Trong bối cảnh cải cách hành chính ngày càng trở thành một nhiệm vụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện môi trường đầu tư, năm 2024 chứng kiến nhiều kết quả đáng ghi nhận về việc cải cách thủ tục hành chính (TTHC) tại các cơ quan nhà nước, các bộ, ngành và địa phương. Các nỗ lực này không chỉ giúp đơn giản hóa quy trình, giảm bớt sự phiền hà cho người dân và doanh nghiệp, mà còn góp phần nâng cao chất lượng các quy định pháp luật.
Kiểm soát và thẩm định thủ tục hành chính
Một trong những bước đầu tiên trong quá trình cải cách hành chính là kiểm soát và thẩm định các thủ tục hành chính trong các dự án và dự thảo văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Theo thống kê, trong năm 2024, các bộ, cơ quan, và địa phương đã thực hiện đánh giá tác động đối với 1.746 thủ tục hành chính trong 247 dự thảo VBQPPL, và thẩm định 1.938 thủ tục hành chính trong 362 VBQPPL. Văn phòng Chính phủ đã thẩm tra 571 thủ tục hành chính và 118 quy định kinh doanh trong 56 dự thảo VBQPPL, với kết quả đáng chú ý là đề xuất không quy định 28 thủ tục hành chính và 5 quy định kinh doanh, đồng thời sửa đổi bổ sung 338 thủ tục hành chính và 43 quy định kinh doanh, chiếm tới 60% tổng số.
Sự thay đổi này không chỉ phản ánh sự nỗ lực trong việc tinh giản thủ tục hành chính mà còn đảm bảo sự hợp lý, hiệu quả trong quản lý nhà nước. Cụ thể, có 359 thủ tục hành chính mới được ban hành, 1.448 thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung và 504 thủ tục hành chính bị bãi bỏ. Đặc biệt, dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính đã công khai 6.273 thủ tục, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thông tin và giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện.
Cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính
Cải cách thủ tục hành chính không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát, mà còn chú trọng đến việc cắt giảm và đơn giản hóa các quy định pháp luật nhằm tạo ra môi trường thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Một trong những công cụ quan trọng trong công tác này là thực hiện các Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Trong năm 2024, Chính phủ đã phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa đối với 125 quy định kinh doanh (QĐKD) tại 47 VBQPPL. Các bộ, cơ quan đã chủ động thực hiện việc cắt giảm 420 QĐKD tại 36 VBQPPL, nâng tổng số QĐKD được cắt giảm, đơn giản hóa từ năm 2021 đến nay lên 3.195 QĐKD tại 281 VBQPPL, đạt tỷ lệ 20,2%, vượt qua mục tiêu đề ra cho giai đoạn 2020 - 2025. Một số bộ, cơ quan đã triển khai tích cực trong việc này, như Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, và Bộ Y tế.
Đặc biệt, việc phân cấp trong giải quyết thủ tục hành chính cũng đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Năm 2024, có 14 bộ, cơ quan thực thi phương án phân cấp 191 thủ tục hành chính tại 33 VBQPPL, nâng tổng số thủ tục hành chính được phân cấp từ năm 2022 lên 350 thủ tục, đạt 49%. Một số bộ đã thực hiện phân cấp đạt tỷ lệ cao, như Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Chính phủ và Ủy ban Dân tộc.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ và thực hiện Nghị quyết về quản lý dân cư
Bên cạnh các nỗ lực cải cách thủ tục hành chính ngoài xã hội, công tác đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước cũng đã có nhiều bước tiến quan trọng. Trong năm 2024, các bộ, ngành đã công bố bổ sung 664 thủ tục hành chính nội bộ, nâng tổng số thủ tục hành chính nội bộ được công bố lên 1.968 thủ tục. Một số bộ như Tài chính, Thông tin và Truyền thông, và Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ, giúp giảm bớt thủ tục và rút ngắn thời gian xử lý công việc.
Đặc biệt, các bộ, ngành cũng tích cực thực hiện phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến giấy tờ công dân, đặc biệt là trong việc quản lý dân cư. Có 13 bộ, ngành đã thực thi phương án đơn giản hóa 313 thủ tục hành chính và giấy tờ công dân, đạt tỷ lệ 83%. Trong đó, một số bộ đã hoàn thành 100% như Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước.
Một số hạn chế và nhiệm vụ trong thời gian tới
Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu trong việc cải cách thủ tục hành chính, nhưng vẫn còn một số nhiệm vụ vẫn cần phải tiếp tục thực hiện quyết liệt. Một số bộ, cơ quan chưa thực hiện đầy đủ các phương án phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, việc hoàn thiện hệ thống dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro trong các giao dịch hành chính.
Trong năm 2025 và những năm tiếp theo, việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm, đơn giản hóa các quy định và thủ tục hành chính nội bộ là nhiệm vụ cần được ưu tiên. Chính phủ cần duy trì các biện pháp kiểm soát chặt chẽ, đồng thời phát huy tối đa các công nghệ thông tin để quản lý và xử lý thủ tục hành chính một cách nhanh chóng, hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các cơ quan, bộ ngành cần đẩy mạnh việc tuyên truyền và phổ biến các chính sách mới để đảm bảo sự đồng thuận và tham gia tích cực từ mọi đối tượng trong xã hội.
Cải cách thủ tục hành chính là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và toàn thể xã hội. Những kết quả đạt được trong năm 2024 chính là nền tảng vững chắc để Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, hướng tới một chính phủ điện tử hiện đại và một môi trường pháp lý thông thoáng, minh bạch.