1. Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến ngành du lịch thành phố
Du lịch là một trong những ngành kinh tế bị thiệt hại nặng nề trong đại dịch Covid-19; sau 02 năm đóng băng do dịch bệnh, ngành du lịch gặp phải tình trạng đứt gãy nguồn cung nhân lực, gián đoạn, đứt gãy liên kết giữa các doanh nghiệp lữ hành với các doanh nghiệp đối tác ở nước ngoài; sự liên kết giữa các doanh nghiệp lữ hành, vận chuyển, lưu trú bộc lộ nhiều bất cập.
Tại thời điểm năm 2021, lực lượng lao động trong lĩnh vực du lịch thành phố phải nghỉ việc hoặc tạm nghỉ việc khoảng 10.410 người trên tổng số 12.000 người, chiếm 86,75%; người lao động phải nghỉ việc hoặc làm việc bán thời gian. 412 cơ sở lưu trú (chiếm 80% số cơ sở lưu trú trên địa bàn thành phố) phải đóng cửa, dừng hoạt động; số cơ sở lưu trú hoạt động cầm chừng là 129 cơ sở; công suất trung bình của các cơ sở lưu trú hoạt động chỉ đạt 30% bao gồm cả hoạt động lưu trú của chuyên gia, người lao động đang làm việc tại thành phố Hải Phòng và từ các cơ sở lưu trú tham gia cách ly y tế tập trung. Số luợng doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành bị thu hồi giấy phép là 17 doanh nghiệp (08 doanh nghiệp nội địa và 09 doanh nghiệp quốc tế), chiếm 25,4% tổng số doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành đang hoạt động; 04 doanh nghiệp chuyển phạm vi kinh doanh từ kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế sang kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa; doanh thu ước giảm 90% so với cùng kỳ năm 2019. 150 tàu thủy lưu trú du lịch, tàu vận chuyển khách du lịch tham quan của 91 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch trên vịnh Lan Hạ và đảo Dấu đều dừng hoạt động hoàn toàn.
2. Những tín hiệu khả quan sau dịch Covid-19
Ngay sau khi Chính phủ cho phép hoạt động du lịch được mở cửa trở lại từ ngày 15/3/2022, ngành du lịch Hải Phòng đã có sự trở lại nhanh chóng và hồi phục mạnh mẽ. Năm 2022, Du lịch Hải Phòng đón và phục vụ 7 triệu lượt khách, tăng 89% so với cùng kỳ, vượt 55% kế hoạch năm 2022; trong đó khách quốc tế là 682 nghìn lượt, tăng 948% so cùng kỳ. Doanh thu đạt 6.300 tỷ, tăng 98% so với cùng kỳ 2021. Lượng khách du lịch nội địa cũng có sự thay đổi lớn về nhu cầu, thị hiếu trong tiêu dùng du lịch với việc xuất hiện các xu hướng du lịch mới, chú trọng tới việc chăm sóc sức khỏe, gần gũi thiên nhiên,...
Để đạt được kết quả trên là do chính sách hỗ trợ phát triển của Thành phố kịp thời, có hiệu quả nhằm thúc đẩy, phục hồi ngành Du lịch; Ban Chỉ đạo Phát triển Du lịch thành phố sớm ban hành Kế hoạch số 05/KH-BCĐ ngày 13/01/2022 về Phục hồi và phát triển du lịch Hải Phòng thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19 năm 2022; bên cạnh đó là sự năng động, sáng tạo của ngành Du lịch và của các doanh nghiệp du lịch trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch hiện có, xây dựng, phát triển các sản phẩm du lịch mới cũng là đòn bẩy giúp du lịch nội địa Hải Phòng tăng trưởng trở lại. Đặc biệt là sản phẩm “Foodtour Hải Phòng” đã trở thành trào lưu bùng nổ trên các nền tảng mạng xã hội, sản phẩm yêu thích của du khách, nhất là các bạn trẻ, học sinh, sinh viên. Lượng hành khách di chuyển qua đường sắt Hà Nội - Hải Phòng trong năm 2022 là 700.000 người, tăng gấp 5 lần so với năm 2021. Tính riêng từ tháng 4 đến tháng 10 lượng hành khách tăng gấp 10 lần so với cùng kỳ. Lượng khách đi tàu vào các ngày cuối tuần, ngày lễ bình quân đạt trên 4.000 khách/ngày.
