Nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và tạo đột phá cho hạ tầng số, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 40/2026/QĐ-UBND ban hành Quy định quản lý và phát triển cơ sở hạ tầng viễn thông trên địa bàn thành phố. Văn bản này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/6/2026, thay thế các quy định cũ năm 2015 và 2020 để đáp ứng yêu cầu phát triển thực tiễn. Đây là bước đi quan trọng nhằm đồng bộ hóa hạ tầng viễn thông với quy hoạch đô thị, đảm bảo an toàn, mỹ quan và thúc đẩy kinh tế - xã hội bền vững.
Phạm vi và nguyên tắc phát triển hạ tầng
Quy định mới bao quát toàn bộ các hoạt động từ quản lý, đầu tư, xây dựng đến việc sử dụng chung và phát triển cơ sở hạ tầng viễn thông trên địa bàn thành phố. Các đối tượng áp dụng bao gồm mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào các hoạt động liên quan đến hạ tầng viễn thông tại Hải Phòng.
Hạ tầng viễn thông thụ động được định nghĩa bao gồm nhà, trạm, cột ăng ten, cột treo cáp, cống, bể, ống cáp, hào và tuy nel kỹ thuật. Nguyên tắc cốt lõi của quy định là Ủy ban nhân dân thành phố thống nhất quản lý, thực hiện giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan chuyên môn và cấp xã theo hướng phân cấp, phân quyền rõ rệt, tránh chồng chéo.
Việc phát triển hạ tầng phải đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, công khai và minh bạch, khuyến khích tối đa việc dùng chung hạ tầng giữa các doanh nghiệp để tiết kiệm nguồn lực và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, hạ tầng viễn thông phải được gắn kết chặt chẽ với quy hoạch đô thị, các khu công nghiệp, khu kinh tế và định hướng phát triển kinh tế biển của thành phố.
Phân công trách nhiệm và cơ chế thực hiện
Để quy định đi vào thực tiễn, thành phố đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành và địa phương:
- Sở Khoa học và Công nghệ: Được giao vai trò chủ trì, phối hợp với các bên liên quan để theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện Quy định. Sở có trách nhiệm tổng hợp các khó khăn, vướng mắc để báo cáo UBND thành phố điều chỉnh phù hợp; đồng thời chủ trì phê duyệt kế hoạch chỉnh trang, ngầm hóa mạng ngoại vi hàng năm. Ngoài ra, Sở còn chủ trì tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ và thanh tra, kiểm tra các hành vi vi phạm về xây dựng, lắp đặt hạ tầng viễn thông.
- Sở Xây dựng: Chủ trì việc tích hợp phương hướng phát triển hạ tầng viễn thông thụ động vào quy hoạch chung của thành phố và các quy hoạch xây dựng chuyên ngành. Đồng thời, Sở phối hợp thẩm định và trình UBND thành phố phương án giá thuê đối với các công trình hạ tầng kỹ thuật được đầu tư từ ngân sách nhà nước.
- Sở Công Thương: Chỉ đạo Công ty Điện lực Hải Phòng phối hợp trong việc sử dụng chung hệ thống cột điện để treo cáp và triển khai các kế hoạch ngầm hóa, đảm bảo mỹ quan đô thị và an toàn lưới điện,.
- Sở Tài chính: Phối hợp hướng dẫn các chính sách hỗ trợ, ưu đãi đầu tư đối với các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng công trình viễn thông dùng chung.
- Công an thành phố: Chủ trì đảm bảo an ninh, an toàn mạng lưới, kịp thời ngăn chặn và xử lý các hành vi phá hoại hoặc gây cản trở sự phát triển của hạ tầng viễn thông.
- Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng: Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư, phát triển hạ tầng và cung cấp dịch vụ viễn thông tại các khu công nghiệp, khu kinh tế và khu thương mại tự do.
- Ủy ban nhân dân cấp xã: Có trách nhiệm hỗ trợ về thủ tục đất đai, giải phóng mặt bằng; đồng thời kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm tại địa phương. Cấp cơ sở cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân ủng hộ các dự án phát triển hạ tầng.
Yêu cầu đối với doanh nghiệp và các tiêu chuẩn kỹ thuật
Quy định đặt ra những yêu cầu khắt khe đối với doanh nghiệp viễn thông. Các doanh nghiệp phải lập kế hoạch phát triển hạ tầng định kỳ 05 năm và hàng năm gửi về Sở Khoa học và Công nghệ để tổng hợp. Trước khi khởi công xây dựng, doanh nghiệp phải thông báo cho chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý để đảm bảo an toàn thi công và đồng bộ hạ tầng.
Về tiêu chuẩn kỹ thuật, các trạm BTS xây dựng mới dưới đất tại khu vực đô thị được khuyến khích sử dụng loại cột ăng ten không cồng kềnh hoặc cột ăng ten ngụy trang để đảm bảo mỹ quan. Đối với các tòa nhà cao tầng, khu đô thị mới, chủ đầu tư bắt buộc phải bố trí vị trí lắp đặt thiết bị và hệ thống cáp đáp ứng khả năng dùng chung cho ít nhất 02 doanh nghiệp viễn thông.
Quy định cũng yêu cầu các doanh nghiệp phải xử lý nhanh chóng các sự cố: trong vòng 24 giờ đối với trạm BTS và trong vòng 12 giờ đối với hệ thống truyền dẫn cáp kể từ khi phát hiện hoặc nhận được thông báo. Việc dùng chung hạ tầng ngầm hóa tại các khu vực đô thị trung tâm và các tuyến đường chính là yêu cầu bắt buộc để tiến tới xóa bỏ tình trạng "mạng nhện" cáp treo.
Sự ra đời của Quyết định số 40/2026/QĐ-UBND không chỉ hoàn thiện khung pháp lý về viễn thông mà còn thể hiện tinh thần Chính quyền kiến tạo của Hải Phòng. Với sự phân công nhiệm vụ quyết liệt và các tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng, thành phố đang tạo dựng nền tảng vững chắc để phát triển đô thị thông minh, sẵn sàng cho các công nghệ tương lai như 5G, 6G và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ đời sống nhân dân.