xuất nhập khẩu và phân phối hàng hóa hàng đầu.
Tầm nhìn chiến lược: Tích hợp và Hiện đại hóa
Kế hoạch 96 xác định quan điểm phát triển dịch vụ logistics Hải Phòng theo hướng tích hợp "Cảng biển - Công nghiệp - Thương mại - Dịch vụ - Đô thị". Thành phố sẽ lấy hệ thống cảng biển nước sâu, cảng hàng không quốc tế, đường sắt và các hành lang kinh tế làm trụ cột để đảm bảo kết nối thông suốt giữa logistics quốc tế, liên vùng và nội địa.
Hải Phòng không chỉ dừng lại ở các dịch vụ truyền thống mà ưu tiên phát triển các dịch vụ có giá trị gia tăng cao, chuyên nghiệp và hiện đại. Trọng tâm là các dịch vụ logistics trọn gói tích hợp, logistics trung chuyển quốc tế và đặc biệt là logistics phục vụ thương mại điện tử xuyên biên giới. Mục tiêu là từng bước hình thành một hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh, gắn chặt với tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.
Những mục tiêu định lượng đầy tham vọng
Thành phố đã vạch ra những cột mốc phát triển rất cụ thể qua hai giai đoạn chiến lược nhằm đo lường hiệu quả thực thi:
Giai đoạn 2025 - 2035:
- Kinh tế: Tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong GRDP đạt từ 10% - 13%, với tốc độ tăng trưởng hằng năm duy trì ở mức 12% - 15%.
- Thanh khoản thị trường: Tỷ lệ doanh nghiệp thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 70% - 80%.
- Khu thương mại tự do (FTZ): Phấn đấu ít nhất 70% hàng hóa xuất nhập khẩu qua Khu TMTD sử dụng dịch vụ logistics trọn gói.
- Công nghệ & Xanh: 80% doanh nghiệp logistics sử dụng giải pháp chuyển đổi số; hình thành ít nhất 01 mô hình thí điểm "Logistics xanh – Cảng xanh – Kho xanh".
- Nhân lực: 70% người lao động được đào tạo chuyên môn kỹ thuật, trong đó 30% có trình độ đại học trở lên.
Giai đoạn đến năm 2050: Hải Phòng đặt mục tiêu nâng tỷ trọng đóng góp của logistics vào GRDP lên 13% - 15% và tốc độ tăng trưởng đạt 15% - 17%. Lúc này, 100% doanh nghiệp logistics sẽ ứng dụng giải pháp số và 90% người lao động được đào tạo kỹ thuật chuyên sâu. Thành phố kỳ vọng sẽ đưa phát thải ròng của ngành về 0, đóng góp vào mục tiêu chung của quốc gia.
Đột phá về hạ tầng và các dự án trọng điểm
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Hải Phòng tập trung vào việc hình thành và phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ.
Một trong những dự án mang tính biểu tượng là việc xây dựng Nền tảng Logistics liên ngành Hải Phòng (SmartLog Haiphong) và Đề án phát triển trung tâm logistics quốc tế hiện đại gắn với cảng biển, kết nối các hành lang, vành đai kinh tế. Thành phố cũng sẽ đẩy mạnh đầu tư phát triển Khu thương mại tự do (FTZ) gắn với cảng biển và cảng hàng không để hình thành các điểm trung chuyển quốc tế thực thụ.
Về hạ tầng cụ thể, Hải Phòng ưu tiên:
- Rà soát, sửa đổi quy hoạch các trung tâm logistics ngang tầm quốc tế tại các vị trí kinh tế trọng điểm.
- Đầu tư hệ thống vận tải hỗ trợ chuỗi cung ứng nông sản qua mọi loại hình từ đường bộ đến hàng không.
- Xây dựng các tuyến đường kết nối trực tiếp giữa các khu vực cảng lớn như Đình Vũ, Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn với các trung tâm logistics, trong đó có làn dành riêng cho xe máy và xe thô sơ để đảm bảo an toàn giao thông.
- Phát triển các Logistics Park, kho thông minh, kho chuyên dụng cho hóa chất và hàng công nghiệp chế biến.
- Hình thành đội tàu biển container vững mạnh, đủ sức vươn ra thị trường nội Á và thế giới, đồng thời nâng cấp đội tàu bay chuyên chở hàng hóa.
