Quần thể di tích - danh thắng Tràng Kênh, Bạch Đằng

Tọa lạc tại cửa sông Bạch Đằng (thuộc địa phận thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, cách trung tâm thành phốtầm20 km), nơi có phong cảnh sơn thủy hữu tình, quần thể di tích - danh thắng Tràng Kênh là một trong những điểm đến văn hóa, tâm linh và du lịch nổi tiếng tại thành phố cảng Hải Phòng. Nơi đây đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1962, là một trong những di tích được xếp hạng sớm nhất của thành phố Hải Phòng.

Giá trị văn hóa và lịch sử

Trong lịch sử, Tràng Kênh là vùng đất có vị trí chiến lược quan trọng trong công cuộc giữ gìn bờ cõi, chống giặc xâm lăng của nước ta, nơi Nguyễn Trãi đã mô tả một cách hình tượng rằng “Nơi quan ải do trời đặt ra thế hiểm yếu khiến hai người có thể chống được cả trăm người; là nơi lập công danh của các bậc hào kiệt”.Cuối năm 938, Ngô VươngQuyền đã làm nên cuộc chung kết lịch sử toàn thắng của dân tộc Việt Nam ta trướcquân Nam Hán, kết thúc nghìn năm đô hộ của kẻ thù phương Bắc, trên vùng non nước Bạch Đằng. Tiếp đó, năm 981, Lê Hoàn đánh bại giặc Tống cũng chính ở Bạch Đằng giang. Hơn ba trăm năm sau, vùng đất thiêng này lại chính là nơi diễn ra những trận thủy chiến oai hùng của quân đội nhà Trần dưới sự chỉ huy của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, đánh tan đội quân xâm lược Nguyên Mông - thế lực chưa từng vấp phải thất bại nặng nề nào như vậy trong quá trình xâm lăng khắp các lục địa Á - Âu. Bạch Đằng Giang do vậy, từ lâu đã trở thành biểu tượng, niềm tự hào của dân tộc ta.Cửa Bạch Đằng, nơi hợp lưu của ba con sông với dấu tích về các trận địa bãi cọc ngầm, đã trở thành một địa danh vang danh trong sử sách Việt Nam.Không chỉ vậy, trong chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Tràng Kênh còn là một trong những căn cứ cách mạng của quân và dân Hải Phòng.

Cùng với thời gian, quần thể di tích Tràng Kênh dần được nhân dân và chính quyền thành phố Hải Phòng phục dựng, trở thành một quần thể các công trình kiến trúc, nghệ thuật tín ngưỡng, tâm linh có quy mô bề thế, khang trang trên khu đất đắc địa của dãy núi Tràng Kênh, soi mình bên cửa sông Bạch Đằng. Khu di tích Bạch Đằng Giang có diện tích khoảng 20 ha, nằm tại ngã ba nơi sông Thải đổ ra sông Đá Bạc. Tại đây ban đầu chỉ có ngôi miếu cổ thờ các vong linh tử sĩ chiến đấu, hy sinh trên sông Bạch Đằng. Từ năm 2008 đến năm 2016, các công trình kiến trúc được xây dựng bao gồm: Vườn cuội cổ và trụ Chiến thắng, đền Bạch Đằng Giang thờ Đức Ngô Vương Quyền, đền Tràng Kênh Vọng Đế thờ Đức Vua Lê Đại Hành, linh từ Tràng Kênh thờ Quốc Công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, Trúc Lâm tự Tràng Kênh thờ Phật, đền thờ Thánh Mẫu, đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, khu Nhà bảo tàng, quảng trường Chiến thắng. Ngoài ra, còn có Khu đền thờ và lăng mộ Tướng quân Trần Quốc Bảo; Miếu thờ công chúa Lê, công chúa Nụ; Miếu thờ Tây Giang hầu, Đông Giang hầu, các vị anh hùng đã góp công vào chiến thắng Bạch Đằng hiển hách của dân tộc ta.

Giá trị cảnh quan, sinh thái và du lịch:

Tràng Kênhlà vùng đất nằm giữa sông Giá và sông Bạch Đằng, là điểm nối giữa vùng non cao, rừng rậm Đông Triều - Yên Tử (Quảng Ninh) với vùng đồng bằng bát ngát, biển rộng sông dài của huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng). Ở đây có địa hình đa dạng, địa tầng phức tạp, với những dấu tích khảo cổ nổi tiếng, đời sống văn hóa dân gian phong phú. Mỗi ngọn núi nơi đây đều gắn liền với những giai thoại, truyền thuyết, sự kiện lịch sử có giá trị về mặt cảnh quan, văn hoá như :núi Phượng Hoàng, núi U Bò, núi Hoàng Tôn.

Sở hữu cảnh sắc tuyệt vời với hàng trăm ngọn núi đá vôi cao thấp, trải dài bên những dòng sông hiền hòa, uốn lượn, Tràng Kênh được nhiều người ví như một vịnh Hạ Long trên cạn đầy lãng mạn, hữu tình. Nơi đây nổi tiếng với nhiều hang động kỳ thú, nổi bật nhất là Hang Vua (nơi thờ vua Hùng thứ mười tám, người đã lập di cung ở đây) cao 15 đến 18 m, rộng 5 đến 10 m, trần hang vút nhọn như vách chuông nhà thờ, nhiều ngách, có suối nước chảy róc rách quanh năm.

Với những nền tảng thẩm mỹ, địa chất, đa dạng sinh học được thiên nhiên vô cùng ưu ái, kết hợp hài hòa với tâm huyết và tài hoa của những người con đất Cảng Hải Phòng, cùng những giá trị lịch sử và văn hóa của mình đã góp phần tích cực trong việc bồi dưỡng, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tình yêu quê hương đất nước, và qua đó giáo dục cho thế hệ trẻ lòng biết ơn và sự trân trọng các thế hệ cha ông đã hi sinh vì độc lập dân tộc. Chính vì vậy, khu di tích Tràng Kênh đã trở thành một trong những điểm đến du lịch tâm linh và sinh thái có sức ảnh hưởng cũng như hấp dẫnđối với du khách trong nước và quốc tế.