Đối diện với những thách thức không hề nhỏ trong một thế giới đầy những biến động to lớn, diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo, nhưng thành phố Hải Phòng tiếp tục là một điểm sáng trong bức tranh phát triển kinh tế và đối ngoại của Việt Nam, tạo ra nhiều cơ hội hợp tác và phát triển bền vững, nâng tầm vị thế, uy tín của thành phố trong quan hệ quốc tế.
Thành phố xác định muốn vươn lên khẳng định vị thế của mình chắc chắn phải tập trung phát triển kinh tế-xã hội; và để thực hiện mục tiêu đó cần có sự kết hợp sức mạnh nội tại với sức mạnh bên ngoài, nhất là về vốn, khoa học, công nghệ, trình độ quản lý...Đối ngoại thành phố đã và đang thực hiện sứ mệnh lịch sử “an ninh - vị thế - phát triển” trên 3 trụ cột “công nghiệp - công nghệ cao, cảng biển - logistics, du lịch - thương mại” tiếp tục gia tăng giá trị, bổ sung hàm lượng cho nội lực phát triển của thành phố, tạo ra cú hích, đột phá toàn diện của nền kinh tế.
Kế thừa bản sắc đối ngoại của thành phố qua 70 năm phát triển, linh hoạt, chủ động trong từng giai đoạn, đối ngoại thành phố trong thời kỳ mới mang những âm hưởng của thời đại, kỷ nguyên mới, đậm nét phá cách về tư duy của con người Hải Phòng đã có những bước phát triển mạnh mẽ, đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Sở hữu vị trí chiến lược là cửa ngõ của đất nước kết nối với thế giới, nền kinh tế Hải Phòng có độ mở lớn trên nền tảng là một trung tâm sản xuất công nghiệp lớn của cả nước.Cùng với chiến lược hợp tác quốc tế có tầm nhìn, thành phố đã thiết lập, kết nối giao thương lên đến 130/204 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới giúp hiện thực hóa các hiệp định thương mại tự do, thu hút các nguồn vốn đầu tư. Kinh tế thành phố tăng trưởng nhanh, bền vững, tiếp tục duy trì 10 năm liên tiếp đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, duy trì vị trí tốp 5 địa phương có tốc độ phát triển kinh tế cao trong cả nước. Giai đoạn 2020-2025, tổng số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ước đạt 15 tỷ USD, sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt 212 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 37 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng bình quân 15,12%/năm.[1]
Những ý tưởng đổi mới, mang tính đột phá trong đối ngoại được mạnh dạn triển khai, 31 thỏa thuận hợp tác đã được ký kết mới hướng tới các đối tác lớn từ các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, Đan Mạch, Bỉ, Hà Lan... tham gia tạo dựng một nền kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn. Triển khai để án về ngoại giao văn hóa với gần 200 sự kiện đã trờ thành cầu nối, gia tăng chất xúc tác cho sự thấu hiểu, chia sẻ trong quan hệ đối tác lâu dài và tạo những giá trị mới trong hợp tác. Mặc dù Hải Phòng không còn địa bàn ưu tiên của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, nhưng thành phố không ngừng tìm kiếm các cơ hội, mở rộng đối tượng tiếp cận là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại thành phố tham gia thực hiện trách nhiệm xã hội. Theo đó, giá trị thu hút viện trợ tiếp tục giữ vững trong giai đoạn 2021 - 2024 với 178 các chương trình/dự án/phi dự án có tổng giá trị viện trợ gần 20 triệu đô la Mỹ từ 42 tổ chức/doanh nghiệp tài trợ.