Kết nối liên vùng và Quốc tế: Hạt nhân của sự lan tỏa
Hải Phòng xác định mình là hạt nhân trong mối liên kết vùng, kết nối chặt chẽ với Hà Nội, Quảng Ninh và các tỉnh đồng bằng sông Hồng. Thành phố sẽ ưu tiên phát triển các hành lang kinh tế trọng điểm theo trục Bắc - Nam phía Đông và hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.
Trong hoạt động đối ngoại, Hải Phòng chủ động mở rộng hợp tác với các trung tâm logistics lớn trên thế giới, đặc biệt là kết nối với các đối tác chiến lược như Trung Quốc và Singapore. Thông qua các diễn đàn đối thoại chính sách và hiệp định thương mại tự do, thành phố sẽ tạo cơ hội cho doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Cải cách thể chế và Phát triển nguồn nhân lực
Nhà nước sẽ giữ vai trò kiến tạo thông qua việc hoàn thiện thể chế và cải thiện môi trường đầu tư. Hải Phòng sẽ thực hiện các cơ chế đặc thù để kêu gọi các tập đoàn đa quốc gia đầu tư vào các nhà máy sản xuất và trung tâm logistics quy mô lớn. Thành phố cũng hỗ trợ doanh nghiệp thiết lập văn phòng đại diện và chi nhánh ở nước ngoài để xuất khẩu dịch vụ.
Về nhân lực, thành phố sẽ đa dạng hóa các hình thức đào tạo từ sơ cấp đến sau đại học. Việc kết nối giữa các cơ sở giáo dục trong nước với các tổ chức đào tạo quốc tế sẽ được đẩy mạnh để hoàn thiện chương trình giảng dạy, đáp ứng chuẩn mực hội nhập.
Logistics Thông minh và Xanh: Xu thế tất yếu
Chuyển đổi số được xem là "linh hồn" của kế hoạch này. Hải Phòng sẽ hiện đại hóa hệ thống hải quan trên nền tảng số, minh bạch hóa các thủ tục để tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Cơ chế "Sandbox" (thử nghiệm có kiểm soát) sẽ được áp dụng cho các giải pháp công nghệ mới nhằm tối ưu hóa lộ trình di chuyển của hàng hóa và quy trình lưu kho.
Song song với đó là mục tiêu xanh hóa. Thành phố sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đạt các chứng chỉ quốc tế về tăng trưởng bền vững, trung hòa các-bon thông qua giảm phát thải hoặc trao đổi tín chỉ các-bon. Các hoạt động tuyên truyền về logistics xanh sẽ được triển khai thường xuyên để hình thành ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng doanh nghiệp.
An ninh chuỗi cung ứng và Trật tự an toàn
Trong quá trình phát triển, Hải Phòng không quên nhiệm vụ bảo đảm an ninh kinh tế và an ninh quốc gia. Công an thành phố được giao chủ trì bảo đảm an ninh tại các cơ sở hạ tầng trọng điểm như cảng biển, cảng cạn (ICD), kho ngoại quan và các tuyến vận tải. Thành phố sẽ quyết liệt đấu tranh với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, rửa tiền và lợi dụng logistics để vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, việc bảo đảm an ninh mạng đối với các hệ thống số phục vụ logistics và quản lý cảng là ưu tiên hàng đầu để kịp thời phát hiện và ngăn chặn các nguy cơ tấn công mạng.
Tổ chức thực hiện: Rõ người, Rõ việc
Kế hoạch 96 quán triệt nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền". UBND thành phố giao Sở Công Thương là cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm đôn đốc, đánh giá và báo cáo định kỳ tình hình thực hiện. Các sở, ban, ngành khác và UBND các cấp cơ sở có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ để đảm bảo kế hoạch đi đúng lộ trình.
Kinh phí thực hiện sẽ được bố trí từ ngân sách thành phố và các nguồn xã hội hóa hợp pháp khác. Các đơn vị phải báo cáo định kỳ trước ngày 30/11 hằng năm và thực hiện đánh giá giữa kỳ vào năm 2030.
Với một lộ trình chi tiết, quyết liệt và tầm nhìn dài hạn, Hải Phòng đang tự tin bước vào giai đoạn tăng tốc để trở thành trung tâm logistics mang tầm quốc tế, đóng góp quan trọng vào sự thịnh vượng bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số và xanh./.