Để hiện thực hóa khát vọng trở thành một thành phố hiện đại, văn minh, sinh thái và phát triển bền vững, ngày 20/03/2026, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Quyết định số 1102/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Nhiệm vụ, giải pháp tổng thể thay đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa quy mô lớn trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Đây được coi là bản “tổng thiết kế” nhằm chuyển đổi hoàn toàn diện mạo nông nghiệp thành phố từ manh mún sang chuyên nghiệp, từ “sản xuất” sang “kinh tế”.
Thay đổi tư duy: Từ “Hộ sản xuất” đến “Kinh tế tích hợp đa giá trị”
Quan điểm xuyên suốt của Đề án 1102 chính là sự thay đổi căn bản về tư duy phát triển. Hải Phòng quyết liệt thực hiện chuyển dịch từ tư duy sản xuất nông nghiệp thuần túy sang kinh tế nông nghiệp gắn chặt với nhu cầu thị trường và xuất khẩu. Thành phố xác định sẽ không còn ưu tiên phát triển theo chiều rộng mà tập trung vào chiều sâu, chuyển từ quy mô nhỏ lẻ hộ gia đình sang các loại hình kinh tế hàng hóa quy mô lớn như kinh tế trang trại, kinh tế hợp tác và doanh nghiệp.
Nông nghiệp giai đoạn mới phải là một ngành kinh tế hiệu quả, bền vững và tích hợp đa giá trị. Điều này có nghĩa là giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở năng lượng thực phẩm mà còn gắn liền với công nghiệp chế biến sâu, bảo quản hiện đại, phát triển thương hiệu và đặc biệt là kết hợp với du lịch sinh thái, trải nghiệm. Hải Phòng kỳ vọng mô hình không gian sản xuất mới sẽ được tổ chức bài bản theo các khu, vùng tập trung, đảm bảo sự cân đối hài hòa giữa trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản.
Những chỉ tiêu đầy tham vọng cho năm 2030
Để định lượng cho sự bứt phá này, Đề án 1102 đã xác lập hệ thống chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 với những con số đầy ấn tượng:
- Giá trị kinh tế: Phấn đấu giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 45.800 tỷ đồng, đóng góp từ 5,0-6,0% vào tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố.
- Năng suất vượt trội: Giá trị sản phẩm trên mỗi ha đất canh tác và nuôi trồng thủy sản phải đạt từ 230 triệu đồng trở lên (tăng mạnh so với mức 199 triệu đồng của năm 2025).
- Quy mô hàng hóa: Diện tích đất tích tụ cho trồng trọt hàng hóa lớn đạt trên 15%; đàn vật nuôi quy mô trang trại chiếm hơn 65%; và trên 75% diện tích thủy sản áp dụng công nghệ cao hoặc thâm canh.
- Thương hiệu OCOP: Hải Phòng đặt mục tiêu có ít nhất 1.000 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó tối thiểu 30 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao quốc gia.
- Lực lượng dẫn dắt: Thu hút trên 120 doanh nghiệp và 600 hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới trực tiếp tham gia vào chuỗi sản xuất quy mô lớn.
Cơ cấu lại các trụ cột ngành hàng chủ lực
Hải Phòng xác định lộ trình phát triển riêng biệt cho từng phân ngành nhằm tối ưu hóa lợi thế địa phương:
Về trồng trọt: Thành phố sẽ hình thành các “cánh đồng lớn” chuyên canh lúa chất lượng (quy mô tối thiểu 10ha/vùng) và các vùng rau, màu, cây ăn quả (tối thiểu 5ha/vùng). Đến năm 2030, diện tích gieo trồng lúa duy trì khoảng 150.000 ha, kết hợp với các vùng sản xuất hoa, cây cảnh hiện đại (1.550 ha) phục vụ đô thị và xuất khẩu. Hải Phòng khuyến khích mô hình “đại điền” với quy mô từ 3-5 ha mỗi mô hình nhằm xóa bỏ tình trạng bờ xôi ruộng mật bị chia cắt.
Về chăn nuôi: Một bước đi quyết liệt được nhấn mạnh trong Đề án là chấm dứt hoàn toàn chăn nuôi trong các khu đô thị, khu dân cư tập trung. Thay vào đó, Hải Phòng đẩy mạnh chuyển đổi sang chăn nuôi quy mô trang trại tập trung tại các khu vực cho phép, đảm bảo an toàn dịch bệnh và vệ sinh môi trường. Các vật nuôi chủ lực như lợn (710 nghìn con) và gia cầm (28,5 triệu con) sẽ được nuôi theo mô hình khép kín, ứng dụng công nghệ cao để giảm phát thải khí nhà kính.