Vận dụng sáng tạo các mối quan hệ ngoại giao giúp Hải Phòng quảng bá hình ảnh ra thế giới, thu hút khách du lịch quốc tế và sự quan tâm từ các nhà đầu tư. Gần 200 hoạt động ngoại giao kinh tế dưới đa dạng hình thức trên nhiều quy mô và tính chất khác nhau góp phần đẩy mạnh việc kết nối doanh nghiệp, các đoàn nước ngoài đến khảo sát môi trường đầu tư và tìm hiểu đối tác tại Hải Phòng. Kết hợp linh hoạt các kênh ngoại giao chính thức và không chính thức, Hải Phòng đã vận động ghi danh thành công di sản thiên nhiên thế giới quần đảo Cát Bà cùng với vịnh Hạ Long. Những hình ảnh ấn tượng, tuyệt đẹp của quần đảo Cát Bà đã xuất hiện trên kênh truyền thông CNN, tạo nên một hiệu ứng lớn trong cộng đồng du lịch quốc tế. Để tận dụng thời cơ, cơ hội tạo nguồn thu từ ngành du lịch (đóng góp 4,5% vào giá trị tăng thêm của khu vực dịch vụ)[2], thành phố tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, dịch vụ theo chuẩn quốc tế, rút ngắn khoảng cách kết nối với thế giới khi xúc tiến mở các đường bay quốc tế từ sân bay Cát Bi tới Lệ Giang (Vân Nam, Trung Quốc), Busan (Hàn Quốc), đáp ứng đa dạng thị hiếu và mở rộng thị trường khách du lịch trong và ngoài nước. Thành phố đang khẳng định vị thế, uy tín trong các quan hệ song phương và đa phương, trở thành lựa chọn hàng đầu, điểm đến của các lãnh đạo cấp cao nước ngoài, các nhà đầu tư, tập đoàn lớn, các sự kiện mang tầm quốc gia, quốc tế.
Xác định tầm quan trọng của công tác tập hợp, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc người Hải Phòng ở nước ngoài, thành phố Hải Phòng tiếp tục tăng cường nhiều giải pháp hiệu quả, giúp mở rộng mạng lưới trong cộng đồng 4.800 người Hải Phòng đang sinh sống, học tập tại 58 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Từ đó, tạo cơ hội cho cộng đồng người Hải Phòng ở nước ngoài càng thêm gắn bó và hướng về quê hương. Kiều hối ước đạt 988,21 triệu đô la Mỹ giai đoạn 2021-2024 đã tham gia, đóng góp tích cực thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ thân nhân và tham gia vào hoạt động an sinh - xã hội của thành phố, trở thành một nguồn lực quan trọng cho phá trình phát triển và hội nhập của thành phố.
Quản lý hiệu quả các hoạt động đối ngoại; giải quyết, xử lý kịp thời các việc lãnh sự đối với công dân nước ngoài trên địa bàn và tích cực triển khai các vụ việc bảo hộ công dân Hải Phòng ở nước ngoài, đảm bảo không để xảy ra các điểm nóng ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự xã hội tại thành phố.
Thành phố chỉ đạo quyết liệt việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy quản lý, trong đó xác định yếu tố con người là then chốt quyết định sự thành công của quyết sách đối ngoại nói riêng. Từ đó, triển khai nhiều giải pháp cho công tác đào tạo, nâng cao trình độ của cán bộ, công chức thành phố. Giai đoạn vừa qua, thông qua quan hệ hợp tác với các đối tác quốc tế, thành phố đã phối hợp tổ chức gần 30 khóa đào tạo ngắn hạn tại nước ngoài, cung cấp các học bổng từ chính phủ của nhiều quốc gia như Mỹ, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Úc…hoặc từ các Đại sứ quán, Tổ chức phi chính phủ nước ngoài, các địa phương có quan hệ hữu nghị với thành phố (như Vân Nam, Nam Ninh - Trung Quốc, Incheon - Hàn Quốc) cho cán bộ thành phố.
Phát huy bản sắc ngoại giao cây tre Việt Nam, đối ngoại đang thể hiện thế và lực mới, không ngừng khẳng định là một động lực quan trọng cho phát triển thành phố nhanh và bền vững hướng tới từng bước thực hiện mục tiêu tại Nghị quyết 45- NQ/TW đưa Hải Phòng trở thành thành phố có trình độ phát triển cao trong nhóm các thành phố hàng đầu châu Á và thế giới. Tận dụng tối đa thời cơ, cơ hội hội nhập sẽ tiếp tục đưa thành phố hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, qua đó, gia tăng “sức mạnh mềm” trong bối cảnh thế giới có nhiều thay đổi./.