Chiến lược chuyển đổi số thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030 được ban hành theo Quyết định số 1167/QĐ-UBND ngày 31/03/2026 là một văn kiện có tính chất bước ngoặt, thể hiện khát vọng bứt phá của thành phố cảng trong giai đoạn mới. Chiến lược này không chỉ đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, mà là một cuộc “đại phẫu” về quy trình vận hành, tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng thông minh, bền vững và tự chủ cao, dựa trên tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
- Nhìn lại giai đoạn 2021 - 2025: Nền tảng và những "nút thắt" cần tháo gỡ
Kết thúc giai đoạn 2021 - 2025, công cuộc số hóa tại Hải Phòng đã ghi nhận những bước tiến mang tính nền tảng quan trọng. Tỷ trọng kinh tế số đã đóng góp vào GRDP đạt xấp xỉ 27,17%, hình thành chủ yếu từ khối công nghiệp phần cứng và dịch vụ logistics ứng dụng nền tảng công nghệ. Hạ tầng số có sự phát triển vượt bậc với mạng viễn thông băng thông rộng phủ kín 100% các xã, phường, đặc khu; tỷ lệ người dân trưởng thành sở hữu thiết bị thông minh vượt ngưỡng 85%. Đặc biệt, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính xử lý trực tuyến toàn trình duy trì ổn định ở mức 78%, góp phần phá vỡ rào cản thông tin giữa các cơ quan và giảm tải chi phí cho cộng đồng doanh nghiệp.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng bộc lộ rõ ba điểm nghẽn chính cần giải quyết:
- Thứ nhất: Tình trạng phân mảnh dữ liệu diễn ra nghiêm trọng, gây ra hiện tượng “cát cứ dữ liệu” cục bộ, thiếu tính kết nối đồng bộ giữa các hệ thống, làm giảm hiệu năng phân tích và hỗ trợ ra quyết định của lãnh đạo.
- Thứ hai: Khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo truyền thống còn chậm thích ứng; số lượng doanh nghiệp làm chủ công nghệ lõi như Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) còn hạn chế.
- Thứ ba: Sự thiếu hụt nhân lực công nghệ chất lượng cao, nhất là trong mảng an toàn không gian mạng và khoa học dữ liệu, cùng với môi trường thử nghiệm (sandbox) chưa được thể chế hóa đồng bộ làm hạn chế sức hút đối với các quỹ đầu tư mạo hiểm.
- Tầm nhìn chiến lược và Mục tiêu bứt phá đến năm 2030
Hải Phòng xác định tầm nhìn đến năm 2030 sẽ vươn lên vị thế địa phương đi đầu cả nước về chuyển đổi số toàn diện, khẳng định vai trò trung tâm dịch vụ logistics quốc tế và là “Data Hub” (Trung tâm dữ liệu) của khu vực. Thành phố định hướng phát triển dựa trên ba trụ cột cốt lõi:
Về hạ tầng số: Hải Phòng đặt mục tiêu hoàn thành và vận hành Trung tâm Tính toán hiệu năng cao (HPC), cung cấp năng lực xử lý vượt trội cho nghiên cứu phát triển AI và Big Data. Thành phố phấn đấu phủ sóng mạng di động 5G thế hệ mới đạt tỷ lệ 100% trên toàn bộ khu vực dân cư, khu công nghiệp và bến cảng; đảm bảo 100% người dân truy cập internet băng rộng cáp quang với tốc độ tối thiểu đạt 01 Gb/s.
Về Chính quyền số: Hoàn thiện mô hình quản trị thông minh dựa trên dữ liệu thời gian thực. Hải Phòng hướng tới cung cấp dịch vụ công theo nguyên tắc “phi địa giới hành chính” và đạt tỷ lệ 100% giao dịch hành chính thuộc diện “phi tiếp xúc”, loại bỏ hoàn toàn yêu cầu hiện diện trực tiếp tại bộ phận một cửa đối với các thủ tục đủ điều kiện. Đặc biệt, thành phố kiên quyết thực hiện nguyên tắc “chỉ yêu cầu khai báo một lần”, tự động trích xuất và tái sử dụng dữ liệu trong các chu kỳ giao dịch tiếp theo.
Về Kinh tế số: Đưa kinh tế số thành động lực tăng trưởng chính, tập trung số hóa toàn diện quy trình giao dịch doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) và doanh nghiệp với cơ quan nhà nước (B2G). Hải Phòng sẽ tập trung phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, đặc biệt là các doanh nghiệp làm chủ công nghệ lõi như vi mạch bán dẫn và năng lượng sạch.
Về Xã hội số: Đảm bảo 100% cán bộ, công chức làm chủ kỹ năng số và ứng dụng thạo các công cụ AI vào công việc chuyên môn. Thành phố phấn đấu tối thiểu 90% dân số trưởng thành tiếp cận và sử dụng thường xuyên các dịch vụ số thiết yếu về y tế (hồ sơ sức khỏe điện tử), giáo dục (học liệu số) và bảo hiểm,.
- Các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm
3.1. Đổi mới phương thức lãnh đạo và truyền thông Nhận thức đóng vai trò quyết định, Hải Phòng xác định chuyển đổi số phải bắt đầu từ sự thay đổi tư duy của bộ máy chính quyền. Thành phố áp dụng phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả và rõ nguyên nhân. Tuyệt đối không giao phó, khoán trắng nhiệm vụ chuyển đổi số cho lực lượng chuyên trách công nghệ thông tin; thay vào đó, người đứng đầu cấp ủy và chính quyền phải trực tiếp lãnh đạo và chịu trách nhiệm cao nhất về kết quả triển khai,.
