Các điều kiện quốc tế thuận lợi thúc đẩy xu thế đầu tư và di cư ra nước ngoài

Theo báo cáo của Tổ chức di cư quốc tế IOM về di cư trên thế giới, đến năm 2020, ước tính toàn cầu có khoảng 281 triệu người di cư quốc tế, tương đương 3,6% dân số toàn cầu (cao hơn 128 triệu so với năm 1990 và gấp ba lần con số ước tính vào năm 1970), di cư phụ thuộc các thay đổi về quy mô, các xu hướng mới nổi, sự thay đổi nhân khẩu học và “hành lang” di cư được phát triển trong nhiều năm liên quan đến các chuyển đổi kinh tế và xã hội toàn cầu. Các “hành lang” di cư thể hiện sự tích lũy của các cuộc di cư theo thời gian và phản ánh về cách các mô hình di cư đã phát triển thành các nhóm dân cư sinh ra ở nước ngoài đáng kể ở các quốc gia đến cụ thể.

Khoảng một nửa số người di cư trên thế giới đã chuyển từ các nước đang phát triển sang các nước phát triển, nơi nhập cư là động lực chính của sự gia tăng dân số. Từ năm 2000 đến năm 2014, người nhập cư đã đóng góp từ 40% đến 80 % tăng trưởng lực lượng lao động ở các nước đến chính.

Cùng với xu thế đó, số người Việt Nam di cư và định cư ở nước ngoài ngày càng gia tăng cả về số lượng, nước định cư với mục đích định cư ngày càng đa dạng. Tính đến năm 2021, có khoảng 5,3 triệu người Việt Nam đang sinh sống ở trên 130 nước và vùng lãnh thổ; trong đó có 47.562 người Hải Phòng định cư ở 56 nước và vùng lãnh thổ và 27.586 người xuất cảnh có thời hạn tại hơn 80 quốc gia, theo số liệu khảo sát năm 2021.  

Nhiều nước đến nhận thấy rất nhiều lợi ích do những người nhập cư mang lại do vậy chính phủ những nước này đã triển khai nhiều giải pháp để tạo điều kiện thuận lợi để những người nhập cư nhanh chóng hòa nhập và có cuộc sống ổn định tại nước sở tại. Cùng với xu thế chung, NVNONN nói chung và NHPONN nói riêng thường định cư ở các nước có chính sách nhập cư thuận tiện, dễ dàng, có nhiều cơ hội việc làm, có chính sách phúc lợi xã hội tốt về nhà ở, y tế, giáo dục...

Trong thời gian tới, xu hướng định cư của người Việt Nam nói chung và người Hải Phòng ở các nước Châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc sẽ tiếp tục gia tăng do (1) Tình hình già hóa dân số ở các nước này dẫn đến thiếu nguồn lực lao động, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng, cơ khí, dịch vụ, y tế; (2) Số người Việt Nam đang du học và xuất khẩu lao động ở các nước này nhiều, có xu hướng định cư ở lại cao; (3) Tiếp tục xu hướng di cư theo diện hợp lý hóa gia đình trong các gia đình đa văn hóa.

Đối với các quốc gia Châu Âu, xu hướng sẽ gia tăng người Việt Nam định cư ở những nước này do các nước này chính sách nới lỏng nhập cư để đáp ứng nhu cầu về nguồn lực kỹ thuật, nguồn lực lao động tay nghề cao do già hóa dân số…

Các nước có số đông NHPONN sinh sống và làm việc

(Theo số liệu khảo sát năm 2021 do Sở Ngoại vụ Hải Phòng thực hiện)

Biểu đồ các nước có người Hải Phòng xuất cảnh có thời hạn chiếm tỉ lệ cao

(Theo số liệu khảo sát năm 2021 do Sở Ngoại vụ Hải Phòng thực hiện)

Trong vài năm gần đây, Đầu tư định cư  còn được biết đến với tên gọi là “định cư theo diện doanh nhân” là thuật ngữ mới xuất hiện ở Việt Nam. Đầu tư định cư được hiểu là việc các nhà đầu tư Việt Nam chuyển vốn đầu tư trực tiếp vào một quốc gia khác để thiết lập các cơ sở kinh doanh theo luật pháp của nước sở tại, đồng thời xin hưởng quy chế định cư lâu dài tại quốc gia đó. Số người Việt di cư ra nước ngoài theo diện đầu tư định cư ngày càng nhiều và dự báo xu hướng này ngày càng tăng trong các năm tiêp theo. Theo kết quả của khảo sát của Vietnam Report 2016 thì 45% trên tổng số 500 doanh nghiệp Việt Nam có mong muốn đầu tư ra nước ngoài trong 05 năm tới đây. Các thị trường được quan tâm hàng đầu hiện nay là Mỹ, Úc, Trung Quốc, Canada, Bồ Đào Nha, Nhật Bản…

Việc nắm chắc xu thế di cư và chính sách định cư thuận lợi của các nước; qua đó tuyên truyền, định hướng cho người dân cũng như triển khai ký kết các Thỏa thuận, hiệp ước quốc tế liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài để NVNONN nhanh chóng ổn định và phát triển cuộc sống ở nước sở, góp phần làm thực hiện hiệu quả công tác về NVNONN là nhiệm vụ quan trọng của các Bộ, ngành và địa phương liên quan./.