Ngày 11/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 41/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây được xem là văn kiện quan trọng nhất của Chính phủ trong nhiệm kỳ này, cụ thể hóa các đường lối, định hướng chiến lược của Đảng thành những nhiệm vụ, chỉ tiêu và lộ trình thực hiện chi tiết cho từng bộ, ngành và địa phương.
Tầm nhìn chiến lược và những mục tiêu khát vọng
Chương trình hành động của Chính phủ xác lập một lộ trình rõ ràng để đưa đất nước tiến mạnh vào "Kỷ nguyên mới". Mục tiêu tổng quát là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bứt phá để phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
Chính phủ đặt ra hai cột mốc quan trọng: (1) Đến năm 2030: Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; (2) Đến năm 2045: Trở thành nước phát triển, thu nhập cao, một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, giàu mạnh, phồn vinh và hạnh phúc.
Để đạt được tầm nhìn này, Chính phủ yêu cầu các cấp chính quyền phải quán triệt phương châm hành động: “Đoàn kết, kỷ cương - Dân chủ, đổi mới - Đột phá, phát triển - Gần dân, vì dân”.
Hệ thống chỉ tiêu đột phá giai đoạn 2026 – 2030
Nghị quyết 41/NQ-CP đã thiết lập một hệ thống chỉ tiêu định lượng đầy tham vọng cho giai đoạn 5 năm tới (Phụ lục I). Những con số này phản ánh quyết tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam theo hướng sâu rộng và bền vững:
- Về Kinh tế: Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cả nước đạt từ 10,0%/năm trở lên. Thu nhập bình quân đầu người (GDP) đạt khoảng 8.500 USD vào năm 2030. Tỷ trọng kinh tế số trong GDP phải đạt mức 30%.
- Về Năng suất và Công nghệ: Đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%. Tốc độ tăng năng suất lao động bình quân đạt 8,5%/năm.
- Về Xã hội và Môi trường: Chỉ số phát triển con người (HDI) đạt mức 0,8. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt mức tối đa cho toàn dân. Tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định ở mức 42%.
Đáng chú ý, tại Phụ lục II, Chính phủ đã giao nhiệm vụ tăng trưởng rất cao cho các đầu tàu kinh tế, trong đó thành phố Hải Phòng được kỳ vọng bứt phá với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 13,0 - 14,0%/năm, cao hơn đáng kể so với Hà Nội (10,5 - 11,0%) và TP. Hồ Chí Minh (10,0%).
Mười nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Những đòn bẩy cho sự phát triển
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, Chính phủ xác lập 10 nhóm nhiệm vụ chủ yếu xuyên suốt mọi lĩnh vực:
- Hoàn thiện thể chế và giải phóng nguồn lực
Đây là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu nhằm tháo gỡ các nút thắt pháp lý. Chính phủ sẽ rà soát, sửa đổi hệ thống pháp luật về đầu tư kinh doanh, thương mại, sở hữu trí tuệ và đặc biệt là lĩnh vực đất đai. Mục tiêu là đưa môi trường đầu tư của Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN vào năm 2028. Các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế ban đêm sẽ được thể chế hóa mạnh mẽ.
- Cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng
Chính phủ tập trung đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa dựa trên nền tảng khoa học và công nghệ. Các ngành công nghiệp mũi nhọn như bán dẫn, AI, robot, năng lượng tái tạo và công nghệ sinh học sẽ được ưu tiên phát triển để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
- Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và giáo dục hiện đại
Xây dựng nền giáo dục quốc dân ngang tầm khu vực. Chính phủ sẽ triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi và đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo lộ trình. Phương thức giáo dục STEAM và ứng dụng AI trong giáo dục sẽ được chú trọng.
- Đột phá về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số
Nâng cao tiềm lực khoa học quốc gia thuộc nhóm dẫn đầu các nước thu nhập trung bình cao. Chính phủ đẩy mạnh xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số gắn với bảo đảm an ninh mạng. Đề án 06 về phát triển dữ liệu dân cư sẽ tiếp tục được triển khai hiệu quả để phục vụ quản lý và điều hành.
- Phát triển kết cấu hạ tầng và không gian phát triển mới
Tập trung nguồn lực cho các công trình hạ tầng chiến lược như: Đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, cảng hàng không quốc tế Long Thành và các cảng biển trung chuyển quốc tế. Thành phố Hải Phòng sẽ được nghiên cứu xây dựng cảng hàng không quốc tế thứ hai và khu thương mại tự do thế hệ mới.
- Phát triển văn hóa, xã hội và công bằng xã hội
Gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế và phát triển văn hóa. Chính phủ đặt mục tiêu nâng cao thứ hạng của Việt Nam về chỉ số hạnh phúc. Hệ thống y tế sẽ được phát triển theo hướng công bằng, chất lượng; đến năm 2030, người dân sẽ được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình.
- Quản lý tài nguyên, môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu
Xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường tại các lưu vực sông và các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Chính phủ cam kết bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước, đặc biệt tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long và miền núi phía Bắc.
- Tăng cường quốc phòng, an ninh
Xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Kiên quyết đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; đồng thời bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian mạng và an ninh dữ liệu cá nhân.
- Đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế
Nâng tầm đối ngoại đa phương và song phương, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việt Nam sẽ chủ động tham gia định hình các khuôn khổ, định chế đa phương và thực hiện có hiệu quả các cam kết, thỏa thuận quốc tế đã ký kết.
- Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Đẩy mạnh xây dựng Chính phủ liêm chính, hành động, phục vụ nhân dân. Chính phủ sẽ kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực; đồng thời thực hiện mạnh mẽ phân cấp, phân quyền đi đôi với nâng cao trách nhiệm giải trình.
Quyết tâm thực hiện và cơ chế giám sát:
Để Nghị quyết đi vào cuộc sống, Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo, xây dựng chương trình hành động cụ thể của đơn vị mình trong Quý I năm 2026.
Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp để theo dõi, đôn đốc và định kỳ hằng năm báo cáo Chính phủ về tiến độ thực hiện Nghị quyết. Chính phủ cũng đề nghị các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể cùng phối hợp giám sát, tạo đồng thuận xã hội để cùng nỗ lực phấn đấu đạt được những mục tiêu vĩ đại đã đề ra.
Nghị quyết số 41/NQ-CP không chỉ là một kế hoạch công tác, mà là bản cam kết hành động của Chính phủ trước Đảng và Nhân dân, khơi dậy khát vọng bứt phá để đưa dân tộc Việt Nam vững vàng bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.