Vịnh Lan Hạ - Đóa hoa lan giữa biển khơi

Hiệp hội các vịnh đẹp nhất thế giới (MBBW) là một tổ chức quốc tế thành lập vào năm 1997 theo Pháp luật nước Cộng hòa Pháp và được UNESCO bảo trợ. Mục tiêu quan trọng nhất của Hiệp hội là chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi, quảng bá giữa các thành viên, bảo vệ, bảo tồn thiên nhiên gắn liền với phát triển du lịch, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững. Tính đến thời điểm năm 2019, Hiệp hội đã kết nạp 45 thành viên là các vịnh đến từ 27 quốc gia trên thế giới, trong đó có 3 thành viên đến từ Việt Nam là Vịnh Hạ Long, Nha Trang và Lăng Cô.

Tháng 12/2019, Đoàn công tác của Hiệp hội các vịnh đẹp nhất thế giới (MBBW) đã khảo sát thực địa trên Vịnh Lan Hạ để thẩm định Hồ sơ đề nghị công nhận Vịnh Lan Hạ là thành viên của Hiệp hội. Trước đó, tháng 10/2019, tai Toyama (Nhật Bản), Lãnh đạo TP Hải Phòng đã có phần thuyết trình tạo ấn tượng tốt đẹp đối với Ban Chấp hành MBBW cùng đại diện các vịnh thành viên về vẻ đẹp của Vịnh Lan Hạ với 2 nhóm tiêu chí: văn hoá và thiên nhiên.

Tiếp theo đó, Hội đồng Hiệp hội MBBW đã thông qua báo cáo thẩm định và biểu quyết nhất trí 100/100 đối với hồ sơ đề cử của Vịnh Lan Hạ. Đến ngày 06/6/2020, Vịnh Lan Hạ đã chính thức được công nhận là một trong các vịnh đẹp nhất thế giới và trở thành thành viên thứ 46 của Hiệp hội.

Vịnh Lan Hạ, theo truyền thuyết là nơi sinh tụ của nhiều loài lan quý hiếm và đặc biệt, là vùng biển đảo phía đông nam đảo lớn Cát Bà, trải rộng trên 7,000 ha, thuộc huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng, Việt Nam.

Hội tụ cả 3 danh hiệu quốc gia và quốc tế gồm Khu dự trữ sinh quyển thế giới, Vườn Quốc gia trên biển, Danh lam thắng cảnh đặc biệt cấp quốc gia, Vịnh Lan Hạ là khu vực đã trải qua lịch sử phát triển địa chất lâu dài khoảng 18000 năm, nổi bật và rộng lớn về địa hình karst dạng tháp (fengling) và dạng chóp (fengcong), đại diện cho quá trình tiến hóa địa hình karst ở giai đoạn cuối trong quá trình diễn tiến lớn từ các dãy núi cao xuống đến biển, nơi các địa hình karst cuối cùng đạt tới mực xâm thực cơ bản. Sở hữu khoảng 300 hòn đảo lớn, nhỏ cùng thảm thực vật phong phú, một mạng lưới các hang động và suối ngầm còn nguyên sơ, nhiều bãi cát vàng xinh xắn, đã phác họa nên một bức tranh thủy mặc thiên nhiên yên bình, lãng mạn cho Lan Hạ.

Vịnh Lan Hạ chứa đựng các hệ sinh thái điển hình, nổi trội như (1) hệ sinh thái hang động, (2) hệ sinh thái vùng triều, (3) hệ sinh thái san hô, (4) hệ sinh thái đáy mềm và (5) hệ sinh thái hồ nước mặn. Tiêu biểu trong đó, hệ sinh thái hồ nước mặn đang được nhiều nhà khoa học trong nước và thế giới quan tâm. Tại đây, hàng chục hồ nước mặn là nơi lưu giữ những loài cổ xưa, tạo ra cơ hội tuyệt vời để theo dõi, nghiên cứu mối quan hệ giữa sự biến động của các yếu tố vật lý, khí hậu đến sự tiến hoá của sinh thái quần thể, của các loài. Lan Hạ có mật độ núi đá vôi dày đặc, với nhiều dáng vẻ chia cắt mặt biển thành những áng, vịnh nhỏ. Chính do các hòn đảo bao bọc nên môi trường nước trong vịnh Lan Hạ luôn trong xanh và phẳng lặng.

Nằm trong quần đảo Cát Bà, nơi đây còn là điểm cư ngụ của khoảng 3.860 loài thực vật và động vật trên cạn và dưới biển. Trong số này có tới 130 loài được chính phủ Việt Nam và thế giới xác định là các loài quý hiếm được đưa vào Sách Đỏ để bảo vệ. Trong đó, có tới 76 loài nằm trong danh mục quý hiếm của IUCN. Đặc biệt loài Voọc Cát Bà (Trachypithecus poliocephalus) là loài đặc hữu, quý hiếm có giá trị ngoại hạng toàn cầu chỉ còn một quần thể với 63 cá thể phân bố duy nhất ở Cát Bà, không còn nơi nào khác trên thế giới xuất hiện loài này.

Nhìn từ góc độ khảo cổ học, di chỉ Cái Bèo nằm trong lòng vịnh chính là dấu gạch nối, khâu trung gian, một mắt xích nối liền hai thời đại: tiền sử và sơ sử của khu vực. Dấu tích dễ nhận thấy ngày nay là làng chài Cái Bèo - một làng chài biển cổ có quy mô lớn hiện được biết ở Việt Nam.

Với vẻ đẹp thiên phú vẫn còn giữ được nét hoang sơ, thuần khiết, Vịnh Lan Hạ như đang chờ các nhà khoa học tìm hiểu và khám phá những giá trị chất chứa trong lòng vịnh, và phát đi thông điệp: “Hãy cùng chung tay gìn giữ những giá trị hoàn mỹ ấy cho hôm nay và mai sau”./.

Sở Ngoại vụ Hải Phòng