Tính đến cuối tháng 02/2026, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đang được cả nước tập trung cao độ nhằm chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC). Dưới đây là ghi nhận về tình hình thực hiện tại các địa phương trong cả nước và thành phố Hải Phòng.
Ảnh minh hoạ
- Tăng cường kiểm soát và hoàn thiện thể chế
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tích cực tổng hợp thông tin để hoàn thiện báo cáo giải trình các nội dung EC quan tâm.
- Quản lý đội tàu: Hệ thống VN-Fishbase đã cập nhật dữ liệu của 80.324 tàu cá trên toàn quốc. Bộ cũng đã rà soát và công khai dữ liệu của 19.042 tàu cá đã xóa đăng ký từ năm 2020 để các lực lượng chức năng dễ dàng kiểm soát.
- Ứng dụng công nghệ: Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) đã ghi nhận 47.733 tàu cá tham gia tính đến ngày 22/02/2026. Tuy nhiên, Bộ ghi nhận vẫn còn sự chênh lệch giữa số lượt tàu qua trạm biên phòng và số lượt qua cảng trên hệ thống eCDT tại một số địa phương như Nghệ An và An Giang.
- Xử lý vi phạm: Từ năm 2024 đến nay, trong số 19.843 tàu phát hiện mất kết nối VMS hoặc vượt ranh giới, đã có 98,21% trường hợp được xử lý, trong đó xử phạt hành chính đạt tỷ lệ 22,96%. Bộ cũng đang dự thảo Nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản để thay thế các quy định cũ nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý.
- Thành phố Hải Phòng: Duy trì kỷ cương và xử lý nghiêm vi phạm
Thành phố Hải Phòng đang nỗ lực duy trì các kết quả tích cực trong quản lý đội tàu và kiểm soát hoạt động khai thác trên địa bàn.
- Quản lý đội tàu: Tính đến ngày 23/02/2026, Hải Phòng quản lý 786 tàu cá, trong đó 100% tàu cá từ 15 mét trở lên (273 tàu) đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Thành phố không có tàu cá "3 không" (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép).
- Kiểm soát tại cảng: Trong gần 2 tháng đầu năm 2026, các cảng cá đã kiểm soát 1.398 lượt tàu xuất nhập cảng với sản lượng bốc dỡ đạt hơn 321 tấn thủy sản. Có 820 lượt tàu đã thực hiện thủ tục qua phần mềm eCDT.
- Thực thi pháp luật: Hải Phòng đã xử lý 28 trường hợp vi phạm hành chính từ đầu năm 2026 với tổng số tiền phạt hơn 437 triệu đồng. Đáng chú ý, vào ngày 06/02/2026, lực lượng Biên phòng thành phố đã khởi tố vụ án hình sự đối với một tàu cá Nghệ An về tội "tổ chức cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép" do có hành vi gửi thiết bị VMS sang tàu khác. Về tàu cá bị nước ngoài bắt giữ, thành phố đã tiếp nhận lại tàu HP-90448-TS và thuyền trưởng Đinh Văn Đạo vào ngày 02/02/2026 sau khi bị phía Trung Quốc bắt giữ từ tháng 5/2025.
- Nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới
Ngày 24/02/2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì Hội nghị trực tuyến Ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU để tiếp tục đôn đốc các địa phương.
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Bộ Quốc phòng tăng cường tuần tra tại các vùng biển giáp ranh và yêu cầu các địa phương cập nhật dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống" lên các hệ thống chuyên ngành.
- Thành phố Hải Phòng yêu cầu các đơn vị quản lý chặt chẽ các tàu cá không đủ điều kiện, kiên quyết không cho rời bến và xử lý dứt điểm các vụ việc mất kết nối VMS mới phát sinh.
Việc thực hiện quyết liệt các biện pháp này là điều kiện tiên quyết để Việt Nam hy vọng gỡ bỏ "Thẻ vàng" của EC trong đợt thanh tra sắp tới.