Ngày 17/3/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Kế hoạch hành động số 86/KH-UBND về phát triển đội ngũ trí thức thành phố trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là một văn bản quan trọng nhằm cụ thể hóa Chiến lược quốc gia và các Nghị quyết của Đảng bộ thành phố, khẳng định quyết tâm xây dựng Hải Phòng thành một đô thị xanh, văn minh, hiện đại và là trung tâm dẫn dắt về khoa học - công nghệ của khu vực Duyên hải Bắc Bộ.
- Tầm nhìn chiến lược: Trí thức là nòng cốt của sự phát triển
Kế hoạch số 86/KH-UBND xác định mục tiêu tổng quát là xây dựng đội ngũ trí thức Hải Phòng lớn mạnh về số lượng và vượt trội về chất lượng, tương xứng với vị thế đô thị loại I trực thuộc Trung ương. Thành phố đặt trọng tâm vào việc phát triển các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và đội ngũ công chức, viên chức có tư duy đột phá, đủ khả năng dẫn dắt quá trình chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Đội ngũ trí thức được xác định là vai trò nòng cốt để hiện thực hóa khát vọng đưa Hải Phòng trở thành trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế và khoa học - công nghệ của vùng. Tầm nhìn đến năm 2045, đội ngũ này sẽ là động lực chính đưa Hải Phòng vươn tầm quốc tế, góp phần cùng cả nước thực hiện thắng lợi các chiến lược phát triển bền vững.
- Những chỉ tiêu đột phá đến năm 2030
Thành phố đã thiết lập một hệ thống các chỉ tiêu định lượng cụ thể để đo lường sự phát triển của đội ngũ trí thức từ nay đến năm 2030, tập trung vào các lĩnh vực then chốt:
- Về nghiên cứu và phát triển (R&D): Hải Phòng phấn đấu đạt tỷ lệ 12 người thực hiện nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo trên 01 vạn dân. Tổng số cán bộ nghiên cứu khoa học và công nghệ toàn thành phố phải đạt ít nhất 600 người, đồng thời phát triển tối thiểu 150 doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
- Về cơ cấu đào tạo và lao động: Thành phố yêu cầu chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu giáo dục, bảo đảm tỷ lệ người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ đạt ít nhất 50%. Đặc biệt, tỷ lệ lao động trí thức trong các ngành công nghiệp công nghệ cao và công nghệ chiến lược phải được nâng lên mức 25%.
- Về bình đẳng và thu hút nhân tài: Kế hoạch đặt chỉ tiêu bảo đảm tối thiểu 40% phụ nữ và các nhóm thiểu số tham gia vào các vị trí lãnh đạo, nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Mỗi năm, thành phố đặt mục tiêu thu hút từ 3-5 chuyên gia, trí thức người Hải Phòng ở nước ngoài về tham gia giảng dạy, tư vấn chính sách và chuyển giao công nghệ.
- Về giáo dục và y tế: Tỷ lệ giảng viên đại học có trình độ tiến sĩ phải đạt từ 30-50% vào năm 2030. Trong lĩnh vực y tế, thành phố phấn đấu đạt tỷ lệ 19 bác sĩ/1 vạn dân, với ít nhất 28% nhân lực y tế có trình độ sau đại học. Chỉ số phát triển con người (HDI) của Hải Phòng được kỳ vọng đạt mức 0,8 trong giai đoạn này.
- Nhóm giải pháp đột phá về thể chế và môi trường làm việc
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Kế hoạch 86 đề ra các nhóm giải pháp toàn diện, trong đó đột phá về thể chế và quản trị được ưu tiên hàng đầu:
- Cơ chế đặc thù và "Sandbox": Hải Phòng sẽ triển khai các chính sách ưu đãi vượt trội đối với nhân tài trong các lĩnh vực mũi nhọn như Kinh tế biển, Công nghiệp công nghệ cao và Chuyển đổi số. Đáng chú ý, thành phố sẽ áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình quản trị mới, công nghệ mới và các mô hình hợp tác công - tư trong nghiên cứu, đào tạo.
- Hệ sinh thái nghiên cứu hiện đại: Thành phố sẽ đầu tư xây dựng Phòng thí nghiệm dùng chung tích hợp trong Công viên khoa học và đổi mới sáng tạo. Hệ thống thư viện số và học liệu mở sẽ được phát triển để tạo môi trường làm việc tiệm cận chuẩn quốc tế.
- Trọng dụng và tôn vinh: Việc đánh giá trí thức sẽ dựa trên kết quả đầu ra; đồng thời thừa nhận và bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận chính sách giữa trí thức khu vực công và khu vực tư. Thành phố cũng sẽ tham mưu ban hành chính sách thu nhập ổn định, dài hạn cho trí thức trong các lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, y tế và giáo dục.
- Đào tạo nguồn nhân lực và Toàn cầu hóa trí thức
Kế hoạch nhấn mạnh việc xây dựng một nền giáo dục mở, thúc đẩy học tập suốt đời. Việc đào tạo sẽ tập trung vào:
- Đào tạo liên ngành: Kết hợp khoa học tự nhiên với khoa học xã hội và nhân văn; lồng ghép STEM/STEAM và tư duy phản biện từ bậc phổ thông để tạo nguồn trí thức kế cận.
- Đào tạo quốc tế: Tiếp tục đưa cán bộ, sinh viên có năng lực xuất sắc đi đào tạo tại nước ngoài bằng ngân sách nhà nước.
- Mạng lưới toàn cầu: Tạo điều kiện để trí thức Hải Phòng tham gia vào các mạng lưới sáng kiến toàn cầu, thực hiện việc biệt phái hoặc làm việc ngắn hạn tại các tổ chức quốc tế mà không nhất thiết phải cư trú dài hạn tại Việt Nam.
- Tổ chức thực hiện và Các nhiệm vụ trọng tâm
Sở Khoa học và Công nghệ được giao vai trò là cơ quan thường trực, chủ trì tham mưu và đôn đốc thực hiện Kế hoạch. Các Sở Nội vụ, Tài chính, Giáo dục và Đào tạo, Y tế có trách nhiệm lồng ghép các mục tiêu phát triển trí thức vào kế hoạch chuyên ngành của mình.
Hệ thống danh mục nhiệm vụ kèm theo Kế hoạch 86 đã xác định một số dự án "đinh" gồm:
- Đề án Trung tâm quốc tế về khoa học - công nghệ biển: Tham mưu cho UBND thành phố trình Thủ tướng phê duyệt Đề án xây dựng Hải Phòng trở thành Trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ biển vào tháng 12/2026.
- Hệ thống dữ liệu trí thức: Xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu "sống, sạch, đủ" về đội ngũ trí thức theo từng ngành, lĩnh vực.
- Tuyên truyền và tôn vinh: Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Hải Phòng sẽ thực hiện các chương trình biểu dương trí thức tiêu biểu và phong trào "Trí thức Việt Nam thời kỳ chuyển đổi số" một cách thường xuyên.
Kế hoạch hành động số 86/KH-UBND không chỉ là một lộ trình phát triển nhân lực, mà còn là bản cam kết của chính quyền thành phố trong việc tạo dựng môi trường thuận lợi nhất để trí thức cống hiến. Với sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển nguồn lực tại chỗ và thu hút nhân tài từ bên ngoài, Hải Phòng đang vững bước trên con đường trở thành một thành phố cảng xanh, hiện đại dựa trên sức mạnh của trí tuệ và sự sáng tạo.