Hải Phòng – Thành phố cảng với những niềm tự hào của một vùng đất địa linh nhân kiệt. Một trong những niềm tự hào to lớn nhất phải kể đến, đó chính là nơi đây từng vinh dự được chủ tịch Hồ Chí Minh ghé thăm 9 lần. Mỗi nơi Bác đặt chân đến đều để lại những câu chuyện, bài học sâu sắc in sâu trong tâm trí các thế hệ nhân dân Hải Phòng.
Trong hồi ký “Những tháng ngày không thể nào quên”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp kể lại: “16 giờ ngày 20-10-1946, chiến hạm Đuymông Đuyếcvin đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đoàn công tác cập bến Ngự. Lá cờ đỏ sao vàng bay phấp phới trên cột tàu cao chót vót. Con tàu rúc một hồi còi dài, chưa bao giờ ở bến cảng này lại có một hồi còi làm rung động trái tim của hàng chục vạn con người như chiều hôm ấy…”.
Năm 1946: Chủ tịch Hồ Chí Minh từ nước Pháp trở về tổ quốc tại Cảng Hải Phòng
Theo lời kể của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Hải Phòng đã đón tiếp Bác vô cùng chu đáo, toàn bộ lực lượng vũ trang sắp thành hàng rào đứng dọc các tuyến đường nơi Bác đi qua. 17 giờ, Bác qua cầu tầu vào trong cảng, quân nhạc cử hành quốc ca, hàng quân danh dự Vệ quốc đoàn nghiêm trang dưới cờ đỏ sao vàng. Hình dáng quen thuộc của Bác với bộ quần áo ka-ki bạc trắng hiện ra, tiếng hô “Hồ Chủ tịch muôn năm” lập tức rền vang. Trên đường Người lên xe về trụ sở Uỷ ban hành chính thành phố, tiếng reo hò nổi lên như sấm rền, nhiều người trào nước mắt khi nhìn thấy Bác.
Trong lần đầu tiên thăm Hải Phòng này, Người đã bày tỏ sự tin tưởng vào cán bộ, chiến sĩ, nhân dân lao động Hải Phòng: “Nhờ các cụ đi trước làm gương, anh chị em đồng tâm hiệp lực thì chắc chắn Hải Phòng sẽ trở thành thành phố gương mẫu của nước ta”. Cũng trong chuyến thăm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gặp lại ông già Thuyết – người thủy thủ năm xưa đã giấu Bác dưới tàu sang Pháp, người bạn đồng nghiệp đã cùng sống với Bác trong một hiệu ảnh ở Pari.
Kể từ ngày ấy, Hải Phòng vinh dự có 8 lần nữa được đón Người về thăm, mỗi một lần là một dấu ấn đậm sâu, nhưng dấu ấn của lần đầu tiên có lẽ vẫn là lắng đọng nhất.
Cảng Hải Phòng không chỉ là nơi đầu tiên Bác đặt chân khi đến Hải Phòng, mà nơi đây còn vinh dự được đón Bác thêm 2 lần nữa trong tổng cộng 9 lần Người về thăm đất cảng.
Năm 1957: Lần thứ hai Bác Hồ về thăm Cảng Hải Phòng
Ngày 30-5-1957, trong bối cảnh 2 năm sau ngày Hải Phòng giải phóng, Bác Hồ về thăm một số cơ sở kinh tế quan trọng của thành phố, trong đó có Cảng Hải Phòng. Đây cũng là thời điểm hoa tiêu Việt Nam dẫn 2 tàu Pháp cập cảng, Cảng Hải Phòng đuợc đánh dấu trên bàn đồ hàng hải thế giới là cảng biển của Nuớc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Người đã có những căn dặn quý báu đến cán bộ, công nhân của đơn vị.
Trong lần thứ 2 thăm Cảng HP, Bác Hồ đã căn dặn cán bộ, công nhân Cảng những điều gì, để từ đó làm kim chỉ nam cho hành trình “vươn ra biển lớn” của Cảng?
Sau khi thăm hỏi về tình hình đời sống và việc làm của công nhân Bác căn dặn:"Mỗi người phải đoàn kết một lòng từ trên xuống dưới, phải nêu cao tinh thần làm chủ, ra sức xây dựng Cảng. Bác chỉ rõ, hàng ngày công nhân tiếp xúc với nhiều người trên thế giới, cho nên phải nêu cao tinh thần quốc tế vô sản, phải không ngừng học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt để xứng đáng là giai cấp công nhân, giai cấp lãnh đạo cách mạng".
Về quan hệ giữa cá nhân và Tổ quốc, Bác nói: "Đoàn kết là sức mạnh, nước lên thì tàu nổi. Các cô chú ở đây một thuyền, một sóng nên phải đoàn kết với nhau. Tiền đồ cá nhân phải gắn với lợi ích của dân tộc, của giai cấp công nhân. Ai muốn tìm tiền đổ cá nhân riêng lẻ, tức là tự tách mình ra khỏi con tàu giữa biển, như vậy chẳng có tiền đổ gì cả".
Ngày 10-1-1960, bến cảng HP lại một lần nữa rộn ràng đón Bác trong sự kiện đón đoàn kiều bào đầu tiên từ Thái Lan về nước qua Cảng Hải Phòng. Kể từ đó, tiếp thu những lời dạy của Người, các thế hệ cán bộ, công nhân cảng không ngừng nỗ lực, cố gắng, hăng say lao động để đưa Cảng HP trở thành một trong những biểu tượng hàng đầu của thành phố về cả chính trị, kinh tế, giao thông. Vị thế của Cảng HP trên bản đồ hàng hải thế giới đã vững vàng và lớn mạnh hơn, trở thành 1 trong 50 cảng biển hoạt động hiệu quả nhất thế giới, là cảng lớn nhất khu vực miền Bắc, lớn thứ 2 Việt Nam.
Chủ tịch Hồ Chí Minh lên tàu An Phú tặng hoa và đón kiều bào
Với vị trí nằm trải dài qua ba quận Hồng Bàng, Ngô Quyền và Hải An, cảng Hải Phòng không chỉ có ý nghĩa lớn về bề dày lịch sử, chính trị, kinh tế, mà còn là một biểu tượng đầy tự hào trong lòng mỗi người con đất cảng khi nhắc về quê hương mình.
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng biểu dương tinh thần chiến đấu và khen tặng quân, dân Hải Phòng lá cờ thêu hai chữ “Trung dũng”. Những nơi mà Người đặt chân tới, bên cạnh cảng HP còn có những biểu tượng lớn khác của thành phố ngày nay như Nhà máy Xi măng Hải Phòng, Nhà máy cơ khí Duyên Hải, Bệnh viện hữu nghị Việt - Tiệp – đều đã và đang phát huy tinh thần “trung dũng” ấy, đóng góp vào sự phát triển chung của Hải Phòng, xứng đáng với tình yêu mà vị cha già của dân tộc đã dành cho.