3.2. Hoàn thiện thể chế và Cơ chế chính sách đột phá Hải Phòng kiên định quan điểm thể chế phải đi trước để dẫn dắt chuyển đổi số. Thành phố tập trung xây dựng quy chế chia sẻ, khai thác dữ liệu dùng chung để xóa bỏ triệt để tình trạng “cát cứ dữ liệu”. Một giải pháp đột phá là thiết lập môi trường thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các sản phẩm, mô hình kinh doanh mới trong các lĩnh vực lợi thế như logistics thông minh, cảng biển điện tử và thương mại xuyên biên giới. Ngoài ra, thành phố sẽ ban hành các chính sách đãi ngộ đặc thù, vượt trội để thu hút chuyên gia giỏi, kỹ sư an toàn thông tin chất lượng cao về làm việc tại các cơ quan nhà nước.
3.3. Phát triển Hạ tầng và Nền tảng số mang tầm vóc đô thị thông minh Hạ tầng số được ví như “mạch máu” của thành phố. Hải Phòng sẽ tập trung xây dựng Nền tảng bản sao số (Digital Twin) cấp thành phố – một mô hình không gian số phản ánh chính xác trạng thái thực tế theo thời gian thực, giúp các cơ quan tham mưu mô phỏng và đánh giá tác động của các quy hoạch đô thị trước khi ra quyết định đầu tư. Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) sẽ đóng vai trò “bộ não số”, tích hợp công nghệ AI để phân tích xu hướng, cảnh báo sớm các rủi ro về giao thông, ô nhiễm môi trường và an ninh trật tự.
3.4. Xây dựng Chính quyền số lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm Chuyển đổi số chính quyền là cuộc cách mạng về lề lối làm việc, dứt khoát chuyển từ môi trường văn bản giấy sang môi trường số toàn diện. Hải Phòng yêu cầu áp dụng triệt để chữ ký số cá nhân và chữ ký số cơ quan trong mọi khâu soạn thảo, phê duyệt văn bản. Thành phố hướng tới mô hình cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình “end-to-end”, giúp tiết kiệm tối đa chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
3.5. Phát triển Kinh tế số dựa trên ba trụ cột: Công nghiệp – Cảng biển – Du lịch Hải Phòng kiến tạo lộ trình số hóa nền kinh tế tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn:
- Trụ cột Công nghiệp: Hướng tới mô hình nhà máy thông minh và sản xuất xanh, ứng dụng AI và IoT để tự động hóa quy trình, tối ưu hóa năng suất và giảm thiểu phát thải hướng tới mục tiêu Net Zero.
- Trụ cột Cảng biển và Logistics: Đây là khâu đột phá chiến lược. Thành phố tập trung đầu tư Nền tảng cảng biển thông minh (Smart Port) gắn với tiêu chuẩn cảng xanh, phục vụ trực tiếp công tác quản lý của Khu thương mại tự do (FTZ) thế hệ mới. Hệ thống sẽ điều phối giao thông đa phương thức từ cảng biển đến đường bộ, đường sắt và đường thủy một cách thông minh.
- Trụ cột Du lịch: Kiến tạo hệ sinh thái du lịch thông minh, ứng dụng công nghệ 3D, thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) để nâng tầm trải nghiệm cho khách du lịch tại các điểm di sản như Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà.
3.6. Bảo đảm An toàn thông tin và An ninh mạng Thành phố xác định an ninh mạng là điều kiện tiên quyết, mang tính sống còn trong suốt quá trình phát triển. Hải Phòng triển khai mô hình bảo vệ “4 lớp” nghiêm ngặt, vận hành Trung tâm an ninh mạng (SOC) 24/7 để giám sát và ứng cứu kịp thời các sự cố. Đặc biệt, thành phố áp dụng kỷ luật thép với nguyên tắc “An toàn từ khâu thiết kế” (Security by design) cho mọi phần mềm và nền tảng số trước khi đưa vào vận hành.
- Nguồn lực thực hiện và Cơ chế giám sát
Hải Phòng xác định nguồn vốn ngân sách nhà nước đóng vai trò “vốn mồi” để dẫn dắt, ưu tiên đầu tư vào các dự án lõi không thể xã hội hóa. Đồng thời, thành phố tạo cơ chế thông thoáng để huy động nguồn lực từ các tập đoàn công nghệ lớn thông qua hình thức đối tác công tư (PPP) và thu hút FDI vào lĩnh vực vi mạch bán dẫn, AI.
Công tác kiểm tra, giám sát sẽ được thực hiện thường xuyên và liên tục. Thành phố sẽ thiết lập hệ thống quản trị công việc để đánh giá năng lực cán bộ dựa trên kết quả thực hiện các chỉ tiêu chuyển đổi số. Những tập thể, cá nhân có sáng kiến đột phá sẽ được biểu dương, khen thưởng kịp thời; ngược lại, những trường hợp trì trệ, đùn đẩy trách nhiệm sẽ bị xử lý nghiêm kỷ luật.
Chiến lược chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030 là bản lộ trình toàn diện để Hải Phòng bứt phá, trở thành cực tăng trưởng hiện đại của cả nước. Với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của doanh nghiệp và sự đồng thuận của người dân, Hải Phòng đang tự tin tiến bước trên con đường trở thành một thành phố cảng thông minh, bền vững và là niềm tự hào của vùng đồng bằng sông Hồng.