Hải Phòng là địa phương có nhiều di tích thờ anh hùng dân tộc Ngô Quyền - người đã có công đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng . Các di tích thờ tự Ngô Quyền tại Hải Phòng mang nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, là không gian lưu giữ và tái hiện những di sản văn hóa của dân tộc. Trong đó, hệ thống đình là phổ biến nhất, tiêu biểu là đình Phụng Pháp - một công trình kiến trúc nghệ thuật nằm trên phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền.
Đình Phụng Pháp (Hình: sưu tầm)
Đình Phụng Pháp còn có tên gọi là đình Trung, tên chữ là Khánh Thọ. Theo Hán tự, Khánh Thọ có nghĩa là luôn mang niềm vui thắng lợi, sự tốt đẹp đến cho mọi người. Ngoài đức vương Ngô Quyền, đình còn thờ Đông Hải Đại Vương Đoàn Thượng, một danh tướng, trung thần thời Hậu Lý và nữ tướng Lê Chân, bậc danh tướng nữ kiệt có công lớn trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, người đã có công khai khẩn đất đai, lập nên An Trang Biên, nay là nội thành Hải Phòng. Bà được dân gian tôn vinh là thần chủ của vùng đất Hải Phòng. Trong khuôn viên khu di tích Đình Phụng Pháp còn thờ Quyến Hoa Công Chúa, tương truyền bà là nữ tướng giúp việc hậu cần cho Đức Ngô Vương Quyền trong cuộc đại chiến trên sông Bạch Đằng năm 938 chống quân xâm lược Nam Hán.
Đình là một công trình kiến trúc nghệ thuật bề thế, còn tương đối nguyên vẹn. Đình đã trải qua nhiều lần tu tạo vào các đời: Thiệu Trị thứ 6 (1847), Tự Đức thứ 34 (1882), Bảo Đại thứ 17 (1942) và lần gần nhất là vào năm 1999. Về tổng thể, đình Phụng Pháp là một công trình kiến trúc nghệ thuật có kết cấu kiểu chữ “Đinh”, mặt chính quay về hướng tây, gồm 5 gian tiền đường, 3 gian ống muống và hậu cung; vì kèo kiểu giá chiêng, kẻ chồng đấu sen. Trên các cấu kiện kiến trúc còn bảo lưu nhiều mảng điêu khắc tinh xảo, có giá trị mỹ thuật cao, mang những nét tiêu biểu của phong cách trang trí điêu khắc mỹ thuật trên kiến trúc gỗ thời kỳ giữa thế kỷ 19 cho đến đầu thế kỷ 20. Ngày nay, tại đình vẫn còn lưu giữ được một số hiện vật quý như: một cây trúc đài đá niên hiệu Cảnh Hưng, 3 bia đá thời Nguyễn; kiệu bát cống, câu đối, đại tự, long ngai, bài vị, tượng thờ, cùng sắc phong và nhiều tư liệu cổ.
Lễ hội tại đình Phụng Pháp (Hình: sưu tầm)
Đình Phụng Pháp cũng như rất nhiều những ngôi đình khác, là trung tâm văn hóa của làng quê, nơi không chỉ thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây mà còn thể hiện niềm tin, tín ngưỡng của cộng đồng để đạt đến sự cân bằng đời sống tâm linh, qua đó giúp con người gửi gắm niềm tin, những ước vọng cho một cuộc sống đủ đầy, khỏe mạnh. Hàng năm, lễ hội đình được tổ chức trong 3 ngày: 17,18,19 tháng Giêng âm lịch, thu hút nhiều người dân trong vùng cùng du khách khắp trong và ngoài nước. Sau phần Lễ với những nghi thức tế lễ trang nghiêm tôn kính, là phần Hội với các trò chơi dân gian sôi nổi như đánh cờ người, chọi gà, biểu diễn chèo sân đình…
Với những giá trị văn hóa, kiến trúc của mình đình Phụng Pháp đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Đình Phụng Pháp còn là minh chứng cho sự phát triển về tín ngưỡng thờ tự các vị anh hùng của dân tộc ta và là nơi để nghiên cứu về các di tích thờ tự Ngô Quyền tại Hải Phòng, giúp ta có được những bài học lịch sử gắn với những năm đầu thế kỷ thứ 10 đồng thời hiểu hơn về sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người xưa, ở những giai đoạn lịch sử khác nhau.