Chùa Hang hay có tên chữ Cốc Tự (Khu 1, phường Vạn Sơn, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng). Chùa Hang được xây dựng vào thế kỷ II trước công nguyên. Ngôi chùa này, trước đây nằm sâu trong hang với phía trước là cảnh núi non và mây trời đẹp tựa như bức tranh hữu tình. Chùa Hang trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử, đã được cải tạo, tu sửa lại và trở thành địa điểm nổi tiếng, thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến du lịch Hải Phòng ghé thăm.
Hình ảnh chùa Hang khi xưa
Mặt trước của ngôi chùa Hang đã được sửa chữa và tu tạo
Tượng phật A Di Đà được đặt ở cung chính điện
Một hốc đá nơi đặt ban thờ nhà sư Bần
Theo truyền ngôn, một nhà sư tên Bần, người xứ Thiên Trúc theo thuyền đi truyền bá đạo Phật đã đến cư trú tại hang và mở chùa này. Chùa Hang Đồ Sơn cùng với miếu Thị Đa ở Cốc Liễn, Kiến Thụy gần đó thờ Chử Đồng Tử là những chứng tích quý liên quan đến quá trình đạo phật du nhập vào nước ta khoảng những năm trước công nguyên.
Cảnh Chùa Hang khi đêm xuống
Chùa Hang được đặt trong lòng hang đá bên sườn núi cao 35m, rộng 7m và được chia thành hai bậc thềm trong - ngoài. Về tổng quan, chùa có cấu trúc hình thang, xuyên thẳng vào trong núi với độ dài khoảng 25m. Càng vào sâu, chùa Hang càng thấp và hẹp với độ cao trong cùng khoảng 1,2 và rộng 1,3m. Chùa có vị thế lưng ẩn sâu trong núi vững chãi và mặt hướng ra biển cả mênh mông. Nhìn từ xa, chùa, tháp, nhà thờ tổ,…hợp lại thành một tổng thể vô cùng độc đáo về dáng vóc, đa dạng về hình khối. Mặc dù trải qua nhiều lần tôn tạo nhưng kiến trúc về chùa Hang - Đồ Sơn, “Tiền Phật, hậu Thần” về cơ bản không thay đổi.
Dãy hành lang dẫn vào chính điện thờ
Qua nhiều lần cải tạo và trùng tu do xuống cấp, hiện nay chùa Hang mới ở Đồ Sơn đã được chuyển sang địa điểm khác cách đó khoảng 100m. Gồm 3 tầng đồ sộ, trong đó, tầng 1 dành cho các công việc việc bếp núc, tầng thứ 2 là tòa Tam Bảo để thờ Phật Thích Ca, địa tạng vương Bồ Tát, thánh Anna và Thánh Ông, tầng thứ 3 nằm ở trên cùng là Tây Phương điện thờ Phật A Di Đà. Ngôi chùa này gây ấn tượng sâu sắc, bởi cảnh sắc non nước yên bình, thu hút các chú chim bồ câu đến đậu. Nhưng nổi bật nhất vẫn là hình ảnh tượng Phật bà Quan Âm từ bi đứng nghiêm trên đá núi như đang gửi một lời chào thân thiện đến với du khách du lịch Hải Phòng. Ngoài ra, ngay bên phải bức tượng của Bồ Tát có đặt một tòa tháp thiêng 7 tầng. Để tượng trưng cho 7 vị sư tổ, đã tu thành chính quả tại chùa Hang Đồ Sơn. Cùng vô vàn các pho tượng La Hán được làm bằng đá với nhiều tư thế và biểu cảm sắc thái khác nhau, hay tứ linh Long - Ly - Quy - Phụng được đặt rải rác ẩn hiện trên các vách núi đá, càng tôn lên vẻ uy nghiêm của ngôi chùa.
Ban thờ Phật Tam Bảo
Lễ hội Chùa Hang được tổ chức hàng năm từ ngày mùng 1 - 6 tết Âm lịch, gồm 02 phần: Lễ và hội với mong muốn cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân dân an lạc, đời sống yên lành, hạnh phúc. Phần lễ gồm: dâng hương lễ Phật trong chùa và đặt vòng hoa tại đài tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ của quận. Phần hội thu hút đông đảo người tham gia với các trò chơi dân gian quen thuộc, mang đậm bản sắc dân tộc như: bắt vịt, chọi gà, kéo co…Trong dịp này, du khách, phật tử từ khắp mọi miền Tổ quốc ghé thăm rất đông, để chiêm ngưỡng ngôi chùa cùng thắp hương tỏ lòng thành kính cầu cho gia đình được bình an, hạnh phúc.
Lễ hội chùa Hang được tổ chức hàng năm vào ngày mùng 1 tết âm lịch
Chùa Hang thu hút nhiều du khách mọi miền về thăm quan thắp hương lễ phật
Về Đồ Sơn vào buổi sớm mai, đến chùa Hang chiêm ngưỡng cảnh thiên nhiên thơ mộng, đâu đó mùi trầm hương thơm ngát hòa cùng tiếng kinh kệ, tiếng chuông chùa, du khách sẽ cảm nhận được không gian ở đây thư tịch, yên bình và tịnh tâm một cách lạ thường. Đến với Chùa Hang ngoài thưởng lãm cảnh đẹp, tận hưởng khí trời, tìm hiểu về lịch sử của đạo Phật, còn là nơi Phật tử có căn duyên sẽ được đào tạo khai mở và học tập giáo lý của Đức Phật để hoàn thiện bản thân và hướng đến những điều tốt đẹp./.