Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, phát triển du lịch xanh và bền vững không còn là một mô hình mới mẻ mà đã trở thành yêu cầu tất yếu nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ tài nguyên và môi trường. Đối với Hải Phòng – một đô thị loại I, trung tâm du lịch lớn của vùng Duyên hải Bắc Bộ, việc chuyển mình theo hướng du lịch xanh là bước đi chiến lược để duy trì năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách về những trải nghiệm có trách nhiệm.
Ngày 30/12/2025, UBND thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 5333/QĐ-UBND về Bộ tiêu chí Du lịch xanh thành phố Hải Phòng. Đây là công cụ, thước đo cụ thể để khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng cùng hướng tới mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành điểm đến du lịch xanh, an toàn và văn minh.
Quần đảo Cát Bà (Hải Phòng)
Du lịch xanh được hiểu là loại hình du lịch hoạt động theo phương thức giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, đóng góp tích cực cho bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường. Hải Phòng sở hữu tiềm năng lớn từ du lịch biển đảo, sinh thái đến du lịch văn hóa, lịch sử. Tuy nhiên, ngành du lịch thành phố cũng đang đối mặt với áp lực lớn về rác thải nhựa, biến đổi khí hậu và sự suy giảm cảnh quan tự nhiên do khai thác quá mức.
Bộ tiêu chí được ban hành bao gồm 03 bộ tiêu chí thành phần áp dụng cho các loại hình kinh doanh dịch vụ chủ chốt:
- Bộ tiêu chí dành cho Điểm tham quan du lịch: Gồm 06 chủ đề chính, 54 tiêu chí với tổng 172 điểm, tập trung vào quản lý bền vững, bảo tồn tài nguyên văn hóa và thiên nhiên.
- Bộ tiêu chí dành cho Cơ sở lưu trú du lịch: Gồm 05 chủ đề, 47 tiêu chí với tổng 140 điểm, nhấn mạnh việc sử dụng năng lượng hiệu quả và quản lý chất thải.
- Bộ tiêu chí dành cho Doanh nghiệp lữ hành: Gồm 05 chủ đề, 36 tiêu chí với tổng 100 điểm, chú trọng vào các chương trình du lịch biển đảo, cảng biển xanh và truyền thông giáo dục du khách.
Kết quả đánh giá sẽ được phân loại theo 03 mức độ: Cơ bản, Nâng cao và Xuất sắc dựa trên số điểm đạt được của từng cơ sở.
Một góc Làng Chài Việt Hải, Đặc khu Cát Hải, Hải Phòng
Thành phố đặt ra những mục tiêu cụ thể nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh mạnh mẽ: (1) Năm 2026:Phấn đấu có từ 3-5 Khu du lịch/Điểm du lịch, 3-5 khách sạn (1-5 sao) và 3-5 doanh nghiệp lữ hành đạt Tiêu chí Du lịch xanh mức Cơ bản trở lên; (2) Từ năm 2027 trở đi: Phấn đấu hàng năm đạt 10-15% tổng số cơ sở du lịch trên địa bàn đăng ký tham gia và đạt chuẩn du lịch xanh.
Việc áp dụng Bộ tiêu chí dựa trên nguyên tắc tự nguyện và khuyến khích. Những đơn vị đạt chuẩn sẽ nhận được những ưu tiên quan trọng từ chính quyền thành phố: (i) Được ưu tiên giới thiệu, quảng bá trong các chương trình xúc tiến, kích cầu du lịch của thành phố; (ii) Được đề xuất các chính sách khuyến khích, hỗ trợ trong phạm vi thẩm quyền và lồng ghép vào các đề án tăng trưởng xanh của thành phố.
Để Bộ tiêu chí thực sự đi vào cuộc sống, một số nhóm giải pháp được đề xuất như: (1) Về phía cơ quan quản lý: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp kiểm tra, đánh giá định kỳ hàng năm và công bố rộng rãi các đơn vị tiêu biểu đạt chuẩn; (2) Về phía doanh nghiệp: Cần chủ động rà soát, tự đánh giá và đầu tư cho các giải pháp xanh như sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm nước và giảm thiểu sản phẩm nhựa dùng một lần; (3) Về phía cộng đồng và du khách: Tăng cường truyền thông về du lịch có trách nhiệm, "không để lại gì ngoài những dấu chân" tại các khu vực nhạy cảm về môi trường như biển đảo.
Việc ban hành Bộ tiêu chí Du lịch xanh là minh chứng cho tầm nhìn và cam kết mạnh mẽ của Hải Phòng trong việc bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đây không chỉ là một bộ quy tắc, mà là con đường dẫn dắt du lịch Hải Phòng vươn mình trở thành một thương hiệu du lịch bền vững, thân thiện trên bản đồ du lịch quốc tế.