Nhà hát thành phố Hải Phòng – biểu tượng lừng danh đất cảng

Hải Phòng là thành phố cảng hiện đại một trung tâm công nghiệp lớn của cả nước nhưng vẫn mang trong mình những nét hoài cổ và rất riêng, bởi dấu ấn của những công trình kiến trúc thuộc địa vẫn hiện diện khá rõ nét ở nơi đây. Một trong số đó chắc chắn phải kể đến, là di tích Lịch sử - Văn hoá Nhà hát thành phố.

  

Nhà hát thành phố Hải Phòng (Hình: sưu tầm)

Tọa lạc tại phố Hoàng Văn Thụ (quận Hồng Bàng), Nhà hát thành phố không chỉ là một điểm nhấn nổi bật ngay giữa trung tâm thành phố Hải Phòng, mà còn là một trong những công trình mang tính biểu tượng về kiến trúc của đất Cảng và là một chứng nhân lịch sử, đã chứng kiến hầu hết sự hình thành và phát triển của thành phố Hải Phòng. Nơi đây, từ lâu đã trở thành điểm đến không thể bỏ qua của du khách trong hành trình khám phá “thành phố hoa phượng đỏ”.

Nhà hát thành phố Hải Phòng được hình thành vào giai đoạn cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp đẩy mạnh việc xây dựng Cảng Hải Phòng trở thành một trung tâm công nghiệp ở phía Bắc Việt Nam. Đến năm 1904 (giai đoạn đầu thế kỷ 20), khi số lượng kiều dân và quân đội Pháp chiếm tới hàng ngàn người ở Hải Phòng, thì chính phủ Pháp đã chọn nền chợ rộng rãi, cao ráo của làng cổ An Biên, tại điểm giao giữa khu người Việt, người Âu và người Hoa để xây dựng một nhà hát phục vụ tinh thần cho người dân. Công trình được hoàn thành vào năm 1912 và được đặt tên là “nhà hát Tây” và trở thành nơi sinh hoạt văn hóa và chính trị quan trọng của người Pháp cùng những người bản xứ giàu có. Tuy nhiên, chỉ có những gánh hát của Pháp hoặc gánh hát nổi tiếng nước ta mới được vào đây biểu diễn.

 

 Nhà hát thành phố Hải Phòng xưa (Hình: sưu tầm)

Với hơn 100 năm tuổi đời của mình, Nhà hát thành phố Hải Phòng đã trở thành một chứng nhân lịch sử, chứng kiến bao sự kiện quan trọng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp của dân tộc ta. Sau thành công của Cách mạng tháng Tám, thành phố Hải Phòng được giải phóng (ngày 13/5/1955), Nhà hát thành phố được chính quyền cách mạng tiếp quản và sử dụng. Từ đó đến nay, Nhà hát đã đóng góp quan trọng cho sự phát triển của Hải Phòng về văn hóa, xã hội và du lịch, là nơi thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, chính trị lớn của thành phố như Lễ hội Hoa Phượng Đỏ, Tết nguyên đán…

  

Lễ hội Hoa Phượng Đỏ - Hải Phòng 2023 được tổ chức phía trước Nhà hát thành phố Hải Phòng  (Hình: sưu tầm)

Về mặt kiến trúc, Nhà hát thành phố Hải Phòng được xây dựng dưới bàn tay tài hoa của kiến trúc sư người Pháp, với những vật liệu cầu kỳ được chuyển trực tiếp từ Pháp sang Việt Nam, nên mang hơi thở đặc trưng của kiến trúc Pháp lúc bấy giờ. Công trình được xây dựng theo phong cách Baroque - một loại hình kiến trúc nghệ thuật độc đáo phổ biến khắp châu Âu từ cuối thế kỷ 16 đến giữa thế kỷ 18, bên ngoài nổi bật với những đường nét cứng cáp, thẳng tắp, bên trong lại tận dụng các đường cong và mái vòm để tạo nên vẻ đẹp quyến rũ và vô cùng thu hút.

Không gian phía bên trong Nhà hát khá lớn, với tầng 1 là tiền sảnh - nơi chuyên để tiếp khách quý với nội thất xa hoa tựa như một căn phòng hoàng gia. Tầng 2 là khán phòng chính, nơi tổ chức các sự kiện quan trọng với sức chứa lên đến 400 người. Điểm nổi bật nhất trong khán phòng của Nhà hát thành phố Hải Phòng có lẽ chính là trần nhà, được thiết kế theo hình vòm để nâng chiều cao của Nhà hát đồng thời mang lại sự cộng hưởng âm thanh tinh tế, giúp người ở cuối vẫn có thể nghe rõ. Đặc biệt, nó được tô điểm bởi những lẵng hoa tuyệt đẹp ghi tên các nhạc sĩ và kịch sĩ lừng danh ở Châu Âu như: Betthoven, Mozard hay Moliere... khiến người xem chẳng thể rời mắt. Điểm đắt giá nhất ở kiến trúc bên ngoài của Nhà hát thành phố Hải Phòng phải kể đến là hình tượng chiếc đàn Lia - một biểu tượng cao quý của âm nhạc, được điêu khắc trên nóc nhà hát, khiến ai ghé thăm cũng không thể không dừng lại chiêm ngưỡng.

 

Vẻ đẹp tráng lệ bên trong Nhà hát thành phố Hải Phòng  (Ảnh: Hồng Phong)

 

Phòng họp bên trong Nhà hát thành phố Hải Phòng  (Hình: sưu tầm)

Nếu như nét đẹp bên trong Nhà hát được tôn lên nhờ phong cách kiến trúc của nền văn minh châu Âu thế kỷ 19 thì vẻ đẹp bên ngoài lại thể hiện sự phát triển của một thành phố hiện đại với quảng trường rộng lớn, vườn hoa, đài phun nước nghệ thuật. Sự kết hợp hài hoà giữa nét hiện đại và dáng vẻ cổ kính đã tạo nên một công trình ấn tượng của thành phố cảng.

Nhờ những giá trị văn hóa, lịch sử và kiến trúc to lớn, Nhà hát thành phố Hải Phòng đã được Bộ văn hóa, thể thao và du lịch công nhận là Di tích cấp quốc gia. Hãy một lần đến với thành phố cảng và chiêm ngưỡng Nhà hát thành phố Hải Phòng, dù là ngày hay đêm, chắc chắn bạn cũng sẽ phải trầm trồ trước vẻ đẹp và sự thú vị của công trình kiến trúc này.

BAN BIÊN TẬP