Chèo thuyền Kayak ngắm vẻ đẹp hoang sơ của Cát Bà
Chỉ trong 03 tháng đầu năm 2023, thành phố đón và phục vụ được 1.387,089 nghìn lượt khách, tăng 17,86% so với cùng kỳ, trong đó khách quốc tế là 226,751 nghìn lượt khách; doanh thu đạt 1.248,4 tỷ đồng. Sau thời gian dài chịu ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, từ ngày 15/3/2023, Trung Quốc chính thức cho phép các công ty lữ hành tổ chức tour du lịch theo đoàn và các dịch vụ du lịch đến Việt Nam. Việc Trung Quốc khôi phục lại hoạt động du lịch theo đoàn giúp du lịch Hải Phòng tăng trưởng và phát triển trong thời gian tới. Để chuẩn bị các điều kiện đón khách Trung Quốc trở lại, thành phố đã giao Sở Du lịch tham gia Hội nghị khởi động du lịch Trung - Việt với 6 điểm đến trên tuyến du lịch hoàng kim Côn Minh - Châu Hồng Hà - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh nhằm kết nối thị trường khách du lịch Trung Quốc.
Đây là tín hiệu tích cực cho thấy hoạt động du lịch tiếp tục duy trì đà phục hồi và cơ bản đã vượt qua khó khăn sau thời gian 2 năm chịu tác động của dịch bệnh. Khách quốc tế đã quay trở lại chứng tỏ hướng đi đúng đắn, kịp thời của du lịch thành phố trong cơ cấu lại thị trường khách và chủ động làm mới sản phẩm phù hợp với từng thị trường khách du lịch.
Lễ hội Từ Lương Xâm tại – Một trong những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng tại Hải Phòng
3. Thách thức chung đối với ngành công nghiệp không khói tại Hải Phòng
Bên cạnh sự tăng trưởng và phục hồi mạnh mẽ sau khi chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, ngành du lịch vẫn gặp một số khó khăn, thách thức, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang có dấu hiệu suy thoái, các rủi ro về tài chính, tiền tệ, nợ công, an ninh năng lượng, lương thực gia tăng. Ở trong nước, nền kinh tế có những thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn.
Thu hút khách du lịch quốc tế vẫn còn hạn chế so với trước đại dịch do việc kết nối thị trường của các doanh nghiệp sau dịch Covid-19 gặp khó khăn như: Xung đột quân sự Nga - Ucraina không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung khách Nga và Ukraine mà nguồn khách châu Âu cũng bị ảnh hưởng rất lớn,… Chính phủ đã yêu cầu các giải pháp mở rộng hơn về chính sách visa và phục hồi hàng không nhằm hỗ trợ phục hồi thị trường khách du lịch quốc tế đến Việt Nam. Bên cạnh đó, đối với thị trường Hải Phòng du lịch nội địa vẫn là thị trường quan trọng, là động lực tăng trưởng chính của ngành du lịch cần tiếp tục làm rõ sản phẩm gia tăng với giá trị trải nghiệm và thu hút khách du lịch với chi phí hợp lý.
4. Giải pháp nào cho việc thu hút, phát triển du lịch sau dịch Covid-19
Trong thời gian tới, đặc biệt là quý II năm 2023, du lịch Hải Phòng bước vào mùa cao điểm với mục tiêu đảm bảo chất lượng điểm đến bền vững, ngành du lịch dự kiến tập trung vào các giải pháp như sau:
Thứ nhất, đảm bảo điều kiện an toàn điểm đến du lịch cho du khách, tăng cường quản lý chất lượng, dịch vụ điểm đến. Đối với thị trường khách du lịch Trung Quốc, tiếp tục thông tin hướng dẫn các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch trên địa bàn thành phố về hoạt động trao đổi khách du lịch với Trung Quốc. Tiếp tục xây dựng, khai thác và phát triển sản phẩm du lịch 2 quốc gia 6 điểm đến: Côn Minh - Châu Hồng Hà - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.
Thứ hai, không ngừng làm mới sản phẩm du lịch, cải thiện năng lực cạnh tranh, cập nhật xu hướng thay đổi thị hiếu cũng như khả năng chi trả của du khách trong điều kiện nền kinh tế còn nhiều khó khăn như hiện nay; phát triển các loại hình, hoạt động kinh tế đêm, góp phần tăng chi tiêu, nâng cao hiệu quả hoạt động du lịch. Đầu tư, phát triển sản phẩm du lịch theo chủ đề, trên cơ sở thế mạnh, tiềm năng sẵn có, mang tính khác biệt, tạo thành mạng lưới các sản phẩm đa dạng, bổ trợ cho nhau.
Thứ ba, tăng cường tuyên truyền, quảng bá về các điểm đến của thành phố trên website dulichhaiphong.gov.vn; sodulich.haiphong.gov.vn và các nền tảng mạng xã hội: Facebook, TikTok, Instargram, Youtube.
Một trong những góc phố cổ là điểm check-in nổi tiếng của giới trẻ Hải Phòng hiện nay
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số trong du lịch phù hợp với xu hướng phát triển du lịch. Tập trung triển khai dự án phát triển du lịch thông minh, hình thành và đưa vào vận hành một số ứng dụng cơ bản, đảm bảo tích hợp tiện ích thông minh, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của khách du lịch. Chú trọng, quan tâm đến các công cụ mạng xã hội, các điểm nhấn về hình ảnh, điểm check-in để thu hút khách./.