Về thủy sản: Hải Phòng kiên trì mục tiêu trở thành Trung tâm nghề cá lớn của cả nước gắn với ngư trường Vịnh Bắc Bộ. Diện tích nuôi trồng thủy sản sẽ duy trì ổn định ở mức 24.000 ha nhưng tập trung nâng cao năng suất đạt 260 nghìn tấn thông qua các mô hình thâm canh và nuôi biển xa bờ. Đặc biệt, đảo Bạch Long Vĩ sẽ được đầu tư để trở thành trung tâm nuôi trồng thủy sản công nghệ cao gắn với bảo tồn hệ sinh thái biển.
Đột phá công nghệ: AI và Chuyển đổi số trong nông thôn
Kế thừa những thành tựu về AI và giáo dục thông minh của thành phố, nông nghiệp Hải Phòng 2026-2030 sẽ mang đậm dấu ấn công nghệ lõi. Thành phố ưu tiên cơ giới hóa đồng bộ tất cả các khâu: từ sử dụng thiết bị không người lái (Drone) để phun thuốc bảo vệ thực vật, đến các hệ thống tưới phun sương, nhỏ giọt linh hoạt cho rau màu và hoa.
Trong chế biến, Hải Phòng đặt mục tiêu tăng tỷ trọng nông sản qua chế biến lên 15% vào năm 2030. Để làm được điều này, thành phố sẽ đầu tư xây dựng các Khu chế biến nông, lâm, thủy sản tập trung theo quy định của Luật Đất đai 2024, trang bị hệ thống kho lạnh, dây chuyền sấy và bảo quản hiện đại ngay tại vùng nguyên liệu.
Về thương mại, thương mại điện tử sẽ là “cánh tay nối dài” đưa nông sản Hải Phòng đi xa. Mục tiêu đến năm 2030, trên 80% sản phẩm OCOP tham gia các sàn thương mại điện tử. Hệ thống cơ sở dữ liệu nông nghiệp sẽ được số hóa, cấp mã số vùng trồng và vùng nuôi để đảm bảo tính truy xuất nguồn gốc tuyệt đối, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất như GAP, hữu cơ hay Halal của thị trường quốc tế.
Quy hoạch không gian và nguồn lực tài chính khổng lồ
Điểm mới nhất của Đề án 1102 là việc xác lập rõ ràng 157 vùng sản xuất tập trung dự kiến được đầu tư hạ tầng dùng chung với tổng diện tích hơn 13.400 ha. Ngoài ra, thành phố phấn đấu thu hút 29 dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật cho các khu sản xuất, chế biến và giết mổ tập trung.
Về nguồn vốn, Hải Phòng thể hiện một mô hình quản trị tài chính hiện đại. Tổng vốn thực hiện giai đoạn 2026-2030 lên tới 20.604,6 tỷ đồng. Đáng chú ý, vốn đầu tư công chỉ chiếm 3,03% (tập trung hỗ trợ hạ tầng dùng chung), trong khi có tới 94,2% (tương đương 19.410 tỷ đồng) là nguồn vốn huy động từ xã hội hóa và các nhà đầu tư chiến lược. Điều này cho thấy định hướng của thành phố là lấy ngân sách làm “mồi dẫn” để thu hút các doanh nghiệp “đầu tàu” dẫn dắt các chuỗi liên kết giá trị.
Chính sách hỗ trợ và trách nhiệm người đứng đầu
Để bảo đảm Đề án đi vào cuộc sống, UBND thành phố đã xây dựng một hệ sinh thái chính sách hỗ trợ đa dạng: từ hỗ trợ thuê đất, xây dựng nhà lưới, nhà màng đến hỗ trợ chứng nhận VietGAP, Halal và xúc tiến thương mại. Các sở, ngành như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Sở Công Thương được giao nhiệm vụ cụ thể để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và nông dân.
Một điểm nhấn quan trọng trong quản lý là thành phố sẽ gắn trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền cấp xã với tỷ lệ đất bỏ hoang trên địa bàn. Tiêu chí này sẽ được đưa vào đánh giá thi đua hằng năm, đồng thời ứng dụng công nghệ số để giám sát tình trạng sử dụng đất nông nghiệp, đảm bảo mọi mét vuông đất đều được khai thác hiệu quả.
Tầm nhìn 2045: Nông nghiệp sinh thái toàn cầu
Hướng tới năm 2045, Hải Phòng định vị mình sẽ sở hữu một nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và hiện đại thuộc nhóm dẫn đầu khu vực. Khi đó, Port City không chỉ được biết đến với những bến cảng sầm uất mà còn là nơi cung ứng các sản phẩm nông sản chế biến sâu mang thương hiệu quốc tế, kết hợp hài hòa giữa không gian phát triển công nghiệp và những vùng quê đáng sống.
Quyết định 1102/QĐ-UBND không chỉ là một văn bản kinh tế, mà là một lời cam kết chính trị mạnh mẽ của Hải Phòng trong việc đổi mới nông thôn. Với sự đồng bộ từ tư duy, công nghệ đến nguồn lực tài chính, thành phố cảng đang vững bước trên con đường biến nông nghiệp trở thành một trụ cột vững chắc, góp phần đưa Hải Phòng bứt phá, khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ toàn cầu./.